IBU’nun başkent Üsküp’teki kampüsünde düzenlenen etkinliğe Türkiye’nin Üsküp Büyükelçisi Fatih Ulusoy, Azerbaycan’ın Belgrad’taki mukim Üsküp Büyükelçisi Kamil Khasiyev, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) Kuzey Makedonya temsilcisi Gabriel Gualano de Godoy, Kuzey Makedonya Kültür Bakan Yardımcısı Onur Ali, ülkedeki Türk kurum ve kuruluşlarının temsilcileriyle akademisyen ve öğrenciler katıldı.

Balkan Araştırma Merkezinin açılışı kapsamında “Ukrayna ve Gazze çatışmalarının küresel etkileri ve Kafkasya’daki jeopolitik bağlam: Siyasi, sosyal ve ekonomik çıkarımlar” konulu panel de düzenlendi.

Büyükelçi Ulusoy, yaptığı açıklamada, merkezin açılmasını önemsediklerini ve desteklediklerini ifade ederek, çalışmalarında başarılar diledi.

Açılış kapsamında düzenlenen panelde Gazze, Filistin, Ukrayna, Azerbaycan- Ermenistan, göç ve sığınmacılar konusu gibi önemli konuların işlendiğini aktaran Ulusoy, şunları kaydetti:

“Biz özetle Türkiye’nin Gazze meselesine bakışını anlattık. Son olarak Şam’daki İran büyükelçiliğine yapılan saldırı, İsrail’in yaptığı bu saldırının uluslararası hukuka aykırı olduğunu, sonrasında İran’ın verdiği cevap nedeniyle konunun Gazze’den dağıtılmaması gerektiğini, bizim Gazze’ye odaklanmamız ve bir an evvel çözüm için çalışmamız gerektiğini, Türkiye’nin bu konuda yaptığı çabaları, diplomasiyi vurgulamaya çalıştık. Filistin’e bizim yaptığımız yardımları anlattık. Son olarak dün akşam çıkan gemiyle beraber 9’uncu yardım gemisi, 13 askeri kargo uçağıyla birlikte yaptığımız yardımları izah ettik.”

Panelde uluslararası hukuka uyulması gerektiğini anlattıklarını aktaran Ulusoy, Azerbaycan-Ermenistan konusunda da Türkiye olarak iki ülke arasında bir an evvel kalıcı anlaşmanın sağlanmasını desteklediklerini söyledi.

Azerbaycan’ın topraklarının 30 yıldır Ermenistan işgalinde olduğuna işaret eden Ulusoy, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının (AGİT) Minsk Grubu’nun gerekli çözümü sağlayamadığını, konunun Azerbaycan’ın kendi çabalarıyla nihayete erdirildiğini hatırlattı.

Panelin konuları arasında Ukrayna meselesi de olduğunu aktaran Ulusoy, Türkiye’nin BM ile sağladığı Tahıl Anlaşması’na değindiklerini kaydetti.

Türkiye’nin dış politikasının her zaman barış ve istikrarı önemsediğini vurgulayan Ulusoy, “Bu her bölge için geçerli olduğu gibi Balkanlar için de geçerli. Balkanlar’ın istikrarını, barışını biz kendi ülkemizin barışı ve istikrarından farklı görmüyoruz. Bu konuda Türkiye her zaman hem tarihte hem yakın dönemlerde de üzerine düşen ne varsa yapmıştır, bundan sonra da hiç çekinmeden yapacaktır.” ifadelerini kullandı.

“Azerbaycan’ın dış politikasının önceliklerinden biri Balkan ülkeleriyle dostane ilişkiler geliştirmektir”

Khasiyev de dünyadaki ve bölgedeki karmaşık jeopolitik durum göz önünde bulundurulduğunda, Balkan Araştırma Merkezinin zamanında yapılmış bir girişim olduğunu, herkesin düşünce kuruluşlarının ve akademi dünyasının katkısına, bir süredir karşılaştıkları çok karmaşık sorunların üstesinden gelmek için yeni fikirlere ihtiyaçları olduğunu söyledi.

Azerbaycan’ın Balkan bölgesindeki ülkelerle işbirliğine büyük önem verdiğine işaret eden Khasiyev, “Azerbaycan’ın dış politikasının önceliklerinden biri de bu bölgedeki ülkelerle dostane ilişkiler geliştirmektir. Güney Kafkasya çok karmaşık bir bölge ancak aynı zamanda pek çok konuya etkisi açısından jeostratejik açıdan da çok önemli bir bölge. Tarihsel olarak her zaman bazı güçlerin belirli bir rekabet alanı olmuştur. Şu ana kadar bu bölgede bazı karmaşık sorunlara tanık olduk.” değerlendirmesinde bulundu.

Godoy da BMMYK olarak böyle bir etkinliğe katılmaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek, aralarında çatışma ve savaştan kaçan mültecilerin de bulunduğu küresel zorlukların nasıl çözüleceğine dair farklı bakış açıları için, özellikle akademiden daha fazla muhataba ihtiyaçları olduğunu vurguladı.

Mültecilerin ve zorla yerinden edilen kişilerin sayısına vurgu yapan Godoy, “Dünya çapında 114 milyondan fazla (mülteci ve zorla yerinden edilen kişi) var. Bu, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yaşanan en büyük insani kriz. Bu nedenle, savaş ve çatışmadan kaçan insanlara çözüm bulmak amacıyla ittifaklar kurabilmemiz için uluslararası toplumun, üye devletlerin yanı sıra özel sektörün, sivil toplum kuruluşlarının ve akademi dünyasının da gücüne ve kararlılığına ihtiyacımız var.” dedi.

IBU Rektörü Prof. Dr. Lütfi Sunar da Balkan Araştırmaları Merkezinin yeni jenerasyon araştırma merkezi olarak faaliyet göstereceğine dikkati çekerek, “Dünyanın her yerinden birçok kurum ve kişiyle yakın ilişkimiz, bağlantımız ve işbirliklerimiz olacak. Üniversitemizde sadece kendi bünyemizde organize olup araştırma yapmayacağız, bunu küresel düzeyde yapacağız.” şeklinde konuştu.

IBU Rektör Yardımcısı ve Balkan Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mevludin İbishi ise merkezin hedeflerine işaret ederek, “Amacımız, akademik kuruluşların üst düzey akademik gelişimlerine ve kamu kuruluşlarının yanı sıra diğer paydaşların bilgiye dayalı kararlar almasına ve etkili politikalar oluşturmasına yardımcı olmak amacıyla objektif, iyi araştırılmış analizler sağlamaktır.” dedi.

Türkiye Yüzyılı İş Birliği ve Dayanışma Platformu’nun Azerbaycan İktisat Üniversitesi’nde (UNEC) düzenlediği panelin açılışına Türkiye’nin Bakü Büyükelçisi Cahit Bağcı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Bakü Temsilcisi Ufuk Turganer, UNEC yöneticileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.

Şehitlerin saygı duruşu ile anıldığı programın açılışında milli marşlar okunduktan sonra konuşan Büyükelçi Bağcı, küresel düzeyde bozulmanın olduğunu, kural temelli sistemin çöktüğünü ve uluslararası düzeyde güven aşınmasının olduğunu söyledi.

Bağcı, Birleşmiş Milletler’in (BM) acil reforma ihtiyacı olduğunu vurgulayarak, “Küresel mekanizmaların bölgesel ihtilafların çözümünde gerekli kapasite ve araçlara sahip olmadığı pek çok kez görülmüştür. Bu durumun en çarpıcı örneklerini Filistin ve Karabağ’ın işgalinde, Kıbrıs davasında, Minsk ve Annan planlarında gördük.” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllardır ifade ettiği, “Dünya beşten büyüktür” ve “Daha adil bir dünya mümkündür” sözlerinin günümüzde daha iyi anlaşıldığını belirten Bağcı, “Bölgemizde Filistin ve Kıbrıs ile başlayan işgal, zulüm ve adaletsizlikler, Karabağ, Kırım ve Ukrayna ile devam etmiştir. Yaklaşık 50 yıldır, 4 ayrı krizin etkilerini, yansımalarını, sancılarını, diplomatik ve jeopolitik yorgunluğunu ve yükünü hissediyoruz. Türkiye başta Güney Kafkasya, Filistin ve Ukrayna olmak üzere bölgesinde kalıcı barışın tesis edilmesi için büyük çaba sarf etmektedir. Türkiye ve Azerbaycan doğunun en batısında ve batının en doğusunda kardeş ve müttefik iki ülke olarak, kilit konumdadır.” ifadelerini kullandı.

Bağcı, Zengezur Koridoru’nun bölgesel bağlantıları arttıracağını, sağlanacak barış, huzur ve istikrara yararlı olacağına inandıklarını vurgulayarak, “Türkiye olarak Türk devletleri arasındaki kardeşliğin kurumsallaşmasına imkan tanıyan Türk Devletleri Teşkilatı’nın siyasi, kültürel, ekonomik ve stratejik hedefleri olan bir birlik olduğuna, keza gücümüzün kaynağının da birliğimiz olduğuna yürekten inanıyoruz. Bu uğurda her seviyede çalışmalarımızı siyasi, diplomatik, akademik, kültürel ve ticari düzeyde sürdürerek Türk birliğini, birlikte el ele, omuz omuza, sırt sırta vererek tesis edeceğiz.” diye konuştu.

UNEC Rektörü Prof. Dr. Adalet Muradov, Türk dünyasının geleceğini ilgilendiren bir etkinliğe ev sahipliği yapmaktan mutluluk duyduklarını belirterek, “Tarih bize gösterdi ki Türk’ün Türk’ten başka dostu yoktur. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de yemin töreninde yaptığı konuşmada ‘Azerbaycan’ın ailesi Türk dünyasıdır’ mesajını verdi.” değerlendirmesinde bulundu.

Muradov, Türk dünyasının geleceğinin eğitim ve bilime bağlı olduğunu belirterek bu alanlardaki potansiyelini daha hızlı geliştirmesi gerektiğini vurguladı.

Panel, açılış konuşmalarının ardından Hazar Üniversitesi Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Telman Nusretoğlunun moderatörlüğünde, Uluslararası İlişkilerin Analizi Merkezi Başkanı Ferit Şefiyev, Bahçeşehir Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Abdullah Ağar ve gazeteci Sevil Nuriyeva’nın görüşlerini paylaştığı müzakerelerle devam etti.

“Ermenistan, yasalarını değiştirmelidir”

Uluslararası İlişkilerin Analizi Merkezi Başkanı Ferit Şefiyev, Azerbaycan’ın 1. Karabağ Savaşı’nın ülkedeki istikrarsızlık, ekonomik açıdan kötü durumda olması ve Rusya’nın Ermenistan’ı desteklemesi nedeniyle kaybettiğini söyledi.

Şefiyev, o zamanlar Türkiye’nin Güney Kafkasya politikasının henüz tam şekillenmediğini fakat son 15 yılda Türkiye’nin bölgedeki rolünün arttığını hatırlatarak, 2. Karabağ Savaşı’nda Azerbaycan’ın elde ettiği başarıda Türkiye’nin payının büyük olduğuna dikkat çekti.

Ermenistan’la yürütülen barış müzakerelerine de değinen Şefiyev, “Ermenistan yasalarında Azerbaycan ve Türkiye’ye karşı toprak iddiaları bulunuyor. Barış elde etmek için Ermenistan her şeyden önce kendi yasalarını değiştirmelidir. Çünkü bugün imzalanacak bir barışı yarın Ermenistan’da bu yasaları gerekçe göstererek iptal edebilirler.” görüşünü paylaştı.

“Dünya güvenlik bunalımıyla savruluyor ve çareye ihtiyaç var. Çare bizdedir”???????

Bahçeşehir Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı Ağar, 2. Karabağ Savaşı’nda Azerbaycan ordusunun kahramanlıklarına değindi.

Ağar, “2. Karabağ Savaşı sadece Azerbaycan, Türkiye için, Güney Kafkasya için değil insanlık ve gelecek için değerli bir savaştı. Hakkın nasıl alınacağının insanlığa öğretilmesi açısından örnek olması için önemli bir savaştır. 2. Karabağ Savaşı Türkmençay Antlaşması’ndan beri bölünen Azerbaycan’ın bölünme ve geri çekilmeyi durdurduğu savaştır.” diye aktardı.

Dünyadaki savaşlara ve risklere de dikkati çeken Ağar, “Dünya, güvenlik bunalımıyla savruluyor ve bir çareye ihtiyaç var. İnsanlığa ve geleceğe bu çareyi kim sunabilir. Türkiye ve Azerbaycan’ın birlikteliği ve rolü bu anlamda çok değerlidir. Çare bizdedir. Hamaset yapmıyorum.” görüşünü paylaştı.

“Türkiye’nin açılımları gelecek için yatırımdır”

Gazeteci Nuriyeva ise konuşmasında Türkiye ile Azerbaycan’ın ittifakının Türk dünyasında ve daha geniş bölgede oluşturduğu etkinin öneminden bahsetti.

Türkiye’nin Güney Kafkasya’daki rolü ve potansiyeli, Orta Asya’daki etkileşimi, Ortadoğu’ki varlığı, Afrika’daki atılımlarının önemine değinen Nuriyeva, “Türkiye’nin açılımları ve uzun vadeli düşünce sistemi gelecek için yatırımdır.” ifadelerini kullandı.