Gamze Akkuş İlgezdi, Sağlık Bakanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın uyuşturucuya bağımlılığın önlenmesi bütçesinden tasarruf edilmesine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. İlgezdi, açıklamasının devamında şu görüşlere yer verdi:

“Uyuşturucu yaşı ilkokul seviyelerine düşmüşken, okul önlerinde uyuşturucu satılırken Sağlık Bakanlığı ‘Erişkinlere Yönelik Bağımlılık Tedavi ve Rehabilitasyon Hizmetleri’ kaleminden hem tasarruf yapıyor hem de, bağımlılıkla ilgili hiçbir çalışma yapmıyor. Gençlik ve Spor Bakanlığı da ‘Gençlere Yönelik Bağımlılıkla Mücadele’ programında tasarrufa gidiyor ve bu bütçenin de anca yarısını kullanıyor. AKP uyuşturucu ile mücadele etmiyor

Bağımlılıkla mücadele için ayrılan ‘Bağımlılığın Önlenmesi’ bütçesinden tasarruf etmenin hiçbir mantıklı yanı yok. Bu iktidarın uyuşturucu ile mücadele etmediğinin kanıtı.

Çocuk yaşa kadar düşen ve alarm seviyesinde olan uyuşturucuyla mücadelede önemli bir sorumluluğu bulunan Sağlık Bakanlığı akıl tutulması yaşıyor çünkü; ‘Erişkinlere Yönelik Bağımlılık Tedavi ve Rehabilitasyon Hizmetleri’ kalemine 2023 yılında 991 milyon 923 bin lira ödenek ayrıldı. Toplam 991,9 milyon liralık ödenek, yıl içinde 8 milyon 89 bin liraya düşürüldü. Ödeneklerin nereye harcandığına bakıyoruz erişkinlere yönelik madde bağımlılık tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri için 2023 yılında tek kuruş harcanmamış. Ülkemizde artan uyuşturucu kullanımı var, bir bataklık var pırıl pırıl gençliğimizi, insanımızı içine çekiyor Sağlık Bakanlığı mücadele etmeyi aklına dahi getiremiyor maalesef.

“AMATEM VE ÇEMATEM OLDUĞU YERDE SAYIYOR”

Bağımlılığın tedavisinde büyük önemi olan AMATEM ve ÇEMATEM olduğu yerde sayıyor. 2 yılda sadece 1 tedavi merkezi açıldı, 2021 yılında 137 olan tedavi ve rehabilitasyon merkezi sayısı 2023 yılında 138 oldu, ne acı. Bağımlılık batağından kurtuluş için bir yardım eli olan tedavi ve rehabilitasyon merkezi sayımız yetersiz, Sağlık Bakanlığı tüm bu olanlara karşı kayıtsız.

“GENÇLERİN BAĞIMLILIKLA MÜCADELESİNDE TASARRUF OLMAZ”

Gençlik ve Spor Bakanlığı için kötünün iyisi diyebiliriz ancak, Sağlık Bakanlığı ayrılan bütçeyi düşürüp üstüne hiçbir hizmet yapmadı, Gençlik ve Spor Bakanlığı da ‘Gençlere Yönelik Bağımlılıkla Mücadele’ alt hedefine 2023 yılında 7 milyon 866 bin lira kaynak ayırmıştı. Kaynak, 2023 yılı içinde 5 milyon 966 bin liraya kadar düşürüldü. 2023 yılının sonunda yapılan toplam harcama ise, 4 milyon 836 bin lira. Nereden tasarruf edeceklerini bilmedikleri için yaşanıyor tüm bunlar. Geleceğimiz olan gençlerin bağımlılıkla mücadelesinde tasarruf olmaz. Türkiye Cumhuriyeti’nin emanetçisi olan gençlerimizin bağımlılık batağına düşmesini önlemek, bağımlılıkla mücadele eden gençlerimize gereken imkanları sağlamak hepimizin sorumluluğu ama öncelikle bakanlıkların görev ve sorumluluğunda.”

Göktaş, Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonu’nun 68’inci oturumu için geldiği New York’ta, Yeşilay’ın düzenlediği “Bağımlılık ve İyileşme 2. Kadın Forumu” yan etkinliğine katıldı.

Türkevi’ndeki toplantıda konuşan Göktaş, Birleşmiş Milletler Kadının Statüsü Komisyonu’nun faaliyetleri arasında kadınlarda bağımlılık ve iyileşme konusunun tartışılmasını önemsediğini belirtti.

Bağımlılığı, tedavi edilmediği takdirde kalıcı hasarlara hatta can kaybına neden olabilen karmaşık bir sağlık sorunu olarak nitelendiren Göktaş, bağımlıların kendileri kadar ailesi ve toplum için de sorunlar çıkarabildiğini ifade etti.

Tedavi sürecinin önemine dikkati çeken Göktaş, şunları söyledi:

“Kadınlar eleştiri ve ötekileştirilme korkusuyla bağımlılıklarını mümkün olduğunca gizli tutuyorlar. Kadınlar dışlanma korkusuyla bağımlılıklarını konuşmaktan çekiniyor ve sağlık kuruluşlarından yardım arıyor. Ancak, bağımlılık tedavi programlarının koşulları öncelikle erkekler düşünülerek tasarlanmaktadır. Kadınların farklı ihtiyaçlarının dikkate alındığına dair hiçbir kanıt yoktur. Bu durum kadınların tedaviden daha da dışlanmasına yol açmaktadır. Kadınların bağımlılıkla mücadelede ihtiyaçlarına uygun sağlık hizmetlerine erişememesi, hayatlarını bir kısır döngüye hapsetmektedir. Bu bağlamda, bağımlılığı olan kadınların her türlü şiddete karşı daha savunmasız ve istismara daha açık olduğunu hepinize hatırlatmak isterim. İnsan haklarına ve sosyal politikalara bakış açımıza göre kadınların bu konuda yalnız bırakılması asla kabul edilemez.”

“Kadınları, karşılaştıkları sorunlarla yalnız bırakma lüksümüz yok”

Kadınların sağlık ve mutluluklarının, yaşam kalitelerinin yanı sıra aile içi barışta, toplumların refahında ve ülkelerin kalkınmasında da kilit rol oynadığını bildiren Göktaş, “Güçlü toplumlar güçlü ailelerle, güçlü aileler de güçlü kadınlarla kurulur. Bu nedenle hiçbir durumda kadınları karşılaştıkları sorunlarla yalnız bırakma lüksümüz yoktur. Böylelikle, kadın ve bağımlılık konusunun önemli bir halk sağlığı stratejisi olarak tüm ülkeler tarafından büyük bir dikkatle ele alınması gerektiğine inanıyorum.” dedi.

Kadınların bağımlılıkla mücadelede yaşadıkları zorlukların farkında olduklarını ifade eden Göktaş, şunları söyledi:

“Bağımlılıkla mücadele ve korunmaya yönelik çalışmalarımızı Sağlık Bakanlığı öncülüğünde hazırlanan ulusal politikalar çerçevesinde yürütüyoruz. ‘Türkiye Bağımlılığı Önleme Eğitim Programı’ ile uyuşturucu, tütün, alkol, teknoloji ve kumar bağımlılığı konusunda eğitimler veriyoruz. Bakanlık olarak kadınlara özellikle tütün bağımlılığı konusunda bilinçlendirme eğitimi düzenledik. Çeşitli bağımlılıklar nedeniyle koruyucu önlemler almış bireylere de tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri veriyoruz. Uyuşturucuyla Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı doğrultusunda bu hizmetlere erişimi teşvik ediyor ve yaygınlaştırıyoruz. 2024-2028 yıllarını kapsayacak Kadının Güçlenmesi Strateji Belgemizin ve Eylem Planımızın başlıklarından birini oluşturan kadınlarda bağımlılık konusunu sağlık alanında kapsamlı bir şekilde ele aldık. Şiddete karşı sıfır tolerans tutumumuzu sürdürüyor, bağımlılık dahil şiddete yol açan tüm koşulları ele alıyoruz.”

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Hakkında Kanun’un bağımlılık sonucu şiddete başvuran kişilerin tedavisine yönelik tedbirler düzenlediğini anımsatan Göktaş, 2021’de Yeşilay işbirliğiyle Kadın Sığınakları ve Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinde çalışan personele yönelik “Bağımlılık ve Farkındalık Eğitimi” gerçekleştirdiklerini belirtti.

Sosyal Hizmet Merkezlerine başvuran bireylere ve ailelerine, bağımlılık danışmanlığı ve psikososyal destek hizmetleri de verdiklerini ifade eden Göktaş, şunları kaydetti:

“Bağımlılıkla mücadele etmek ve yarattığı zararları önlemek için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Özellikle, tedavi sürecini olumsuz etkileyen ayrımcılık ve ötekileştirme gibi tabularla etkin bir şekilde mücadele edeceğiz. Kadınların sağlığı ve refahı için Sağlık Bakanlığı ve Yeşilay Vakfı ile etkin ve güçlü işbirliklerimiz devam edecek. Türkiye olarak kadının statüsünün yükseltilmesi ve tüm sosyal haklara erişimlerinin sağlanması için çok taraflı çalışmalar yürütüyoruz. Bağımlılık ve kadınlarda iyileşme süreci konusunda küresel düzeyde sorumluluk almaya ve işbirliği yapmaya hazırız.”

Toplantıya, Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Safa Koçoğlu, TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) Başkanı ve AK Parti Sakarya Milletvekili Çiğdem Erdoğan, KEFEK Başkanvekili AK Parti Antalya Milletvekili Tuba Vural Çokal, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Sedat Önal ile Türkiye’nin New York Başkonsolosu Reyhan Özgür ve davetliler de katıldı.