Geçen hafta İskoç Yeşiller Partisi ile iki yılı aşkın süredir devam eden iktidar paylaşımı anlaşmasını sona erdiren Yusuf’un son günlerde istifa etmesi için baskı artıyordu.

Yusuf’un koalisyonu sonlandırma kararı, iki partinin İskoçya’nın iklim hedefleri ile toplumsal cinsiyet politikalarındaki anlaşmazlığından sonra geldi.

İskoç Parlamentosu’ndaki muhalefet partileri hafta sonu başbakana ve SNP hükümetine yönelik güven oylaması yapılması için teklif sundu.

Azınlık hükümetine liderlik edebilmek için destek bulmakta zorlanan Yusuf ise muhalefet partilerine yazarak “ortak bir zemin” bulma çağrısı yaptı.

Bugün istifasını sunan Yusuf, iktidarı elinde tutmak için ilkelerinden ödün vermeyeceğini söyledi.

Bir anlaşma yaparak güven oylamasını kazanmasının “kesinlikle mümkün” olduğunu belirten Yusuf, hafta sonu pozisyonu üzerine düşündükten sonra devam etmemeyi tercih ettiğini paylaştı.

Yusuf, “Sevdiğim ülkenin, ailemi büyüttüğüm ülkenin ve evim diyebileceğim tek ülkenin başbakanı olmanın ne kadar büyük bir onur olduğunu anlatamam” diye konuştu.

Göreve gelecek kişinin çocuk yoksulluğu ve ayrımcılıkla mücadele de dahil olmak üzere öncelik verdiği konularda mücadele etmeye devam edeceğinden hiç şüphesi olmadığını söylen Yusuf, bundan sonraki süreçte milletvekili olarak “duyulmayan kişilerin sesi” olma söz verdi.

İngiltere Başbakanlık Ofisi, Yusuf’un konuşmasının ardından yeni yönetimle ekonomi ve enerji gibi önemli alanlarda işbirliği yapacağını belirtti.

İktidar koalisyonu neden bozuldu?

Hamza Yusuf’un İskoç Yeşiller Partisi ile güç paylaşımını sona erdirme kararı, SNP’nin 2030 iklim hedeflerini ve toplumsal cinsiyet politikalarını rafa kaldırma kararının ardından geldi.

Hükümetin kararına tepki gösteren Yeşiller, Yusuf’u “gelecek nesilleri satmakla” suçladı.

Yeşiller Partisi’nin SNP ile iktidarda kalıp kalmama konusunda oylama yapması bekleniyordu.

Ancak Yusuf Cuma günü, 2021’de yapılan seçimin ardından iki parti tarafından imzalanan anlaşmanın feshedildiğini duyurdu.

Yaptığı açıklamada Yeşiller Partisi’ne hükümete katkılarından dolayı teşekkür eden Yusuf, koalisyonun İskoç hükümetine istikrar sağlamak için oluşturulduğunu, ancak “anlaşmanın artık parlamentoda istikrarı garanti etmediğini” söyledi.

Hamza Yusuf kimdir?

Mart 2023’te yemin ederek göreve başlayan İskoçya’nın ilk Müslüman başbakanı Hamza Yusuf bundan önce İskoçya Sağlık Bakanı’ydı ve 2012’den bu yana özerk yönetimde adalet bakanlığı ve ulaştırma bakanlığı da yapmıştı.

Hamza Yusuf’un babası Pakistan kökenli ve İskoçya’ya 1960’larda göç etti. Annesi ise Kenya’da Güney Asyalı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.

Yusuf da geçmişte sık sık ırkçılıkla karşı karşıya kaldığını söylemişti.

Göreve geldikten sonra Yusuf, İskoçya Özerk Yönetimi Başbakanı olarak hizmet etmenin, hayatının “en büyük ayrıcalığı ve onuru” olacağını söylemiş, “Bu, ailemin en çılgın hayallerinin ötesinde” demişti.

İskoçya’nın bağımsızlığa her zamankinden fazla ihtiyaç duyduğunu savunan Yusuf, Birleşik Krallık’tan ayrılmaya karşı çıkanları da bağımsızlığa ikna edeceğini söylüyordu.

2014’te rakipsiz şekilde Alex Salmond’ın yerine geçen eski başbakan Nicola Sturgeon ise İskoçya Ulusal Partisi’ni bölgedeki en hakim siyasi partiye dönüştürmüştü.

Ancak son yıllarda, özellikle bağımsızlık mücadelesinde en iyi stratejinin ne olduğuna yönelik tartışmalar SNP’yi bir nebze de olsa yıpratmış, Sturgeon görevi bırakma kararı almış, 2004’ten bu yana ilk kez üyelerin katıldığı bir oylamayla partinin liderliği için seçim yapılmıştı.

Aralık’ta Erdoğan’la görüşmüştü

Hamza Yusuf, Kasım ayında Birleşik Arap Emirlikleri’nde düzenlenen İklim Zirvesi (COP28) kapsamında yanında İngiltere Dışişleri Bakanlığı görevlileri olmadan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la görüşme yapmıştı.

Yusuf sosyal medya paylaşımında, Erdoğan ve Lübnan Başbakanı ile iklim krizinin yanı sıra Gazze’de yaşananları da görüştüklerini belirterek acil ve kalıcı bir ateşkes için çağrıda bulunmuştu.

Ancak Yusuf’un Londra’yı devre dışı bıraktığını söyleyen İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron, İskoçya başbakanının İngiltere hükümetinin tavrıyla çeliştiğini ve İngiltere Dışişleri Bakanlığı’nda kaygı yarattığını söylemişti.

Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Weimar Üçlüsünü oluşturan Polonya Başbakanı Donald Tusk ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u Almanya’nın başkenti Berlin’de ağırladı. Üç lider yaklaşık 2 saat süren toplantının ardından basına açıklamalarda bulundu. Almanya Başbakanı Scholz yaptığı açıklamada, “Artık Ukrayna’ya tüm küresel pazarda daha da fazla silah temin edeceğiz. Bu iyi bir gelişme” şeklinde konuştu.

Askeri teçhizat üretiminin de Ukrayna’daki ortaklarla işbirliği içinde genişletilmesi gerektiğini dile getiren Scholz, “Gördüğünüz gibi üçümüz de Ukrayna’ya verdiğimiz destek konusunda ciddiyiz” ifadelerini kullandı. Uzun menzilli roket topçusu sağlamak için Ramstein formatında bir koalisyonun kurulacağına değinen Scholz, Avrupa’da dondurulan Rus varlıklarını da gelecekte silah satın almak için kullanabileceklerini söyledi.

Avrupa’da barış ve özgürlüğü savunmak için dayanışma ve ortak eylemin şart olduğunu belirten Scholz, “Birliğimiz her zamankinden daha fazla gücümüzdür. ve üç devlet, özellikle Almanya, Polonya ve Fransa’nın özel bir sorumluluğu var. Ukrayna’yı destekliyoruz fakat Rusya ile de savaş içerisinde değiliz” diye konuştu.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile Perşembe günü telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini söyleyen Scholz, “Zelenskiy bize güvenebileceğini biliyor” dedi. Üç ülkenin liderlerinin bir araya gelmesinden oluşan Weimar Üçgeninin, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için bir sinyal olduğu dile getiren Scholz, “Rusya Devlet Başkanı şunu bilmeli: Ukrayna’ya desteğimizden vazgeçmeyeceğiz. Biz tereddütsüz bir şekilde Ukraynalıların yanında duruyoruz ve birlik içindeyiz” ifadelerini kullandı.

“Rusya’nın kazanmasına izin vermemeye kararlı olmamız Avrupa’mız için bir güçtür”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da ciddi bir anda olduklarını ifade ederek, “Yeni bir önem başlıyor ve biz de orada olacağız. Üçümüzün bugün bir arada olması, Ukrayna’daki durum konusunda aynı kararlılıkta olmamız, Rusya’nın kazanmasına asla izin vermemeye ve Ukrayna halkını sonuna kadar desteklemeye kararlı olmamız halkımız, güvenliğimiz ve Avrupa’mız için bir güçtür” şeklinde konuştu.

“Avrupa ne kadar güçlü olursa Ukrayna için şans da o kadar fazla olur”

Polonya Başbakanı Donald Tusk ise, Avrupa’da iyi meselelere hız kazandırabilecek Weimar Üçlüsü’nün bir format haline gelmiş olmasının kendisi için çok önemli olduğunu belirtti. Avrupa başkentlerinin önemli konularda fikir ayrılıkları yaşandığı söylentileri abartıldığını ifade eden Donald Tusk, Macron ve Scholz ile bugün savaş konusunda yaptıkları konuşmalarda hemfikir olduklarını söyledi. Tusk, “Saldırganın kim olduğu, kimin bizlerin yardımını hak ettiği hususunda aynı görüşteyiz. Ukrayna’ya yardım hemen yapılmalı. Ukrayna’daki durum önümüzdeki birkaç hafta veya ay içerisinde kötüleşmeyip düzelsin diye şimdi paramızı harcamak istiyoruz. Avrupa ve Weimar Üçlüsü olarak bizler sorumluluğumuzun farkındayız. Avrupa ne kadar güçlü olursa Ukrayna için şans da o kadar fazla olur” şeklinde konuştu.

Hafta başında ABD Başkanı Joe Biden ile yaptığı görüşmeye ilişkin intibalarını da Almanya Başbakanı Scholz ve Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile paylaştığını ifade eden Donald Tusk, “Farklı siyasi senaryolar ne olursa olsun, güçlü ve birleşmiş bir Avrupa’nın dünyada herkes için en çok arzulanan bir ortak olduğuna ilişkin inancımız tam” dedi. – BERLİN

Çekya’nın başkenti Prag’da, Çekya, Macaristan, Slovakya ve Polonya’nın oluşturduğu Vişegrad Grubu Zirvesi düzenlendi. Zirveye, Çekya Başbakanı Petr Fiala, Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Slovakya Başbakanı Robert Fico ve Polonya Başbakanı Donald Tusk katıldı.

Fiala ve Tusk’tan Ukrayna’ya destek mesajı

Fiala, Orban ve Fico ile görüşme öncesinde Polonya Başbakanı Tusk ile ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenleyen iki lider, Çekya ve Polonya’nın Ukrayna konusunda aynı görüşleri paylaştıklarını vurguladı. Basın toplantısında Fiala, “Saldırganın da kurbanın da kim olduğunu biliyoruz. Net olarak, Ukrayna’yı güçlü bir şekilde desteklemeye hazırız ve desteğimizi artırmanın mümkün olan her yolunun arayışı içerisindeyiz” dedi.

Vişegrad Grubu Ukrayna konusunda hem fikir değil

Vişegrad Grubu (V4) başbakanlarının zirve sonrasında gerçekleştirdiği basın toplantısına ise Ukrayna konusundaki görüş ayrılıkları damga vurdu. Çekya Başbakanı Fiala, basın toplantısında V4 ülkelerinin Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının uluslararası hukukun ağır bir ihlali olduğu ve Ukrayna’ya yardım edilmesi gerektiği konusunda hemfikir olduklarını söyledi. Fiala, diğer yandan V4 ülkeleri hükümet başkanlarının Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırının nedeni ve Ukrayna’ya yardımın şekli konularında görüş ayrılıklarına sahip olduklarını ifade ederek, “Macaristan ve Slovakya, askeri yardım sağlanmasına karşı fakat insani yardım ve finansal yardım gibi diğer şekillerde desteğe açıklar” dedi.

Polonya Başbakanı Tusk, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i bir savaş suçlusu şeklinde nitelendirdi. Tusk, “Rusya ne kadar güçlü bir ülke olursa olsun, bugün Ukrayna’da olup bitenlere ilişkin siyasi, ahlaki ve tarihi değerlendirmenin net olması gerekiyor” dedi.

“Ben savaşa her zaman Macaristan penceresinden bakacağım”

Macaristan Başbakanı Orban ise ülkesinin bir kez daha Rusya ile sınır komşusu olmak istemediğini söyledi. Bunun tarihte olduğunu ve buna ilişkin hatıralarının iyi olmadığını söyleyen Orban, yine de savaşa sadece Ukrayna’nın penceresinden bakılmaması gerektiğini vurguladı. Orban, “Ben savaşa her zaman Macaristan penceresinden bakacağım” ifadelerini kullandı. Savaşın ancak müzakerelerle sona erdirilebileceğini savunan Orban, barış görüşmelerinin bir an önce başlatılması gerektiğini söyledi.

“Ukrayna, dünyanın tüm silahlarını da edinse, bu savaşı kazanamaz”

Slovakya Başbakanı Fico, Batı’nın Ukrayna’daki savaşa yaklaşımının tam bir başarısızlık olduğunu ileri sürerek AB’nin bir barış planı olması gerektiğini söyledi. Savaşın iki yıl daha sürmesi halinde yine bugünkü durumda olunacağını savunan Fico, “Ukrayna, dünyanın tüm silahlarını da edinse, bu savaşı kazanamaz” diye konuştu.

Fico ve Orban protestolarla karşılandı

Slovak lider Fico ve Macar lider Orban, Prag’da Ukrayna yanlısı göstericiler tarafından gerçekleştirilen protestolarla karşılandı.

Vişegrad Grubu zirvesinin gerçekleştiği Liechtenstein Sarayı önünde toplanan bir grup protestocu, Rusya yanlısı olmakla suçladıkları Fico ve Orban’ı protesto etti. Avrupa Birliği ve Ukrayna bayrakları taşıyan protestocuların, “Fico, evin Rusya’ya dön” ve “Fico ve Orban: Putin’in korkak destekçileri” gibi pankartlar açtıkları görüldü. Fico ve Orban, binaya girişleri sırasında kalabalık tarafından ıslıklandı.

Vişegrad Grubu en son geçen sene toplanmıştı

Vişegrad Grubu başbakanları, daha önce 2023 yılı haziran ayında Slovakya’nın başkenti Bratislava’da bir araya gelmişti. Grubun dönem başkanlığını üstlenen Çekya Başbakanı Fiala, başbakanların bir araya gelmesi için Slovakya ve Polonya’da hükümetlerin kurulmasını beklediğini açıklamıştı. – PRAG

Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ikinci yılı geride kalırken batılı liderler dayanışma göstermek amacıyla Ukrayna’nın başkenti Kiev’e geldi. Belçika Başbakanı Alexander de Croo, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen Polonya’dan gece treniyle Ukrayna’yı ziyaret etti. Ukrayna’ya destek gösteren liderler, İtalya’nın dönem başkanlığındaki G7 Devlet ve Hükümet Başkanları toplantısı öncesinde Gostomel Havalimanı’nda basın toplantısı düzenledi. Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile basın toplantısında konuşan İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, bulundukları havalimanının Moskova’nın başarısızlığının ve Ukrayna’ın gururunun bir sembolü olduğunu ifade ederek, “Birkaç kişinin kahramanlığı tarihin akışını değiştirdi. Bunlardan biri de 2 yıl önce 24 Şubat’ta burada gerçekleşti” dedi.

“Ülkenizi kurtardınız, tüm Avrupa’yı kurtardınız”

Kanada Başbakanı Justin Trudeau da “Putin bu havaalanı gibi stratejik hedefleri kolayca ele geçirebileceğinden emindi. Rus kuvvetleri Gostomel Havaalanı’nı hızlıca ele geçirmeye çalıştı. Bugün buradaki barlığımız yanıldığını görebilirsiniz. Ukraynalılar ortak geleceğimiz için savaşıyor” dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise saldırıların başladığı günden itibaren Ukrayna’yı savunan birlikleri överek “”Kiev güçlü durdu. Cesaretiniz Putin’in durdurdu. Kaçmadınız ya da ürkmediniz. Ukraynalı kahramanlardan oluşan küçük bir birlik, son nefesinize kadar savaşarak işgalcileri geri püskürttü. Rusya’nın Ukrayna’nın kalbine yönelik saldırısını durdurmayı başardınız. Ülkenizi kurtardınız, tüm Avrupa’yı kurtardınız” ifadelerini kullandı.

Belçika Başbakanı Alexander de Croo, son 2 yılın yıkım, can kaybı ve travma ve acıyı kabul ederek, “Ukrayna’nın müttefikleri Ukrayna hükümetiyle omuz omuza” dedi.

“İlk ve esaslı yenilgisini de burada yaşadı”

Holtomel’de sembolik bir alanda olduklarını dile getiren Zelenskiy ise, “Putin burada savaşı kazanmak istiyordu. İlk ve esaslı yenilgisini de burada yaşadı. Askerlerimiz Rus katillerin inişini yok ettiğinde dünya da en önemli noktayı gördü. Her kötülüğün yenilebileceğini ve Rus saldırganlığının bir istisna olmadığını gördü. Dünya henüz Ukrayna’ya inanmazken, Ukraynalılar savaşabileceklerini, direnebileceklerini devam edeceklerini kanıtladılar” ifadelerini kullandı. Zelenskiy, Ukrayna’yı destekleyen tüm arkadaşlarına teşekkür ederek, “Tüm zorluklara ve şüphelere rağmen dünyanın dikkati hala Ukrayna’da. Geleceğimiz kendi ellerimizde” dedi.

“Ukrayna NATO’ya katılacaktır”

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltengberg, “Rus tanklarının Ukrayna’ya girmesinin üzerinden 2 yıl geçti. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’da yaşanan en büyük savaşın başlangıcı” dedi. Savaşta ölen Ukraynalı askerleri nana Stoltenberg, “Savaş alanındaki durum son derece ciddi olmaya devam ediyor. Putin’in Ukrayna’ya hakim olma hedefi değişmedi ve barışa hazırlandığına dair hiçbir belirti yok. Çoğunun korktuğu gibi Ukrayna haftalar içinde çökmedi. Rusya tarafından ele geçirilen toprakların yarısını geri aldınız, Rusya’yı Karadeniz’in büyük bölümünden geri püskürttünüz ve Rus kuvvetlerine ağır kayıplar verdirdiniz” ifadelerini kullandı. NATO müttefiklerinin Ukrayna’ya maddi ve manevi desteğinden bahseden Stoltenberg, “Bu savaşı Putin başlattı çünkü NATO’nun kapısını kapatmak ve Ukrayna’nın kendi yolunu seçme hakkını elinden almak istiyordu. Ancak tam tersini başardı, Ukrayna artık NATO’ya her zamankinden daha yakın” dedi.

Stoltenberg, konuşmasını “Ukrayna NATO’ya katılacaktır. Bu bir ‘eğer’ sorusu değil, ‘ne zaman’ sorusudur. Sizi o güne hazırlarken, NATO Ukrayna’nın yanında olmaya devam edecek” diyerek tamamladı. – GOSTOMEL