Mart ayında Muratpaşa, Kepez, Aksu, Manavgat ve Alanya’da aşırı yağmur ve sel, Finike’de ise hortum meydana geldiğini, geçen hafta yine Kepez, Muratpaşa ve Aksu ilçelerinde dolu afeti yaşandığını hatırlatan Başkan Çandır, İçişleri Bakanlığının Kepez, Muratpaşa, Serik ve Aksu ilçelerimizi ‘genel hayata etkili’ afet bölgesi ilan ettiğini belirtti. Çandır, her ne kadar ürün arz güvenliği sekteye uğramasa da farklı zamanlarda yaşanan iki afette, toplam 26 mahalledeki 400 civarında üreticinin ve bin 200 dönüm civarında alanın zarar gördüğünü belirtti. Son dönemde meydana gelen dolu, yağmur, sel ve hortum gibi iklim olaylarının genel hayatın yanı sıra üretimi de ciddi düzeyde etkilediğini kaydeden Çandır, “Son bir ay içerisinde üreticilerimiz ciddi zarar gördü, örtüaltı alanlarımızda ve ekili tarlalarımızda önemli hasarlar meydana geldi ve ürün kayıpları yaşandı. Üreticilerimize ve hemşerilerimize tekrar daha geçmiş olsun dileklerimizi iletiyorum. Üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesini diliyorum” diye konuştu.

Antalya Ticaret Borsası’nın geleneksel hale getirdiği Kent Buluşmaları’nda CHP’nin Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Adayı ve Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek’i konuk ettiklerini kaydeden Çandır, “Muhittin Böcek, üyelerimize tarım ve kent ile ilgili çalışmaları ve önümüzdeki dönem projeleri hakkında bilgi verirken, üyelerimiz de kent ve tarımla ilgili sorunlarını ve taleplerini dile getirdi. Üyelerimiz ve tarım sektörü temsilcileriyle yaptığımız değerlendirme toplantılarından derlediğimiz 2 ana bölüm ve 32 maddeden oluşan Yerel Yönetimlere Tarım Raporu’muzu Muhittin Böcek’e sunduk” dedi. Çandır, Kent Buluşmaları’nda AK Parti’nin Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Adayı ve Kepez Belediye Başkanı Hakan Tütüncü’yü konuk edeceklerini belirterek, “Üyelerimizle, Hakan Tütüncü’nün kent ve tarım ile ilgili çalışmalarını ve projelerini dinleyeceğiz. Sorunları, önerileri ve taleplerimizi dile getirecek ve ‘Yerel Yönetimlere Tarım Raporu’muzu Hakan Tütüncü’ye de sunacağız” dedi.

Borsayı ziyaret eden ilçe belediye başkan adaylarının projelerini paylaştığını kaydeden Çandır, “Yerel yönetimlere aday olanların tarıma özel önem vereceklerine dair açıklamaları ve iş birliği talepleri bizim için memnuniyet verici oldu. Kendilerine teşekkür ediyor, başarılar diliyoruz. Yerel seçimin ardından, seçilen başkanımızdan raporda yer alan talep ve beklentilerimizin takipçisi olacağız. Yerel seçimde tüm adaylara başarılar diliyorum” dedi.

“Oyunuzu kullanın”

31 Mart’ta yapılacak yerel seçime 11 gün kaldığını belirten ve tüm adaylara başarılar dileyen Başkan Çandır, seçmeni oy kullanmaya davet etti. Çandır, “Halkın, karar alma aşamalarında varlığını ve etkisini göstermek için seçimler, demokrasinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Yerel seçimlerde kentin gelecek 5 yılını belirleyecek yönetimleri seçmek üzere, herkesi oy kullanmaya davet ediyorum. 1 Nisan sabahından itibaren de seçim atmosferinin bitmesini, kim seçilirse seçilsin, kimseyi dışlamadan, kentimiz için birlik ve beraberlik içinde çalışmasını diliyorum” dedi.

Borsa’nın çalışmalarını anlatan Başkan Çandır, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde görülen ve özellikle turunçgilleri etkileyen yeşillenme hastalığa karşı alınması gereken önlemleri, Tarım Konseyi üyeleri ve uzmanların katılımıyla düzenledikleri toplantıda gündeme aldıklarını söyledi. Toplantıda, hastalığın ülkeye sıçraması durumunda alınacak tedbirlerin yanı sıra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden gelen araçların dezenfekte edilmesi ve Ercan Havalimanı’nda vektörlerin kontrolü gibi önlemler üzerinde durulduğunu belirten Çandır, “Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da konuya hassasiyetle yaklaştığını, hastalığın ülkeye girmemesi ve yayılmaması için titizlikle çalıştığını biliyorum. Turunçgil üretimi gerçekleştiren üreticilerimize ve ticaret erbabımıza dikkatli olmalarını tavsiye ediyorum” diye konuştu.

“Ticaretin gelişmesi için çalışıyoruz”

Borsa olarak, tarımsal üretimin, ticaretin ve ihracatın geliştirilmesi için canla başla çalıştıklarını ifade eden Başkan Ali Çandır, Ticaret Bakanlığı destekli yaş meyve sebze sektörü ve kesme çiçek konulu Ur-Ge projelerinin başarılı bir şekilde devam ettiğini anlattı. Çandır, “Yaş meyve sebze ihracatının artırılması hedefiyle Ur-Ge heyetimiz, 2022 yılı Kasım ayında Tayland’a ve 2023 yılı Mart ayında Baltık ülkelerine önemli ziyaretler gerçekleştirdi. Geçtiğimiz günlerde ise Meclis Başkanımız Erdoğan Ekinci başkanlığındaki heyetimiz, İngiltere’ye giderek ticaretimizi geliştirmek için çeşitli görüşmeler gerçekleştirdi ve yerinde incelemelerde bulundu. Program kapsamında, Londra Büyükelçimiz ile bir araya gelen heyetimiz, ticaret müşavirimizin katıldığı toplantıda İngiliz yaş meyve sebze ithalatçı firmalarıyla görüşmeler gerçekleştirdi. Ayrıca Avrupa’nın en büyük entegre hali olan Birmingham Hali’ni ziyaret ederek teknik incelemelerde bulundu. Kurulan temasların ihracatımızı artırmasını ve üyelerimizin kurumsal kapasitelerinin gelişimine olumlu katkı sağlamasını diliyorum” diye konuştu.

“İşçi sıkıntısına tarım meslek lisesi modeli”

Tarımda ve diğer birçok sektörde yaşanan eleman sıkıntısının had safhaya ulaştığını, bütün sektörlerden işverenlerin eleman ihtiyacını dile getirdiğini kaydeden Başkan Çandır, “Tarımda da maalesef vasıflı ve vasıfsız iş gücüne ulaşmada, ciddi sıkıntılar var. Geçtiğimiz günlerde Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürü Ali Karagöz’ü ziyaret ederek, meslek liseleriyle ilgili görüş alışverişinde bulundum. Sektörümüzün, mesleki eğitim sisteminden beklentilerini ve meslek liselerinin tarıma nasıl istihdam sağlayacağı konusunda görüş ve önerilerimizi aktardım. Özetle, tarım meslek liselerinin sektörle işbirliği içerisinde, ihtiyaca yönelik daha işlevsel hale getirilmesi ve mezun olan öğrencileri sektöre kazandıracak bir modeli uygulamaya geçirmek için önerimizi genel müdürümüzle paylaştım” dedi.

Ekonomiyle ilgili değerlendirmede bulunan Başkan Ali Çandır, “İş hayatıyla ilgili yılın ilk çeyrek gerçekleşmeleri, genel olarak beklentilerimiz dahilinde oldu. Yani 2024 yılı başlangıcımız, nispi olarak yavaşladı. Bunu özellikle yılın ikinci yarısında beklenen ekonomik sıkılaşma ve soğuma dönemine bir hazırlık olarak değerlendiriyoruz” dedi.

“Tarımda çok ihraç ettik az kazandık”

İhracattaki genel yavaşlamaya dikkat çeken Çandır, 2023 yılında ülke genelinde toplam ihracat yüzde 2 azalırken, Antalya’nın ihracatının yüzde 9 arttığını aynı dönemde tarım ihracatında, ülke genelindeki yüzde 2,8’lik artışa karşılık, Antalya tarım ihracatının yüzde 18,3 arttığını kaydetti. Çandır, “2023 İhracat miktarlarındaki artışta da, ülkemiz genelinin üzerinde bir artış yaşadık” dedi. 2024 yılının ilk iki ayında Antalya ihracatında çok ilerleme kaydedilmediğine dikkat çeken Çandır, “Toplam ihracatta ülke genelindeki yüzde 7,1 artışa karşılık, Antalya’nın ihracatı yüzde 3,6 arttı. Tarım ihracatında ise kentimiz, uzun bir süredir yaşamadığı daralma yaşadı. İki aylık dönemde, ülkemiz genelindeki yüzde 15’i aşan artışa karşılık, Antalya tarım ihracatı yüzde 1,5 azaldı. Üstelik bu azalışa rağmen ihraç ettiğimiz tarım ürünleri miktarı yüzde 6’dan fazla artış gösterdi. Birim ihracat fiyatlarında ise düşüş oldu, yani daha fazla ihraç ettik, daha az kazandık” diye konuştu.

“Gıda fiyatı dünyada düşüyor, bizde artıyor”

Başkan Çandır, tarım ve gıda ürünleri fiyatının dünyada düşerken, ülkemizde arttığını belirtirken, “Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, dünyada gıda fiyatları son 25 aydır sürekli düşerken, bizde tam tersi bir eğilim söz konusudur. Şubat ayı yıllık verilerine bakıldığında, FAO gıda fiyatları endeksi yıllık yüzde 10,1 düşerken, bizde bu endeks yüzde 72,2 arttı. Dünya genelinde gıda fiyatlarının düşmesine rağmen, ülkemizde neden yükseldiği sorusu, üzerinde dikkatle düşünmemiz gereken bir durumdur” dedi.

“Fiyatı düşürmenin yolu çekirdek enflasyonda”

Tarım ve gıda enflasyonunu düşürmenin temel yolu, başta girdi maliyetleri olmak üzere işçilik, faiz, kira ve benzeri maliyet unsurlarını dünya ortalamasına getirmek olduğunu söyleyen Başkan Ali Çandır, şunları kaydetti:

“Ancak, bilinmelidir ki tarım ve gıda enflasyonunu tek başına düşürmek, tüketici enflasyonunu kalıcı ve sürdürülebilir şekilde azaltmak için yeterli değildir. Çünkü, bizim tüketici enflasyonumuzdaki yangın yeri çekirdek enflasyonlardır. Kamunun kontrolünde olmayan ve mevsime bağlı olmayan ürünlerdeki enflasyon olan çekirdek enflasyonlara baktığımızda yüzde 65 ile yüzde 73 arasında değişen oranlar görmekteyiz. Bu enflasyonlar düşürülmesi en zor ve en yavaş olanlardır. Tarım ve gıda enflasyonlarındaki yüksekliğin önemli bir kaynağı da çekirdek enflasyonlardaki aşırı yüksekliktir. Sonuç olarak, enflasyonu genel olarak düşürmenin asıl yolu çekirdek enflasyonlara odaklanmaktan geçmektedir.”

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın katılımıyla gerçekleşen Türkiye Sektörel Ekonomi Şurası’na katıldığını belirten Çandır, TOBB çatısı altındaki 66 sektör meclis başkanımızın, sektörleri ile ilgili görüş ve önerilerini sunduğu, 6 saat süren verimli bir toplantı gerçekleştirdiklerini anlattı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in katılımıyla gerçekleşen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Oda/Borsa Yönetim Kurulu Başkanları İstişare Toplantısı’na da katıldığını belirten Çandır, “Sayın Bakan, ekonomiye ilişkin bir sunum gerçekleştirdi. Ardından salonda bulunan oda/borsa başkanlarımız, Bakanımıza, reel sektörün sıkıntıları, talep ve önerilerini aktardı. Bakan Şimşek, bakan yardımcıları ve bürokratlar, yöneltilen soruları tek tek cevaplandırdı” dedi.

3. Antalya Diplomasi Forumu’nun 1-3 Mart tarihlerinde Antalya’da düzenlendiğini, Mevlüt Çavuşoğlu’nun Dışişleri Bakanlığı döneminde başlatılan Diplomasi Forumu’nda Antalya’nın bu yıl 148 ülkeden 4 bin 700 kişiyi konuk ettiğini belirten Çandır, Diplomasi Forumu’nda gerçekleştirilen “Uluslararası Ticaret, Bağlantısallık ve Karşılıklı Bağımlılık” paneline, TOBB Başkanı Sayın Rifat Hisarcıklıoğlu da katılarak iş dünyasının görüşlerini paylaştığını kaydetti. Çandır, “Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu’nun öngörülebilir ve kurallara dayalı bir küresel ticaret sisteminin, istikrar ve refahın yayılması yoluyla dünyadaki barış ortamını güçlendireceği vurgusunu sizlerle paylaşmak isterim. Dünya kenti Antalya’mızın böyle bir uluslararası organizasyona ev sahipliği yapması, bizler için gurur kaynağıdır” dedi.

Başkan Çandır, üyelerin Ramazan Bayramı’nı da kutlayarak konuşmasını tamamladı.

Meclis’te, Antalya Ticaret Borsası’nın Akdeniz Ürün Piyasası Aracı Kurumu Anonim Şirketi’ne ortak olması da üyelerin oy birliğiyle kabul edildi.

Meclis’te, Antalya Ticaret Borsası’nın, 17 ticaret borsası ortaklığında kurulan Akdeniz Ürün Piyasası Aracı Kurumu Anonim Şirketi’ne ortaklığı üyelerin oy birliğiyle kabul edildi.

Meclis üyeleri toplantıda, sektörleriyle ilgili değerlendirmelerde bulundu. – ANTALYA

Tarım-GFE’nin Aralık ayında aylık yüzde 2.62 ilan edildiğini belirten Çandır, “Bu rakam, endeksin ölçülmeye başladığı 2015 yılından itibaren yüzde 2,06 olan Aralık ayları ortalamasının yüzde 27 üzerinde olmuştur” dedi. Tarım-GFE’nin Aralık’ta yıllık yüzde 41,43 ilan edildiğini kaydeden Çandır, “Bu yıllık rakam, yüzde 32,40 olan son 9 yılın Aralık ayları ortalamasının yüzde 28 üzerinde olmuştur. Aralık ayı tarımsal girdi fiyat enflasyonu, aylık ve yıllıkta ortalamaların üzerinde ilan edildi” dedi.

Aralık ayı Tarım-GFE’nin alt kalemlerini de değerlendiren Başkan Çandır, “Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylıkta yüzde 2,82 ve yıllıkta ise yüzde 37,64’lük artış ilan edildi. Aralık ayları itibariyle aylıkta 2021 yılından, yıllıkta ise 2021 ve 2022 yıllarından sonraki en yüksek değer kaydedildi” dedi. Aralık’ta aylık, tohumda yüzde 2,24, enerjide yüzde eksi 2,26, gübrede yüzde eksi 0,74, ilaçta yüzde 1,91, veteriner hizmetlerinde yüzde 1,26, yemde yüzde 5,21 ve diğer kalemlerde ise yüzde 6,37 olarak aylık değişimler ilan edildiğini belirten Çandır, Aralık ayındaki yıllık değişimlerin ise tohumda yüzde 44,15, enerjide yüzde 47,45, gübrede yüzde 9,69, ilaçta yüzde 24,75, veteriner hizmetlerinde yüzde 151,60, yemde yüzde 27,21 ve diğer kalemlerde ise yüzde 89,31 artış kaydedildiğini belirtti. Çandır, veterinerlik hizmetlerinin son 4 aydır ciddi artış gösterdiğini, Aralık ayında da bu artışın devam ettiğini söylerken, “Öyle ki yıllık yüzde 151,60’lık artış, tüm zamanların rekoru olmuştur. Diğer bir dikkat çekici olan gübrede ise aylık azalış ve yıllık tek haneli yükseliş, son 3 yılın en dikkat çekici düşüşü olmuştur” dedi.

TÜİK tarafından Aralık ayı tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde 6,81, yıllık ise yüzde 60,62 olarak ilan edildiğini kaydeden Ali Çandır, tarımsal faaliyetlerde bulunanlar açısından son bir yıllık eğilimin, genel olarak üretici aleyhine seyrederken Mayıs ve Haziran aylarında aylık ve yıllık düzeyde Tarım-GFE, Tarım-ÜFE’nin altında kalarak üretici lehine döndüğünü bildirdi. Başkan Çandır, “Aralık ayında bu durum yeniden aylıkta ve yıllıkta üretici lehine ilan edilmiştir. 2024 yılında aylık ve yıllık eğilimin böyle devam etmesi, üretici kesimin birikmiş zararlarının azalmasına katkı sağlayacaktır” dedi.

Yurt içi ve yurt dışı üretici enflasyonlarının tarımı dolaylı olarak etkilediğini belirten Başkan Ali Çandır, yurt dışı üretici enflasyonu YD-ÜFE’nin Aralık’ta aylık yüzde 2,28, yıllıkta yüzde 58,40 arttığına dikkat çekti. Çandır, yurt içi üretici enflasyonu Yİ-ÜFE’nin aylıkta yüzde 1,14, yıllıkta yüzde 44,22 arttığını belirtirken, “Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık yüzde 2,58 ve yıllık ise yüzde 63,75 artmıştı. Bu durum Aralık ayında da tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun tarımdan daha yüksek seyrettiğini göstermektedir” dedi.

Aralık ayında üretici kesimdeki bu enflasyonlara karşılık tüketici enflasyonu TÜFE’nin aylık yüzde 2,93, yıllık yüzde 64,77 arttığını belirten Ali Çandır, “Tüketici taraftaki gıda enflasyonu ise Aralık ayında aylık yüzde 4,81 ve yıllık yüzde 72,01 olarak ilan edilmişti. İşlenmemiş gıda enflasyonu Aralık’ta aylık yüzde 7,24, yıllık yüzde 91,23 düzeyinde ilan edilmişti. Yaş meyve sebze enflasyonu Aralık’ta aylık yüzde 11,39 ve yıllık 81,29 artış olarak ilan edilmişti. Tüketici taraftaki bu rakamlar, üreticilerin maruz kaldığı enflasyonun üzerinde bir tüketici enflasyonu olduğunu göstermeye devam etmektedir” dedi. – ANTALYA

ATB Müşterek Komite Toplantısı düzenlendi. ATB Başkanı Ali Çandır toplantıda yaptığı konuşmada, göreve başladığından beri “Birlikte hareket etme kültürümüzü geliştireceğiz” ilkesiyle hareket ettiğini söylerken, “Bu yaklaşımımızı görev süremiz boyunca devam ettirdik ve ettireceğiz. Sizler gibi değerli arkadaşlarımızla birlikte çalışmanın, ekip anlayışımıza güç kattığına inanıyoruz. Sizlerden aldığımız destekle, sektörümüz, kentimiz ve ülkemiz için daha fazla çalışıp, daha fazla üreteceğiz” dedi.

“Kimsenin gölgesine girmedik, kimseye de gölge etmedik”

ATB yönetimi olarak hizmet odaklı çalıştıklarını kaydeden Ali Çandır, “Kurumumuza ve kamuoyuna duyduğumuz sorumluluk gereği hiç kimsenin gölgesine girmedik, kimseye de gölge etmedik. Üyelerimizin sorunları ve hakları uğruna, sektörümüzün ve kentimizin geleceğini gözeterek çalışmalarımızı var gücümüzle sürdürdük. Kişisel çıkar ya da gelecek peşinde koşmadan aynı sorumlulukla çalışmaya devam edeceğiz. Borsamız kentin, bölgenin ve ülkenin en önemli kurumları arasında olduğunu her fırsatta gösteriyor. Çünkü bizim içimizde huzur var, dayanışma var. Biz o huzurla, hem işlerimizi yapıyor hem kentimizin, ülkemizin sorunlarıyla ilgileniyoruz. Çalışmalarımızla rol model oluyoruz” diye konuştu.

Önümüzdeki dönemde, ekonomik faaliyetlerin yanı sıra Antalya’nın gelişime katkı sağlamak için hayata geçirilecek proje ve faaliyetlerde de ortak akılla birlikte çalışacaklarını vurgulayan Başkan Çandır, “Antalya ve Türkiye tarımına ve ekonomisine hep birlikte katkıda bulunmaya devam edeceğiz. TOBB Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu’nun dediği gibi ‘Birlikte rahmet ve bereket, ayrılıkta azap vardır’. Bugün ülkenin eskisinden daha çok çalışmaya, üretmeye, ihraç etmeye ihtiyacı var. Bizlerin de bunun hakkını vermesi gerektiğini düşünüyorum” diye konuştu.

“Sorunların takipçisiyiz”

Meslek komitelerinin Borsa’nın temel dayanak noktalarından olduğuna vurgu yapan Başkan Çandır, “Sektörümüz, kentimiz ve ülkemiz gündemdeki tüm konular, komite toplantılarımızda ele alınmakta ve bu da bize güç katmaktadır” dedi. Çandır, komitelerde alınan kararların başta TOBB olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşıldığını, takibinin yapıldığını belirtirken, “Gelecekte alınacak kararları da titizlikle takip edecek ve çözüm için faaliyetlerimizi kesintisiz bir şekilde sürdüreceğiz” diye konuştu. Başkan Çandır, komite üyelerine Borsa’nın yaptığı çalışmalar hakkında bilgi verdi. Korona, iklim değişikliği gibi konular dünyanın gündeminde olduğunu belirten Çandır, Borsa’nın da çalışmalarını yürütürken ve proje yaparken gelişmeleri takip ettiğini anlattı. Çandır, komite üyelerine emekleri nedeniyle teşekkür etti.

ATB Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci, 7 farklı meslek komitesinden üyelerle birlikte olmaktan mutluluk duyduğunu söylerken, “Borsamız çalışmalarını ve sektörlerimizle ilgili gelişmeleri değerlendirmek üzere birlikteyiz. Sizlerin görüş ve önerileri bizler için önemli. Çalışmalarınızı nedeniyle hepinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum” dedi. Meclisimizde gündeme gelen her konunun basın aracılığıyla kamuoyunda yer aldığını belirten Erdoğan Ekinci, Borsa’nın etki alanına dikkat çekti.

ATB Genel Sekreteri Tolgahan Alavant, Borsa mevzuatıyla ilgili bilgiler verirken, Borsa’nın kurumsal yapısı, ortaklıkları, kalite ve akreditasyon belgeli hizmetlerini anlattı. ATB Ar-Ge Sorumlusu Çetin Salman, komitelerin çalışmalarıyla ilgili bilgiler verdi. Toplantıda komite üyeleri, sektörleriyle ilgili değerlendirmede bulundu, kurumsal beklenti ve önerilerini dile getirdi. Toplantıda, komite üyelerine yönelik ekonomik değerlendirme anketi yapıldı. – ANTALYA