CHP Ordu Milletvekili Seyit Torun, yaptığı açıklamada, fındık üreticilerinin sorunlarına ilişkin Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi verdiğini belirterek, değerlendirmede bulundu.

Soru önergesinde, yüksek enflasyon ve döviz dalgalanmalarının bütün iş kollarını etkilemeye devam ettiğini belirten Torun, girdi fiyatlarının altında ezilen fındık üreticilerine ödenecek desteklerin zamanında ödenmemesinin buhranı daha da artırdığını vurguladı.

Torun, şunları kaydetti:

“Son yıllarda mart-nisan aylarında ödenen alan bazlı fındık desteği, bu yıl mayıs ayı ortalarına yaklaşılmış olmasına karşın halen ödenmemiştir. Alan bazlı destek ödemesi yapılan diğer tarımsal ürünlerde söz konusu desteğin yatırılmış olduğu öğrenilmiş ancak fındık üreticilerimize henüz herhangi bir ödeme yapılmamıştır. 10 yıldır aynı rakam üzerinden ödenen alan bazlı destekler bugünün ekonomik koşullarında komik bir rakam haline gelmesine karşın çok sayıda üreticimiz söz konusu desteğe güvenerek çeşitli borçlara girmiş bulunmaktadır. Alan bazlı desteklerin acilen güncellenerek ödenmesi beklenmekte, aksi takdirde kahverengi kokarca istilası sebebiyle verimi düşen ve masrafları artan fındık üreticisi üretimden hızla çekilmeye devam edecektir.”

“ALAN BAZLI DESTEKLERİN ÖDENMEMİŞ OLMASININ SEBEPLERİ NELERDİR”

Seyit Torun, önergesinde “Son yıllarda mart-nisan aylarında ödenen alan bazlı desteklerin bu yıl mayıs ayı ortalarına gelinmiş olmasına karşın ödenmemiş olmasının sebepleri nelerdir? Fındık üreticimize bu yıl ödenmesi gereken alan bazlı desteklerin miktarını, illerimize göre açıklar mısınız? Fındık üreticilerimize alan bazlı destekler hangi tarihte ödenecektir? Alan bazlı destek alan diğer tarımsal ürünler için 2024 yılı içerisinde yapılan ödemeleri açıklar mısınız? Fındıkta alan bazlı desteklerin miktarı 10 yıldır artırılmamıştır. Sadece son 1 yıllık enflasyonun yüzde 70 olduğu göz önüne alındığında, desteklerin güncellenmemesinin sebeplerini açıklar mısınız? Söz konusu desteklerin güncellenmesine yönelik herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?” sorularını yöneltti.

Fındık üreticilerinin sorunlarının bitmediğini kaydeden Torun, açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:

“Üreticimize bir dokunan bin ah işitiyor. Fındık konusu açıldığında mangalda kül bırakmayan yetkililer, üç kuruşluk destekleri bile yatırmıyor. Son 10 yıldır dekar başına 170 lira olarak ödenen alan bazlı destekler, artık bir dramatik komedi filmine konu olacak hale geldi. Zaten sadaka parası gibi veriyorsunuz. Aslında normalde, güncellendiğinde 800-1000 lira arasında olması gereken parayı maalesef hala yatırmadınız. Alan bazlı destekler güncellenmediği gibi artık zamanında da ödenmemeye başladı. Son yıllarda mart-nisan aylarında ödenen bu destekler, neredeyse mayıs ayının ortasına gelmiş olmamıza karşın halen hesaplara geçmedi. İşin daha da garip tarafı, alan bazlı desteklerin başka tarımsal ürünler için ödendiğini, başka ürünler için şu ana kadar üreticinin alacağının kalmadığını ama fındık üreticisinin bekletildiğini, bu gelirden mahrum olduğunu öğrendik. Allah aşkına bu fındıkçı size ne yaptı? Bütün Karadeniz bölgesine ve Türkiye’ye fayda sağlamak dışında, yurt dışından döviz getirmek ve ülkemize katma değer üretmek dışında ne yaptı fındık üreticimiz de böyle bir zulüm, eziyet ediyorsunuz? Ordu’nun temel geçim kaynağını, devlet eliyle baltalamak nasıl bir aklın ürünüdür? Fındık üreticimizin hakkını alana kadar mücadelemiz devam edecek. Alan bazlı başta olmak üzere bütün desteklerin günün koşullarına uygun hale getirilmesi ve fındığın hak ettiği değeri görmesi için bütün kapıları zorlayacağız.”

Bakan Yumaklı, Silivri Muhtarlar, Çiftçiler ve Kooperatif Buluşmaları’nda yaptığı konuşmada, Silivri Belediye Başkanı Volkan Yılmaz’ın Silivri’de taş üstüne taş koymak adına ne gerekiyorsa yaptığını söyledi.

İstanbul’un Silivri’nin avantajlarından yeteri kadar faydalanamadığını ifade eden Yumaklı, bu anlamda bakanlık olarak üzerine düşen her ne varsa Silivri Belediyesi ile omuz omuza yapacaklarını belirtti.

Kent tarımı kavramına önemine verdiklerini vurgulayan Yumaklı, İstanbul’un parçası Silivri’nin bu yönüyle öne çıktığını bildirdi. Yumaklı, pazarlara yakınlığıyla Silivri’deki tarım ürünlerinin daha ucuz, daha kaliteli ve yüzde 20 fire vermemiş haliyle tüketicilerle buluşabileceğine dikkati çekti.

Yumaklı, “Silivri önemli avantajlara sahip bir ilçemiz. Bu zamana kadar Silivri’de önemli adımlar atıldı. Şunun sözünü ben sözlerimin başında vermek istiyorum; Silivri Belediye Başkanı Volkan Yılmaz, Silivri’yle ilgili size ne söz veriyorsa, bakanlığımın uhdesinde olan şeylerin aynısı da benim sözümdür.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin hemen hemen her ilinde tarım ve hayvancılık sektörünün temsilcileriyle buluştuklarını, istişareye önem verdiklerini belirten Yumaklı, şunları kaydetti:

“Türkiye’de sürdürülebilir bir tarım üretimi istiyoruz. Sadece söylemekle olmuyor bu işler. Volkan başkanım da söyledi, tarım arazileri imarlı arazilerde değerli olacak. Çünkü bir santimetrekarelik toprak minimum beş yüz yılda oluşuyor. Bunun kıymetini, buna sahip olmayan ülkelerin çırpınışlarından görebilirsiniz. Böyle bir ülkede biz, gerçekten tarım arazilerinin olması gerektiği gibi kullanmamız gerekir, bir santimetrekaresini boş bırakmamamız gerekir.”

Gelecek seçimleri değil, gelecek nesilleri düşündüklerini vurgulayan Yumaklı, iklim değişikliğinden tutun da dünyadaki konjonktür değişikliklerine kadar olmaz denilen ne varsa olduğunu, bütün bu gelişimlerin ve değişimlerin tarımın önemli daha da ortaya çıkardığını anlattı.

“Kırsal Kalkınma Destekleri’ne üreticilerimiz ilgi göstermeli”

İbrahim Yumaklı, tarımın savunma sanayisi kadar önemli olduğunu ve bu anlamda adımlar atılması gerektiğini belirterek, “Silivri’yi bir tarım üssü, Türkiye’nin göz bebeği yapabiliriz. Dediğim gibi en başta ben, bize düşen her ne varsa, Silivri’nin en yakın destekçisi olarak buradayım.” dedi.

İstanbul’a bu kadar yakın, avantajları yüksek olan bir ilçenin çok daha fazla bu işten gelir elde etmesi gerektiğini ifade eden Yumaklı, “İlla böyle devasa yapılar olmadan, göz alabildiğine tarım arazilerinde üretim yapılmasını ben açıkçası tercih ederim. Sürdürülebilir bir üretim istiyoruz. Bu üretimin de verimli yapılmasını istiyoruz, ayrıca üretimin kaliteli ve kayıtlı olmasını istiyoruz. Çünkü ölçemediğiniz şeyi yönetemezsiniz. Son olarak sektöre yatırım yapılmasını istiyoruz.” diye konuştu.

2024 yılı Avrupa Birliği (AB) Katkılı Kırsal Kalkınma Destekleri (IPARD) Programı’nın üçüncüsünün yakında açıklanacağını bildiren Yumaklı, şöyle devam etti:

“Burada 786 milyon avroluk bir fon var. Türkiye Cumhuriyeti bunun yarısını karşıladı. Avrupa Birliği’yle birlikte tamamen konusu tarımsal üretimin daha ileriye nasıl götürebilirliğiyle ilgili yapılacak olan yatırımlar. Öncelikle buna üreticilerimizin ilgi göstermesini istirham ediyorum. Özellikle kırsal kalkınma desteklerimizden kadınların ve gençlerin ilave bir pozitif ayrımcılığının olacağını da buradan belirtmek istiyorum. Bu iş, anneler ve babaların yapıp ondan sonrasının kesilmemesi gerekir. Gelecek nesillerin bu sürecin devam etmesi gerekir. Yapanların keyif alması gerekir, para kazanması gerekir. Dolayısıyla, biz bunu gözeterek özellikle kırsal kalkınma desteklerinde ilave pozitif ayrımcılıklarımız var.”

Yumaklı, manda yetiştiriciliğine yönelik özel destekleri olduğunu belirterek, mera ıslahları ve sertifikalı tohumlara yönelik çalışmalarına devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Toplantıya, Silivri Belediye Başkanı Volkan Yılmaz ve AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) Yedek Üyesi Mehmet Umur ile muhtarlar, çiftçiler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.