2018 yılında Samsun’da katıldığı seçmelerde basketbola yeteneği olduğu belirlenen down sendromlu milli basketbolcu Onur Kurtulmuş (32) çalışmalarını Adana Gençlik Merkezi Spor Salonu’nda antrenör Hakan Tulay eşliğinde sürdürüyor. 2024 Dünya Down Sendromlular Spor Oyunları’nda dünya ikinciliği elde eden Türkiye Down Sendromlular Basketbol Milli Takımı’nın da formasını terleten Kurtulmuş, basketbol antrenörü olmanın hayalini kuruyor. 5 yıldır basketbol oynayan ve spor yapmaktan çok keyif aldığını anlatan Onur Kurtulmuş, İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirine yaptığı açıklamada, basketbolda en sevdiği şeyin 3’lük atmak olduğunu söyledi.

Cemile Kurtulmuş: “Adana’nın tek down sendromlu milli basketbolcusu”

Onur’un basketbola olan yeteneğinin 2018 yılında Samsun’da katıldığı seçmelerde tespit edildiğini belirten Anne Cemile Kurtulmuş, “Onur’la 2018’de Samsun’a seçmelere gittik. Orada basketbol takımına seçildi. 2018’den beri basketbol oynuyor. 5 yıldan bu yana Adana’da ilk ve tek şimdiye kadar Down Sendromlu milli basketbolcu Onur. Milli takım ile iki defa İtalya’ya gittiler. Bu sene de milli takım bazında dünya ikincisi olduk” dedi.

“İyi ki böyle bir oğlum var, o da kendisi ile gurur duyuyor”

Down sendromlu sporcular için farkındalık ve imkanların geçmişe oranla çok daha iyi olduğunu belirten Kurtulmuş, “Bizim zamanımızda bu kadar imkan yoktu. Olsa daha iyi olurdu da ama şimdi çok iyi. İyi ki de benim böyle bir oğlum var. Bazen sabah bazen de öğleden sonra haftanın 5 günü antrenmana götürüyorum. Onur da kendi kendine gurur duruyor. Arkadaşları için, ‘Anne ben onlara örneğim’ diyor mesela. ‘Ben onlara maç göstereceğim, antrenman göstereceğim’ diyor” şeklinde konuştu.

Engellerin spora engel olmadığının altını çizen ve engelli çocuk annelerine mesaj vermeyi de ihmal etmeyen Cemile Kurtulmuş, “Engel, spora hiç engel olmuyor, spor yaparsa engelli çocuklarınız normal çocuklardan daha üstün olabiliyorlar” ifadelerini kullandı.

Onur Kurtulmuş: “3’lük atmayı daha çok seviyorum”

Türkiye Down Sendromlular milli takımı oyuncusu Onur Kurtulmuş da, basketbolu çok sevdiğini ve basketbolda en sevdiği şeyin şut atmak olduğunu söyledi. Attığı şutların sayıya dönüşmesiyle kendisini çok mutlu hissettiğini anlatan Kurtulmuş, “Ben 3’lük atıyorum. İkilik ve üçlük atıyorum ama üçlük atmayı daha çok seviyorum” diye konuştu.

Hakan Tulay: “Onur’un basketbola ilgi ve merakı çok fazla”

Onur’la 1 senedir birlikte çalıştıklarını kaydeden basketbol antrenörü Hakan Tulay ise, “Onurla yaklaşık 1 senedir beraber çalışıyoruz. Sezon başından beri diyebiliriz. Onur gayet yetenekli bir arkadaşımız. Basketbola ilgi ve merakı çok fazla. Onun da bu isteğini cevapsız bırakmamak adına birlikte çalışıyoruz. Kendisiyle çalışmaktan da çok memnunum. Onur diğer arkadaşlarına göre biraz daha önde. Biraz daha basketbol olarak da daha yetenekli kendisi. Bunun sonucunda da milli takımda görev yapıyor aynı zamanda. Bundan sonraki süreçte de başarılarının devamı gelecektir diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı. – ADANA

İstanbul Tuzla’da yaşayan 37 yaşındaki down sendromlu Çağla Köksal’ın hayatı, Türkiye Down Sendromu Derneğinin istihdam programıyla değişti.

Destekli istihdam projesi kapsamında down sendromlu bireylere yönelik eğitimlere katılan Köksal, Teknopark’ta bir firmada çalışmaya başladı.

Bu firmada 5 yıldır veri giriş sorumlusu olarak görev yapan Köksal, dezavantajlı durumuna rağmen iş hayatındaki özverili çalışmalarıyla kendisini yöneticilerine ve çalışma arkadaşlarına sevdirdi.

Köksal, hem kazandığı parayla kendi ayakları üzerinde durabilmenin hem de kariyer sahibi olmanın mutluluğunu yaşıyor.

“Ekip arkadaşlarımla uyum içinde çalışıyoruz”

Çağla Köksal, başarı hikayesini 21 Mart Down Sendromu Farkındalık Günü’nde AA muhabirine anlattı.

İşini severek yaptığını belirten Köksal, “Ekip arkadaşlarımla uyum içinde çalışıyoruz. Onlar da beni çok seviyor. Benim gibi arkadaşlarımın da iş hayatında daha çok yer almasını ve bir meslek sahibi olmasını istiyorum.” dedi.

Köksal, Türkiye Down Sendromu Derneğinin, sosyalleşmeleri ve kariyer sahibi olmalarına büyük katkı sağladığını ifade etti.

Babasının vefat ettiğini, annesi ve 3 kardeşiyle birlikte yaşadığını aktaran Köksal, şunları dile getirdi:

“Ailem iş sahibi olmamdan çok mutlu. Maaşımı biriktiriyorum ve spor bir araba almak istiyorum. Beşiktaşlıyım, o yüzden arabamın siyah beyaz olmasını istiyorum. Sıkı bir diyet yapıyorum. Bu yüzden her akşam yürüyüş yapıyorum, pilatese gidiyorum. Bir de köpeğim var adı Zeytin. Yürüyüşlerimde bana eşlik ediyor. Ayrıca boyama da yapıyorum.”

-“Çağla ile çok iyi bir iletişim içindeyiz”

Çağla Köksal’ın çalıştığı firmada yöneticisi olan Özlem Akdere, Köksal ile birlikte çalışmanın çok büyük bir deneyim olduğunu söyledi.

Daha önce ekip olarak down sendromlu bir kişiyle çalışma tecrübelerinin olmadığını dile getiren Akdere, şöyle konuştu:

“O yüzden ilk başta endişelendik. Bu anlamda Türkiye Down Sendromu Derneği’nden gelen iş koçları çalışmamızı kolaylaştırdı. Tüm ekibimize Çağla ile nasıl iletişime geçilmesi gerektiği konusunda bir eğitim verildi. 15 gün boyunca iş ortamında iş koçu kendisine eşlik etti. Bu süre zarfında bizleri de bilgilendirdi. Şu an Çağla ile çok iyi bir iletişim içindeyiz. Ekibimizin bir parçası olarak çalışmaya devam ediyoruz.”

“Onun sayesinde azimle engellerin aşılabileceğini gördük”

Akdere, Çağla Köksal’ın veri girişlerinden sorumlu olduğunu belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Gördük ki bilgisayarı çok iyi kullanıyor. Teknolojiye çok yatkın. Yeni teknolojileri bizden bile daha iyi kullandığını söyleyebilirim. Çok hızlı öğreniyor. Her gün ortalama 7-8 eğitim programı düzenlediğimizi ve yaklaşık 200 veri girişi yaptığımızı düşünürsek, Çağla bizim için çok önemli bir işi başarabiliyor diyebiliriz. Arkadaşlarıyla ilişkisi çok güzel. Saygı ve sevgi çerçevesinde ilerliyor. Tüm arkadaşları ona çok yardımcı oluyor. Biz Çağla’ya bir çok şey öğretiyoruz ama o da bize bazı şeyleri öğretiyor. Onun sayesinde engellere rağmen azimle her şeyin nasıl aşılabileceğini görüyoruz.”

“İyi ki aramızda, kendisini çok seviyoruz”

İş arkadaşı Salih Gömürgen ise Çağla Köksal iş yerine ilk geldiğinde “Birlikte çalışabilir miyiz?” gibi endişeleri olduğunu belirterek, “Çağla’nın öz verisi, bizim de ona verdiğimiz destekle iyi bir ekip olduk. Çağla şu an yine imkansız diye gördüğümüz bir şeyi yapıyor ve iki gün evden çalışarak, kendi başına veri girişi yapıyor.” dedi.

Gömürgen, Köksal’ın, sabahları yaptıkları toplantıları yönettiğini, herkese sırayla söz verip, kargaşayı önlediğini ifade ederek, “Ayrıca bizim çok fazla data girişimiz var. Bu girişleri yapıyor. Çağla işinde her zaman başarılı olmayı seven bir insan, rekabetçi bir yapısı var. İyi ki aramızda kendisini çok seviyoruz.” şeklinde konuştu.

“170 down sendromluyu istihdam etik”

Türkiye Down Sendromu Derneği Başkan Yardımcısı Fulya Ekmen ise destekli istihdam projesinin, zihinsel engelli bireylerin iş hayatında yer alması için çok önemli bir metot olduğunu anlattı.

Ekmen, bir down sendromluyu istihdam ettikten sonra da yalnız bırakmadıklarını kaydederek, “Kendi yetenek ve becerilerine göre çok farklı alanlarda çalışıyorlar. Mesela Çağla gibi okuma yazma bilen ve bilgisayar kullanabilen arkadaşlarımız veri girişi yaparken, hiç eğitim olmayan arkadaşlarımız da hizmet sektöründe çalışıyor.” diye konuştu.

Down sendromluların istihdamı konusunda iş yerlerinden çok olumlu geri dönüşler aldıklarının altını çizen Ekmen, “Bir yönetici, ‘down sendromlu elemanların bulunduğu birimlerin yöneticileri daha başarılı olmaya başladı, ciroları daha arttı’ dedi. Çünkü yöneticilerin down sendromlulara gösterdiği empatiyi, diğer elemanlara da yansıtması, hem yöneticilerin insani yönünün gelişmesine vesile oluyor hem de verimi artırıyor.” ifadelerini kullandı.

Fulya Ekmen, down sendromlu bireylerin meslek sahibi olması için 17 ilde 42 firma ile işbirliği yaptıklarını, 170 kişiyi istihdam etiklerini belirterek, yüzde 88 de istihdam sürekliliği sağladıklarını dile getirdi.

Göktaş, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak ile katıldığı, “Down sendromlu sporcuların olimpiyatları” olarak nitelendirilen Trisome Oyunları’nın açılış töreninde, Türkiye olarak dünyanın en özel insanlarının bir araya gelmesine vesile olan önemli bir organizasyona ev sahipliği yapmanın gururunu yaşadıklarını belirtti.

Sözlerine, “21 Mart Dünya Down Sendromu Farkındalık Günü”nü kutlayarak başlayan Göktaş, “Şunu çok iyi biliyoruz ki ailelerin bu konuda gösterdikleri üstün çaba ile özel çocuklarımız düzenli ve disiplinli bir çalışmayla çok güzel başarılara imza atıyor. Bugün bir araya gelmemize vesile olan 2024 Dünya Down Sendromlular Oyunları bunun en güzel örneğidir.” diye konuştu.

Antalya’da ikincisine ev sahipliği yapılan oyunlara, 33 ülkeden 872 sporcunun katıldığını ifade eden Göktaş, Türkiye’nin de 8 branşta 86 sporcu ve 54 antrenör ile oyunlarda yer aldığını söyledi.

Düzenlenen oyunların “özel insanlar” olarak nitelendirdiği down sendromluların sosyal hayata katılımına önemli bir katkı sunacağını belirten Göktaş, oyunların farklı kültürlerin kaynaşmasında da önemli bir rolü yerine getireceğini aktardı.

Oyunlara katılan sporcuların Antalya’dan unutulmaz anılar ve dostluklarla ayrılacaklarına yönelik inancını dile getiren Göktaş, “Tüm sporcularımıza başarılar diliyoruz. Oyunlarda hiçbir kaybedenin olmayacağına yürekten inanıyoruz” diye konuştu.

Türkiye’nin, Aşık Veysel, Cemil Meriç, Sümeyye Boyacı ve Turgay Karakaş gibi işitme veya görme engelli olmalarıyla beraber bilgileri, zekaları, ilim ve irfanlarıyla milletinin geleceğine ışık tutan çok değerli insanlara sahip olduğunu hatırlatan Göktaş, şunları kaydetti:

“Böylesi özel insanlara destek olmak, başarılarına katkı sunmak adına çalışmalarımızı büyük bir gayretle sürdürüyoruz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, kimseyi geride bırakmayan bir anlayışıyla milletimize hizmet ediyoruz. Engelli vatandaşlarımızın üreten, bağımsız birer birey olarak, eğitimden sağlığa, spordan sanata, yönetimden ticarete hayatın tüm alanlarında aktif biçimde rol almaları için çalışıyoruz. Ülkemizde son 22 yılda, down sendromlu vatandaşlarımızın eğitim, istihdam ve sosyal güvenlik haklarının ve yaşam standartlarının iyileştirilmesi için önemli gelişmelere imza attık. Uyguladığımız çeşitli eğitim ve terapi programlarıyla onların hem öğrenme hem de bağımsız yaşama seviyelerinde önemli bir artış kaydettik. Bakanlığımızın girişimleri ile gerek kamuda gerek özel sektörde istihdam edilmelerine, iş ve meslek sahibi olmalarına katkı sağladık.”

Down sendromlu bireylere karşı dünya çapında bilinç oluşturmanın büyük bir sevgi, sabır ve emek gerektirdiğini vurgulayan Göktaş, “Bu anlamda birbirinden özel sporcularımızın ve fedakar ailelerinin her daim yanlarında ve destekçileri olduğumuzu özellikle belirtmek istiyorum. Down sendromlu bireylere özgüven kazandıracak, bağımsız bireyler olarak toplum içerisinde daha fazla yer almalarını sağlayacak çalışmalarımızı sürdüreceğiz” diye konuştu.

Göktaş, yurt genelinde yürüttükleri çalışmalarla down sendromlu vatandaşların yaşam koşullarını daha iyi hale getirmek için çalıştıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Toplumun her bir ferdinin hiçbir ayrım gözetmeden hayatın her alanında yer almalarının ülkemizin kalkınmasında ve gelişmesinde önemli katkıları olduğuna inanıyoruz. Bu kapsamda engelli vatandaşlarımızın hayatın her alanında aktif rol almaları için devrim niteliğinde politikalar hayata geçirdik. Elde ettiğimiz kazanımlarla bugün engellilerimizin farklı alanlarda gösterdiği başarılarla gurur duyuyoruz. Sayın Cumhurbaşkanı’mızın liderliğinde Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda her birine destek olmaya devam edeceğiz.”

İstanbul’da yaşayan Öztürk ailesi, 30 yıl önce dünyaya gelen oğulları Köksal’ın down sendromlu olduğunu öğrendi. Çocuğunun gelişimi ve eğitimi için mücadele eden baba Öztürk, emekli olduktan sonra 2010’da ailesiyle memleketi Trabzon’a döndü.

Down sendromlu çocuğu olan aileleri tek çatı altında bir araya getirmek için girişimlerde bulunan 65 yaşındaki Öztürk, 2017’de Trabzon Down Sendromu Derneğini kurdu. Kendisiyle aynı durumdaki ailelerle gönül birliği yapan Öztürk, özel bireylerin gelişimi için kamu kurumlarıyla işbirliği yaparak çalışmalar yürütüyor.

Dernek çatısı altında kurulan halk oyunları ve tiyatro ekibinde görev alan down sendromlular, Trabzon’un yanı sıra İstanbul ve Samsun’da gösteri düzenledi.

Zafer Özel Eğitim Uygulama Okulunda eğitim alan özel bireyler, derneğin girişimleriyle bazı iş yerlerinde de çalışmaya başladı.

İki çocuk babası Öztürk, AA muhabirine, ilk çocuğu Köksal’ın doğumunun ardından down sendromlu olduğunu öğrendiğini söyledi.

O güne kadar hastalığın ne olduğunu bilmediğini dile getiren Öztürk, “Ne olduğunu araştırdığımda ‘Genetik bir farklılık’ dediler, testlerini yaptırdık, normal bir çocuk gibi değildi. 5 yaşında yürüdü. Şu güne kadar hala net olarak konuşamıyor, Köksal’la hayatımız bu şekilde başladı. 2010’a kadar eğitimleri İstanbul’da devam etti. Emekli olunca Trabzon’a geldik.” dedi.

Öztürk, oğlunun eğitimine Trabzon’da devam ettiğini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Okulda diğer ailelerle tanıştık, dernek var mı, yok mu, araştırdık. ‘Niye derneğimiz olmasın?’ diye kurucu başkan olarak derneğimizi kurduk. Derneğimizle güzel işler yaptık, halk oyunları, tiyatro gösterileri ve sosyal etkinlikler yaptık. Çocuklarımız burada mutlu oluyor. Bizim çocuklarımız hep evlere kapalı. Aslında onları ne kadar sosyal faaliyetlere katarsak çocuklarımızın gelişimi o kadar güzel oluyor.”

“Ailelerimizin bize ulaşmasını istiyoruz”

Down sendromlu ailelerle çocukları sayesinde tanıştıklarını dile getiren Öztürk, “Biz, burada diğer ailelerle Köksal’ın, Cihan’ın veya Gülcan’ın sayesinde tanıştık. ‘Damdan düşenin halini damdan düşen anlar.’ diye bir atasözümüz vardır. Onun gibi bir şey. Down sendromlu çocuklarımız bize yük değil. Benim evimin gülü Köksal veya Cihan da öyle, Gülcan da öyle ailelerini tanıyorum. Bunlar bizim için sıkıntı değil.” ifadesini kullandı.

Öztürk, dernekte tiyatro ve folklor grupları olduğunu kaydederek, yakında “down kafe” açılacağını ve çocuklarının orada çalışacağını anlattı.

Down sendromlu çocuğu olanlara seslenen Öztürk, “Ailelerimizin bize ulaşmasını istiyoruz. Biz onlara yardımcı oluyoruz. Yeni doğan çocuğu olan ailemiz internetten bizi bulabiliyor. Onlara da hastanede yardımcı oluyoruz, bizim yaşadıklarımızı yaşamıyorlar. Aileler bize ulaşırsa bütün sosyal faaliyetlerden de faydalanırlar.” diye konuştu.

Derneğin yönetim kurulu üyesi Hakan Bahçekapılı ise oğlunun down sendromlu olduğunu belirtti.

Trabzon’daki diğer derneklerle ortak projeler yürüttüklerini ifade eden Bahçekapılı, şunları söyledi:

“Çocukların tanınması, sokakta rahat hareket etmesi, ailelerin onları sahiplenmesi noktasında etkinliklerin yararlı olduğu düşüncesindeyim. Bu çocuklar her şeyimiz. Topluma kazandırılmaları adına, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler çok önemli. Hepimizin bir zorunluluğu var ve o zorunluluk bizi bir araya getirdi. Sorunlarımız ve çözüm noktalarımız aynı.”

24 yaşındaki down sendromlu Cihan Bahçekapılı da ailesinin kendisine destek olduğuna işaret ederek, “İyiyim, çok mutluyum. Evde her gün spor ve diyet yapıyorum. Dernekte arkadaşlarım var. Tiyatro da var, ben de inşallah oyuncu olacağım. Arkadaşlarımla dernekte halk oyunları oynuyorum.” dedi.