Çölün ortasında yer alan Yezd şehrinde yüzyıllardır evlerin serinletilmesi için kullanılan bu doğal klimalar zamanla yerini elektrikli klimalara bırakmış olsa da Yezdliler yeni yapılan evlerin çatılarına yeniden badgir yapıyorlar.

Çoğunluğu dikdörtgen görünüme sahip olan ve çeşitli estetik dokunuşlarla bulundukları binalara ihtişamlı görüntü katan serinletme kuleleri kenti ziyarete gelen ziyaretçilere özellikle gün doğumu ve gün batımında görsel şölen sunuyor.

Yezd şehrinin UNESCO tarafından korunması gereken kültürel yaşam alanı ilan edilen eski şehir bölgesinde yoğunluklu olarak görülen bu kulelere neredeyse her mahallede rastlamak mümkün.

Dört, altı ve sekiz kanallı olarak imar edilen bu keleler çamur ve odundan yapıldığı için zarar görülmesi durumunda tadilatla kurtarılamıyor, yeniden yapılması gerekiyor.

Bir örgüyü andıran şekilde odunları çapraşık bir şekilde yerleştirilen, araları çamurla doldurulduktan sonra yine aynı çamur ile sıvanan kulelerde hiçbir şekilde tuğla kullanılmıyor.

Tuğla ya da kerpiç ile yapılmayan, iskeleti odunlardan oluşan kulelerin ömrü de yapıldıkları odunların ömrü kadar oluyor.

En kısası bir evin çatısından itibaren 3 metre yüksekliği olan en uzunu ise 34 metre olan bu kuleler çöl sıcaklığındaki evlerin serinletilmesi için döneminin vazgeçilmez mimari parçalarından biri sayılıyor.

Evlere altı derecelik bir serinlik katıyor

Bu doğal klimalar sayesinde evdeki sıcaklık ile dış sıcaklık arasında yaklaşık 6 derecelik bir ısı farkı oluşuyor.

Kulelerde bulunan gözlerden eve gelen hava odun ve çamur sayesinde ısı kaybına uğrarken esmesi nedeniyle de içerdeki serinliği arttırıyor.

Evin şeklinden çok bulundukları bölgenin rüzgar yönlerine göre konumlandırılıp kanalları ona göre dizayn edilen kulelerin bir bölümünden konuta yeni hava girerken aksi yöndeki gözlerden ise evdeki sıcak hava dışarı tahliye ediliyor.

Badgirler sayesinde evler bir yandan serinlerken diğer yandan içerdeki hava sürekli değişerek tazeleniyor.

Evlerin havalandırma kanalları

AA muhabirine konuşan Kültürel Miras Kurumu Turist Rehberi Necme Nadiri, söz konusu kulelerin yıllarca süren bir emek, mühendislik bilgisi ve bölge halkının bir fikri olarak ortaya çıktığını söyledi.

Serinletme kulelerinin, elektriğin olmadığı devirlerde hava akımı yaratarak serinlik elde etmek için yapıldığını aktaran Nadıri, farklı dönemlerde yapılan bu yapıların aynı mahallede görülebileceğini ifade etti.

Tarihi süreç içinde serinletme kulelerinin günümüzdeki şeklini aldığını söyleyen Nadiri, “Bu bacalar aynı zamanda evlerin havalandırma kanalları oluyor. Günlerin en sıcak saatlerinde bu badgirler hava sirkülasyonu ile evlere serinlik veriyor.” diye konuştu.

Başka bir turist rehberi Hamid Hani de Yezd’in en yüksek hava kulesinin 34 metre yükseklikte olduğunu ve Devlet Abad Meydan’ında bulunduğunu belirtti.

Hani, kulelerin iyi korunması gerektiğini belirterek, “Bu kulelerin odunları çürürse hepsinin yıkılması gerekiyor. Odun tuğla gibi değildir bir bölümünü yıkıp yeniden yapamazsınız. Hepsini yıkıp yeniden yapmanız gerekir.” ifadelerinde bulundu.

Bursa’da nefes kesen “Şimşek” operasyonu: 60 gözaltı, 41 tutuklu, 2 ev hapsi, 17 adli kontrol

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın duyurduğu Bursa’daki Şimşek operasyonundan nefes kesen görüntüler

Bursa İl Emniyet Müdürü Dr. Sabit Akın Zaimoğlu: “Bursa’yı kan emici vampirlerden temizleyeceğimize ant içtik, yemin ettik”

BURSA – İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın duyurduğu ve Bursa merkezli yapılan narkotik operasyonu nefesleri kesti. Evlerin çatılarından kaçmaya çalışan torbacılar operasyona dahil olan İHA’lar tarafından tespit edilirken, kan emici vampirler olarak nitelendirilen zehir tacirleri saklandıkları evlerin gardıroplarından çıktı. Operasyonda gözaltına alınan 60 şüphelinin 41’i tutuklandı. 2 kişi ev hapsi ile cezalandırılırken 17 kişi ise adli kontrol şartı ile serbest bırakıldı.

Bursa’da, “söz bitti hareket başladı”, Bursa İl Emniyet Müdürü Dr. Sabit Akın Zaimoğlu, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın duyurduğu son zamanların belki de en kapsamlı narkotik operasyonu, eş zamanlı “Şimşek” baskınlarının startını böyle verdi. Bursa’yı dünyanın en güvenilir şehirleri arasına sokmak için yemin ettiklerini belirten Zaimoğlu, operasyona katılan polisleri İl Emniyet Müdürlüğü önünden alınlarından öperek uğurladı. İçişleri Bakanlığı ve Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından sabaha karşı Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinde bulunan ve daha önceden teknik takibi yapılan bölgelere, Özel Harekat, Çevik Kuvvet ve İlçe Polis Merkezlerinden toplam 100 ekip, 8 dedektör köpek, 2 İHA, toplam bin polisin katılımıyla eş zamanlı baskınlar yapıldı. Alaca karanlıkta evlerin kapıları koçbaşları ile kırılıp içeriye önce çelik yelekli ve üzerlerinde ağır silahlar taşıyan Özel Harekat polisleri girdi. Zehir tacirleri etkisiz hale getirilip gözaltına alındı. Kimisi evlerin çatılarından kaçmak istedi ancak operasyonu havadan takip eden 2 İHA tarafından yerleri anında tespit edilip koordinatları bildirilince kıskıvrak yakalandı. İl Emniyet Müdürü Akın Zaimoğlu’nun kan emici vampirler olarak nitelendirdiği zehir tacirlerinin kimisi ise evlerin yatak odalarında saklandıkları gardıropların içerisinde kıskıvrak yakalandı. Gözaltına alınan 60 şüpheli Çevik Kuvvet otobüslerine bindirilerek Bursa İl Emniyet Müdürlüğüne getirildi.

Şüpheli şahısların ev ve kullandıkları araçlarında yapılan aramalarda 5 kilo 981 gram metamfetamin, 2 kilogram sentetik kannabinoid (bonzai), 23 gram esrar, 3 gram kokain, 3 adet yeşil reçete hap, 2 adet hassas terazi, 1 adet tüfek, 6 adet tabanca, 547 adet fişek, 4 bin 650 TL nakit para ele geçirildi.

Emniyetteki sorguları tamamlandıktan sonra adliyeye sevk edilen 60 şüpheli şahıstan 41’i tutuklandı. 2’si ev hapsi alırken 17 kişi ise adli kontrol şartı ile serbest bırakıldı. Öte yandan şahısların uyuşturucudan elde ettikleri gelirle temin ettikleri ev, araba, yazlık ve banka hesaplarındaki paralar da olmak üzere mal varlıklarına da el konuldu.

Olayla ilgili tahkikatın devam ettiği tutuklanan torbacıların uyuşturucu temin ettiği 133 içici şahsa da uyuşturucu madde kullanmak suçundan işlem yapıldığı bildirildi.