Yaklaşık bir yıl önce TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yürürlüğe giren emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 tarihinden önce çalışanlar emeklilik hakkı kazanmıştı. EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinden sonra merak edilen SGK 2023 yılı istatistikleri de geçtiğimiz günlerde yayımlandı. Buna göre 2023 yılında SSK kapsamında 1 milyon 925 bin, BAĞ-KUR kapsamında 183 bin, Emekli Sandığı kapsamında da 86 kişiye yaşlılık aylığı bağlandı. Yaşlılık aylığı bağlanan toplam kişi sayısı 2 milyon 193 bin 791 oldu. Açıklanan istatistikleri İhlas Haber Ajansı’na değerlendiren Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, en az memur kesiminin emekli olduğunu açıkladı.

“2 milyon 193 bin emeklinin yaklaşık 1 milyon 800 bini EYT’li”

EYT düzenlemesiyle 2023 yılı sonu itibariyle 2 milyon yüz 193 bin kişinin emekli olduğunu belirten Karakaş, “Fakat 2 milyon yüz 193 bin kişinin tamamı EYT’li değil. Çünkü SGK’nın istatistiklerine baktığımız zaman önceki yıllara genel olarak 380 binle 440 bin arası zaten emekli çıkması söz konusu. Dolayısıyla bu ortalama rakam 440 bin civarı dediğimiz taktirde 2023 yılında emekli olanların sayısı da 2 milyon 193 bin olduğuna göre bu durumda 1 milyon 750 binle 1 milyon 800 bin arası EYT’li 2023 yılında emekli oldu” şeklinde konuştu.

“2 milyon yüz 193 bin emeklinin 1 milyon 925 bin SSK’lı”

EYT düzenlemesiyle emekli olanların çoğunun SSK’lı olduğunu ifade eden Karakaş, “SGK verilerine göre 1 milyon 925 bin SSK’lı emekli var. Bu oran Bağ-Kur’da 182 bin civarında olduğu görülmekte. Memurlarda ise 86 bin civarında emekli var. Bu rakamlara baktığımız zaman EYT’den en çok faydalanan kesimin özellikle SSK’lıların, işlerinin olduğunu söyleyebiliriz. Bağ-Kur’lar neden emekli olmadıklarına baktığımız zaman, prim borçlarından Emekli olamadıklarını söyleyebiliriz. Her ne kadar çok cazip şartlarla prim yapılandırması yapmış olsa bile özellikle esnaf kesimi borçlarının ödeyemediğinden dolayı emekli olamadı” diye konuştu.

Karakaş, Bağ-Kur SSK prim eşitlemesi ile 9000 bin olan Bağ-Kur prim gün sayısının 7200 güne indirilmesiyle Bağ-Kur’lu emekli sayısının artacağını da sözlerine ekledi.

“EYT’den en az yararlanan memurlar”

EYT düzenlemesinde en az yararlanan kesimin memurların olduğunu dile getiren Karakaş, “Neredeyse EYT’den emekli olan memur sayısı yok gibi. 2 milyon 193 bin olan toplam emeklilerin içerisinden memur emeklisi olan 86 bin kişiye baktığımızda son derece az olduğunu görüyoruz. Çünkü memurlar ikramiyelerine çok büyük bir etki yaptığından, 3600 ek göstergeyi beklemelerinden, seyyanen zammın emekli maaşlarına yansımaması ve hem çalışırken aldıkları maaşla emekli olduktan sonra aldıkları maaş arasında bir uçurumun olması nedeniyle emekli olmaya sıcak bakmıyorlar” ifadelerine yer verdi.

“1 milyondan fazla EYT’li daha emekli olabilir”

Karakaş, 2025 ocak ayına kadar 1 milyondan fazla EYT’linin daha emekli olabileceğine vurgu yaptı. Karakaş, “Bunun da nedeni SSK’lı EYT’liler 25 yıllık sigortalılık süresini beklediklerinden dolayı emekli olamamışlardı. 25 yıllık sigortalılık süresinin dolacak olması ve ayrıca memurlara 3600 ek göstergenin verilmesi ile matrah bazında düzeltmeler olması bunu başlıca nedenleri arasında. Yine Bağ-Kur prim indirimi yani pirim gününün 9000 binden 7200 güne düşmesi halinde 1 milyona yakın Bağ-Kur’lu esnafın faydalanması göz önünde bulundurulduğu zaman bu rakam 1 milyonun çok üzerinde olacağı söylenebilir” açıklamasında bulundu. – ANKARA

Emekli örgütleri, yaşadıkları sorunları ve taleplerini duyurmak amacıyla Kadıköy İskele Meydanı’nda açıklama yaptı. Ortak basın açıklamasını okuyan EYT ve Emekliler Federasyonu Başkanı Arzu Lastikçi, “Hükumet, emeklileri dilenci gibi görmekten derhal vazgeçmelidir. Yıllarca çalışan, vergi ve sigorta primi ödeyen emekliler sadaka değil, emeğinin ve alın terinin karşılığını istiyor! İnsanca yaşamak emeklilerin hakkı değil mi? Artık yeter! Devlet bütçesi ve maliye hazinesi, dolar milyarderi ve milyoneri bir avuç holding patronu ve müteahhit için değil, milyonlarca yoksul emekli için harcansın” dedi.

İstanbul Emekliler ve EYT’liler Birliği, EYT ve Emekliler Federasyonu, DİSK Emekli-Sen Taban İnisiyatifi, 2021 Tüm Emekliler Sendikası, Özel Banka ve Sandık Emeklileri ve Tüm Emekliler Birleşim Platformu üyeleri yaşadıkları sorunları ve taleplerini duyurmak amacıyla Kadıköy İskele Meydanı’nda bir araya geldi.

“İnsanca yaşamak istiyoruz” yazılı pankart açan emekliler, “Mezarda emeklilik istemiyoruz”, AKP’den hesabı emekliler soracak” sloganları attı.

“EMEKLİLER AÇLIĞA VE SEFALETE MAHKUM EDİLDİ”

Ortak basın açıklamasını okuyan EYT ve Emekliler Federasyonu Başkanı Arzu Lastikçi, 10 bin liralık emekli maaşıyla milyonlarca emeklinin açlığa ve sefalete mahkum edildiğini belirterek, “Emekli maaşı kiraya yetmiyor. Elektrik ve doğalgaz faturaları ödenemez miktarlara ulaşıyor. Emeklinin mutfağı alev alev yanıyor. Milyonlarca emekli açlık sınırının altında yaşıyor. Maaşı yetmediği için günlük gıda harcamalarını tüketici kredisi ve kredi kartıyla karşılamak zorunda kalan emekliler, banka kuyruklarında yaşam savaşı veriyor.” dedi.

“BOŞ LAFLARLA KARIN DOYMUYOR”

İktidarın emeklileri oyaladığını söyleyen Lastikçi, şöyle devam etti:

“Emekliler böylesine ağır ve zor şartlar altında yaşamaya çalışırken, milyonlarca emeklinin oyunu alarak işbaşına gelen siyasi iktidar, devlet bütçesinden karşıladığı üçer beşer maaş ve huzur hakkı ödemeleriyle yandaşlarına, dost ve akrabalarına ulufe dağıtıyor. İnsanca yaşanacak maaş isteyen milyonlarca emekliye sıra geldiğinde ise; ‘bütçe imkanlarını araştırıyoruz, biraz daha sabredin. Emeklilerimizi enflasyona ezdirmeyeceğiz inşallah’ diye aylardan beri oyalıyor. ‘2024 yılını emekliler yılı ilan ettik, Temmuz ayında emekli maaşlarını eşitleyeceğiz’ diyerek, emeklilerin umutlarını ve hayallerini seçim malzemesi olarak kullanmak istiyor. Oysa görünen köy kılavuz istemez. Rakamlar ve gerçekler ortada. Lafla peynir gemisi yürümüyor. Boş laflarla karın doymuyor.”

“HÜKUMET EMEKLİLERİ DİLENCİ GİBİ GÖRMEKTEN DERHAL VAZGEÇMELİDİR”

“Hükumet, emeklileri dilenci gibi görmekten derhal vazgeçmelidir” diyen Lastikçi, “Yıllarca çalışan, vergi ve sigorta primi ödeyen emekliler sadaka değil, emeğinin ve alın terinin karşılığını istiyor! İnsanca yaşamak emeklilerin hakkı değil mi? Artık yeter! Devlet bütçesi ve maliye hazinesi, dolar milyarderi ve milyoneri bir avuç holding patronu ve müteahhit için değil, milyonlarca yoksul emekli için harcansın” ifadelerini kullandı.

TALEPLERİNİ SIRALADILAR

Açıklamanın son kısmında hükumete ve TBMM’ye seslenen emekliler, “insanca yaşanacak maaş istiyoruz” diyerek taleplerini şu şekilde sıraladı:

“Halen 10 bin lira olarak ödenmekte olan en düşük emekli maaşı başta olmak üzere tüm emekli maaşları ile dul ve yetim aylıklarına Ocak ayından itibaren geçerli olmak üzere 12 bin lira seyyanen ek zam yapılsın.

Tüm emeklilerle dul ve yetim aylığı alanlara, yılda dört defa asgari ücret tutarında ikramiye ödensin. İkramiye ödemelerinde, çalışan emekli, çalışmayan emekli, özel sandık emeklisi şeklindeki ayrımcı, adaletsiz ve haksız uygulamaya derhal son verilsin. Bankalar Kanununda yer alan 58. Madde acilen değiştirilerek, “TBMM’de Ek Torba yasa teklifi ile “Özel sandık emeklileri de ikramiye ödemelerinden yararlanır” şeklinde kanuna ilave edilsin.

İntibak Yasası acilen çıkarılsın.

Aylık Bağlama Oranları yeniden yüzde 70’e yükseltilsin.

3 Mart 2023 tarih ve 7438 sayılı EYT kanununa rağmen hala emekli olamayan EYT’li emekçilerin yaşadığı mağduriyetlerin tamamen ortadan kaldırılması için, eksik bırakılan tüm hakları kapsayacak şekilde EYT Kanunu yeniden düzenlensin.

Bağkur kapsamı altında, tescil, prim eşitleme ve ihya mağduriyetlerinin giderilmesi,

Mevcut emeklilik sistemi, Ülkemiz şartlarına uygun değil. Mezarda Emeklilik istemiyoruz.

Emeklilik yaşı ve prim ödeme gün sayısı düşürülsün.

Ağır işlerde çalışanlara yıpranma payı ve erken emeklilik hakkı tanınsın.

Staj süreleri ve çıraklık sigortası SGK başlangıcı sayılsın.

Emekli maaşlarının, TÜİK’in açıkladığı sahte enflasyon oranlarına göre, hükümet tarafından tek yanlı olarak belirlenmesi uygulamasına son verilsin. Emekli maaşları ile dul ve yetim aylıklarının toplu sözleşme yoluyla belirlenmesi için, “Emekli Sendikaları Kanunu” çıkarılsın.

Herkes için eşit, nitelikli, parasız ve ulaşılabilir sağlık hizmeti ilkesine göre, emekli maaşlarından yapılan tüm sağlık kesintileri iptal edilsin.

Konut sahibi olmayan Emeklilere TOKİ tarafından Sosyal Konut projelerinin hayata geçirilsin.

Ülkenin gelişme hızından Emeklilere % 100 pay verilsin.

Emekli yurttaşlara hak ettikleri saygı gösterilsin. Yalnız yaşayan, hasta ve bakıma ihtiyacı olan emekli ve yaşlı Vatandaşlar için devlete ait huzurevi sayısı artırılarak, bakım hizmetleri yaygınlaştırılsın.

SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında 4a, 4b ve 4c olarak ayrıştırılan işçi, memur, esnaf ve çiftçi emekli maaşları ile dul ve yetim aylıklarındaki eşitsizlik ve adaletsizlik giderilsin.”