Mesajında Başkan Fatma Şahin, dünya genelinde yaşanan iklim kriziyle birlikte ortaya çıkan su kıtlığının her geçen gün daha fazla hissedildiğini belirterek, “Yaşamın kaynağı olan suyun korunması için büyük yatırımlar yaptık ve bugün Türkiye’nin Melen’den sonra en büyük içme suyu projesini tamamlayarak şehre memba su kalitesini getirdik, 2050’ye kadar su ihtiyacımızı karşıladık” dedi.

Mesajının devamında Başkan Şahin, su yönetiminin artık petrol, altın yönetimi kadar değerli ve önemli olduğunu vurgulayarak, “Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve GASKİ olarak 2053 yılını esas alan İçmesuyu ve Atıksu Master Planı’nı hazırlıyor, şehrimizdeki suyun nabzını tutuyoruz. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevini üstlendiğim ilk günden itibaren gündemimiz her zaman su oldu. Görevimizin ilk günlerinde ciddi su sıkıntıları yaşadık. Sorunun kalıcı çözümü ve şehrin ihtiyaçlarının karşılanması adına yoğun bir çalışma başlattık. Kahramanmaraş’ın Çağlayancerit ilçesine bağlı Helete bölgesinden Düzbağ’ın suyunu 144 kilometreyi bulan isale, iletim ve dağıtım hattı ile regülatör tamamlanarak Gazi şehre getirdik. Projede döşenen 2,6 metre çaplı borular Türkiye’de içme suyu amaçlı kullanılan boruları oldu. Proje kapsamında 3 bin 600 metre uzunluğunda 5,6 metre çapında tünel açıldı. Düzbağ İçme Suyu İsale Hattı’nın devamı olacak, belediye eliyle inşa edilecek en büyük içme suyu barajı Düzbağ Barajı’nı da yeni dönemde yapacağız. Bu büyük projenin yanı sıra su kaynaklarımızın güçlendirilmesi amacıyla çalışmaları sürdürüyoruz. GASKİ’nin projelerle su ihtiyacını karşılarken bir diğer çevresel kirletici olan atıksuların arıtılması ve doğaya zarar verilmemesi için çalışmalarımız aralıksız sürüyor. Mizmilli bölgesinde 30 kuyu, Kartalkaya’da 1 baraj ve Düzbağ’da 1 regülatörümüzden aldığımız hamsuları, içmesuyu arıtma tesisimizde titizlikle arıtıyoruz. Yaklaşık 4 bin kilometrelik içmesuyu hattımızla, günde ortalama 500 yüzbin metreküp içilebilir kalitede içmesuyunu, Gazianteplilere kesintisiz ulaştırıyoruz. GASKİ, şehrin ihtiyaçlarını karşılamak adına, yılda 190 milyon metreküpün üzerinde içmesuyu üretiyor. Dünyada bu miktarda suyu kendi sınırları dışından sağlayan ve vatandaşının kullanımına sunan çok az şehir var. Kullanımla beraber kısa zaman önce tamamladığımız Kuzeyşehir TOKİ, Yavuzeli ve Nizip ileri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesislerimiz, yapımına devam ettiğimiz Yeşilyurt, Karkamış, Kuzeyşehir, Kızılhisar ve Beylerbeyi Beykent Atıksu Arıtma Tesislerimiz ile arıttığımız atıksuları, yeniden arıtarak son dezenfeksiyon işleminden geçiriyor ve geri dönüşüm suyu elde ediyoruz. Bu suları daha sonra doğa ile buluşturuyoruz. Geleceğe temiz ve çevreci bir Gaziantep bırakmak en büyük amaçlarımızdan. Bu yönde planlamalar yaptık ve büyük çözümler üretiyoruz. Gaziantep’in kaynaklarını arttırmak amacıyla planlama aşamasını bitirdiğimiz Düzbağ Barajı ve ona bağlı hizmet verecek olan Belkıs İçme Suyu Arıtma Tesislerimiz ile gelecekte su arzında meydana gelebilecek sorunları, bugünden çözmeye çalışıyoruz. Her bir damla suyun önemini bilerek, Gaziantep’te kayıp-kaçak oranını düşürecek çalışmaları hızla yürütüyoruz. 2022 yılında yüzde 27,00’ye kadar düşürdük. Bu rakamı daha da aşağı çekmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. GASKİ olarak Gaziantep’e sağladığımız suyu, kaynağında koruyor, titizlikle arıtıyor ve evlerinize gereken tedbirleri alarak ulaştırıyoruz. GASKİ’nin Gaziantep’e sağladığı içmesuyunun kalitesi, Sağlık Bakanlığı’nın ‘İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik’ kriterlerine ve uluslararası standartlara her zaman uygun. Bu düşüncede, binaların iç tesisatlarında eski kurşun boru kullanılmıyor ise ve varsa bina depoları 6 ayda bir temizleniyor ise, Gaziantep’e verdiğimiz su, içme ve kullanma amacıyla güvenle tüketilebilir. Su insanlığın ortak mirasıdır. Şehrimizin, ülkemizin su kaynaklarını korumak için hepimize görev düşüyor. Gaziantep için bugün biz kurum olarak adımlarımızı attık ama hep birlikte su kaynaklarımızı kirletmemeye dikkat etmeli ve tüketimimizi azaltmalıyız. Bu duygu ve düşüncelerle, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve GASKİ ailesi olarak herkesin 22 Mart Dünya Su Günü’nü kutluyor, bugünün su kullanma bilincinin yaygınlaşmasına katkıda bulunmasını temenni ediyorum” ifadelerini kullandı. – GAZİANTEP

Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi (MASKİ) Genel Müdürlüğü Cumhuriyet Halk Partisi Manisa Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ferdi Zeyrek’in projelerini açıkladığı lansman toplantısında içme suları ile ilgili yaptığı ‘asbest ve nitrat oranları yüksek. Kanser maddesi içeriyor ve insan sağlığına çok zararlı’ açıklamalarına ilişkin hukuki sürecin başlatıldığını duyurdu.

MASKİ’den yapılan açıklamada, “Cumhuriyet Halk Partisi Manisa Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Ferdi Zeyrek, projelerini açıkladığı lansman toplantısında içme suları ile ilgili yaptığı açıklamasında, ‘Sularımız içilemiyor. Asbest ve nitrat oranlarımız çok yüksek. Çeşmelerimizden akan su resmen kanserojen. Kanser maddesi içeriyor ve insan sağlığına çok zararlı. Öncelikle yapacağımız arıtma tesisleri ile şunu hedefliyoruz. Artık çeşmelerden akan su içilebilir hale gelecek’ ifadelerini kullanmıştır. Dayanağı olmadan yapılan bu açıklamalar gerçekleri yansıtmamaktadır. İlimiz genelinde içme ve kullanma suyu ile ilgili analizler hem Genel Müdürlüğümüz hem de yetkili kurumlar tarafından düzenli olarak yapılmakta, yapılan bu analizler kurumumuz tarafından yakından takip edilmekte ve değerlendirilmektedir. Yapılan analiz sonuçlarında bahsi geçen nitrat parametresinin tespit edilmediği ve ayrıca çok uzun yıllardır aynı su havzalarını kullanmamıza rağmen hiçbir dönemde nitrat parametresi görülmemektedir. 17.02.2005 tarih ve 25730 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ‘İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik’te de asbest ile ilgili herhangi bir parametre bulunmamaktadır. 17 ilçemizde bulunan klorlama dezenfeksiyon ekiplerimiz tarafından mesai mefhumu gözetilmeksizin, düzenli olarak içme suyu depolarına klor tedariki ve içme suyu şebekesinde bakiye klor ölçümü, mikrobiyolojik ve bakiye klor uygunluğunun devamı için günlük bakiye klor takibi yapılmaktadır. Buna istinaden yetkili kurum tarafından 2022 yılında yapılan bakiye klor ölçümlerinde yüzde 96, 2023 yılında yüzde 98 ve 2024 yılı ilk üç ayında yapılan ölçümlerde bakiye klor başarı oranının yüzde 96 olduğu görülmektedir. İdaremiz klorlama ve dezenfeksiyon ekibine ek olarak, başta merkez Akpınar İçme Suyu Arıtma Tesisimiz olmak üzere il genelinde mevcutta bulunan içme suyu arıtma tesislerimizin; bakım, onarım ve kontrollerini yapmak üzere üç ekibimiz görev yapmaktadır.” denildi.

Açıklamada ayrıca, “Ekiplerimiz program dahilinde mevcut tüm içme suyu arıtma tesislerimizi dolaşarak kimyasal eksiklikleri gidermekte, arıza giderimi, tesislerimizin fiziki temizlikleri ve tesis giriş-çıkış numunelerinin alınmasına müteakip ters yıkama işlemleri yapmaktadır. Dolayısı ile İçme Suyu Arıtma Tesislerimiz ile vatandaşlarımıza sağlıklı su temin edilmesi sağlanmaktadır. Dolayısıyla vatandaşlarımızın içme suyunu gönül rahatlığıyla tüketmelerinde herhangi bir sakınca bulunmamakta olup, kamuoyunu yanıltmamak adına bu tür söylemlerin araştırılarak yapılması ve ilgili kurumlardan bilgi alınması önem arz etmektedir. Bahse konu dayanağı olmayan açıklama ile ilgili hukuki süreç tarafımızdan başlatılmıştır. Doğruluğu araştırılmadan yapılmış mesnetsiz söylem ve iddiaların yersiz olduğunu, halkı yanlış bilgilendirmenin ve infiale yol açacak açıklamaların yapılmasının doğru olmadığını kamuoyunun bilgisine sunarız.” ifadelerine yer verildi. – MANİSA

ASKİ Genel Müdürlüğü, yıllardır su sıkıntısı yaşayan Ayaş Bayram Mahallesi’ni içme suyuna kavuşturdu. Bayram Mahallesi’nin 4 kilometre uzağında tespit edilen ve yaklaşık 200 metre derininde sondaj vurularak bulunan kuyudan, saniyede yaklaşık 15 litre içme suyu çıkarılmaya başlandı. Çıkarılan içme suyu; şebeke borusu döşeme çalışmasının ardından 4 kilometre uzaklıktaki Bayram Mahallesi’ne ve 8 kilometre uzaklıktaki Ayaş merkeze ulaştırılıyor.

Bayram Mahallesi’nde açılan kuyunun projelendirme çalışmaları ve bağlantı projeleri tamamlanarak 2023 yılının ikinci yarısında içme suyu ihtiyacının karşılanması amacıyla saniyede 15 litrenin 7,5 litresi Bayram Mahallesi’ne, kalan kısmı ise Ayaş Ilıca Mahallesi’ndeki ana depoya ilave olarak veriliyor. Ilıca Mahallesi’nden ise merkez mahalleler ve Oltan Mahallesi gibi suya ihtiyacı olan mahalleler de içme suyundan yararlanmaya başladı.

Sondaj ve terfi istasyonuna yaklaşık bin 200 metreden 17 adet elektrik direği ile enerji temini yapıldığını söyleyen Ayaş Bayram Mahallesi Muhtarı Cavit Can, şöyle konuştu:

“TEMİZ VE PIRIL PIRIL SUYA KAVUŞTUK”

“Köyümüzde uzun zamandır su sıkıntısı çekiyorduk. Bayram ziyaretinde Mansur Başkan köyümüzü ziyaret etti. Köyde yaşadığımız sıkıntıları kendisine ilettik. Buraya kısa zamanda makineler geldi. Büyükşehir sondajını yaptı ve çalışmayı tamamladı. Yaptıkları çalışmalarda bol miktarda su çıktı. Bir kısmını bizim köye verdiler bir kısmını da Ayaş merkeze verdiler. Suyumuz bollaştı, köyümüz rahat etti. Yaklaşık 200 metre derinliğinde sondaj yapıldı. Kışın 100 hane, yazın 200 hane var köyde. Suyun kalitesi memba kalitesinde, temiz ve pırıl pırıl suya kavuştuk.”

Köy sakinlerinden çiftçi Mustafa Uluışık da şunları söyledi:

“Bayram köyünde 50 senedir yaşıyorum. Hayvancılık ve çiftçilik yapıyorum. 2 sene önce Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş köyümüze geldi. Muhtarımızın su talebi oldu. Başkan ‘Su kaynağınız varsa ölçtürelim suyunuz varsa işe girelim’ dedi. 10 gün içerisinde ekip geldi suyu tespit ettiler. Arkasından sondaj çalışmalarına başladılar. 4 kilometre şebekeyi döşediler. 6 ay içerisinde suyumuz köye basıldı. Eskiden günde 2 saat suyumuz akardı 10 saat akmazdı şimdi 24 saat suyumuz akmaya başladı hiçbir su sıkıntımız kalmadı. Eskiden tarladan eve gelirken duş bile alamıyorduk. Aynı zamanda yolumuz yenilendi, kanalizasyona ek yapıldı, mazot, tohum, nohut ve gübre gibi tarımsal desteklerde aldık Büyükşehir’den. Bunu bize babamız yapmadı ama sağ olsun Mansur Başkan yaptı.”

SU, SONDAJIN YANINDA BULUNAN TOPLAMALI TERFİ İSTASYONUNA AKTARILIYOR

Ilıca tarafı dahil 6 milyon 243 bin 285 TL ve Ilıca tarafı hariç 4 milyon 701 bin 779 TL toplam maliyeti olan sondajdan çıkan suyun verimli kullanılabilmesi amacıyla grup köy projesi tasarlanarak öncelikle sondajın yanında bulunan toplamalı terfi istasyonuna aktarılıyor. Bu terfi merkezi 2 artı 2 pompa sistemi ile planlanmış 2 pompa aktif halde çalışırken kesintisiz bir hizmet sunabilmek için 2 adet de yedek pompa bulunuyor. Aynı zamanda terfi merkezinin uzaktan kontrolünü sağlayan scada sistemi de tamamlanarak faaliyet gösteriyor.

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin ortağı olduğu, Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından desteklenen “İklim Değişikliği ile Mücadele için Kentsel Su Temin Sistemlerinde Verimliliğin ve Güvenilirliğin Geliştirilmesi” başlıklı proje, Aralık 2023 tarihinde kabul edildi. Proje kapsamında içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü için Antalya’da üç pilot sahada çalışmalar yapılacak. Projenin koordinatörlüğünü Akdeniz Üniversitesi üstlenirken, Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT), Malta Su ve Enerji Ajansı ve Malta Su Hizmetleri Kuruluşu projenin ortakları olarak yer alıyor. 18 ay sürecek olan proje için ASAT yetkilileri, Malta Heyeti ve Akdeniz Üniversitesi’nden gelen akademisyenler proje kapsamında çalışmalara başladı.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELE İÇİN ORTAK ÇALIŞMA

ASAT, proje için Malta’dan gelen heyeti ağırladı. Heyetle proje toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya, Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkan Başdanışmanı Dr. Cem Oğuz, Prof. Dr. Habib Muhammetoğlu, Prof. Dr. Ayşe Muhammetoğlu, ASAT Genel Müdür Yardımcısı Ümit Daban ve Malta Enerji ve Su Bakanlığı Genel Müdür Yardımcısı Manuel Sapiano katıldı. Büyükşehir Başkan Başdanışmanı Cem Oğuz, “Bu proje kentimiz için çok önemli bir girişim. Antalya Büyükşehir Belediyesi olarak altyapımızı oluşturduk. Tüm birimlerimizle iklim değişikliğiyle mücadele konusunda ortak çalışmalar yapıyoruz. Bu projenin kentimize çok faydalı olacağını düşünüyorum. Hayırlı olmasını diliyorum” dedi.

SU KAYIPLARININ ÖNLENMESİ HEDEFLENİYOR

ASAT SCADA Şube Müdürü Dr. Tuğba Akdeniz, projenin konusunun kuraklık ve iklim olduğunu, projenin bu konuda yapılacak mücadele için çok değerli olduğunu söyledi. Akdeniz, “Proje kapsamında içme suyu şebekelerinde oluşan su kayıplarının doğru şekilde yönlendirilmesi ve karbon emisyonun azaltılması amaçlanıyor. Antalya içme suyu şebekesinde 3 tane alt bölge oluşturuyoruz ve bu alt bölgelerde SCADA sistemine bağlı olarak veri topluyoruz. Aynı zamanda projeyi, Malta Heyeti ve Akdeniz Üniversite’ndeki ekiple birlikte yönetiyoruz” diye konuştu.

MALTALI BAKAN İŞ BİRLİĞİNDEN MEMNUN

Malta Enerji ve Su Bakanlığı Genel Müdür Yardımcısı Manuel Sapiano ise şunları söyledi:

“Su kaynakları özellikle son 20 yıldır hızla tükeniyor. Bunun önüne geçmek istiyoruz. Projenin genel teması içme suyu sistemlerindeki kaybın azaltılması. Şebeke verimliliğinde ortaya çıkabilecek yeni yaklaşımları, metotları izleme ve değerlendirmeye alıp, performans indikatörleriyle de şebeke performansını ölçüp geliştirmek istiyoruz. Proje kapsamında teknik işbirliği ile daha iyi uygulamalar ortaya koymak ve tecrübelerimizi paylaşmak istiyoruz. Antalya Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği içerisinde olduğumuz için çok memnunum.”

3 ÇALIŞTAY DÜZENLENECEK

Proje kapsamında içme suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki su kayıplarının kontrolü için Antalya’da üç pilot sahada çalışmalar yapılacak. Su kuruluşlarının ve belediyelerin çalışanları için eğitim ve tecrübe paylaşımı amacıyla üç çalıştay düzenlenecek. Ayrıca projeyi anlatan el kitabı ve broşür gibi materyaller hazırlanması planlanıyor.

MUĞLA’nın susuz kalan dünyaca ünlü turistik ilçesi Bodrum’a, Milas’ın da içme suyu ihtiyacını karşılayan Akgedik Barajı’ndan su verilmeye başlandı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, “Burada su seviyesi, yüzde 51 civarında. Bodrum’a içme suyu teminini kilometrelerce uzaktan sağlıyoruz. Önümüzdeki dönemlerde yağışların gelmemesi durumunda Milas’ın da su stresiyle karşı karşıya kalma durumu ortaya çıkıyor. Bunların önüne geçmek için ciddi bir kayıp kaçak denetimi yapmamız lazım” dedi.

Bodrum’a içme suyu sağlayan Mumcular ve Geyik barajlarındaki su seviyesi geçen aylarda dip noktaya indi, her 2 baraj da kapatıldı. Sonbaharda etkili olan yağışlar, barajlara can suyu oldu. Mumcular Barajı’nda su seviyesi yüzde 11’e, Geyik Barajı ise yüzde 38’e yükseldi. Bakım çalışmaları nedeniyle Geyik Barajı devreye sokulamazken, Bodrum’a Milas’ın da içme suyu ihtiyacını karşılayan Akgedik Barajı’ndan su verilmeye başlandı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Su Kaynakları Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, “Kış aylarının gelmesi ve artan yağışlar ile Bodrum’a içme suyu temininde yaşanan zorluklarda azalma meydana geldi. Bugün itibarıyla Geyik Barajı’ndaki su seviyesi, yüzde 38’lere yükseldi. Burada ciddi bir artış söz konusu. Mumcular Barajı’nda ise maalesef doluluk oranı yüzde 11’ler civarında. Geyik kuruduktan sonra barajdan Bodrum’a içme suyu temini kesilerek, bakım onarım çalışması başlatıldığı için barajın su seviyesinde artış yaşandı. Şu an Bodrum’un içme suyu temini, Akgedik Barajı’ndan sağlanıyor. Burada su seviyesi, yüzde 51 civarında. Bulunduğumuz Akgedik Barajı, Geyik Barajı’nın yakınlarında yer alıp, 1820 hektar büyüklüğündeki Milas Ovası’na sulama suyu temin ediyor. Bu da 1 yılda yaklaşık 30 milyon metreküp su hacmine tekabül ediyor. Bu barajdan yıllık 10 milyon metreküplük kullanım ile Milas’ın içme suyu ihtiyacı karşılanıyor” dedi.

‘BARAJDA SU TEMİNİNDE CİDDİ BİR STRES OLUR’

Akgedik Barajı’nda ciddi bir stres oluşumu olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Özçelik, “Diğer taraftan Milas’ın içme suyu temininde zorluklar yaşadığını biliyoruz. Yer altı suları içme suyu temininin tamamını sağlamadığı için Akgedik Barajı’ndan da Milas’a içme suyu temin ediliyor. Bodrum için buradan su temini durumunda ciddi bir stres söz konusu oluyor. Bu bölgedeki yağışın yüzde 80’i, kasım ve mart ayları arasında gerçekleşiyor. Bundan kaynaklı olarak önümüzdeki aylar içerisinde düşecek olan yağış oldukça önemli. Bu yağışları takip ederek Geyik, Mumcular ile Akgedik barajlarında yer altı sularımızla etkin bir kaynak yönetimi gerçekleştirip, su stresinin oldukça azaltılacağı bir durum karşı karşıya kalmayı umuyoruz” açıklamalarında bulundu.

‘BODRUM’A KİLOMETRELERCE UZAKTAN SU TEMİNİ’

Bodrum’a içme suyu temininin kilometrelerce uzaktan sağlandığını kaydeden Doç. Dr. Özçelik, “Burası, Bodrum’a 70, Milas’a yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta. Bodrum’a içme suyu teminini kilometrelerce uzaktan sağlıyoruz. Önümüzdeki dönemlerde yağışların gelmemesi durumunda Milas’ın da su stresiyle karşı karşıya kalma durumu ortaya çıkıyor. Bunların önüne geçmek için ciddi bir kayıp kaçak denetimi yapmamız lazım. Bodrum’a sağlanan 23 milyon metreküp suyun 17,8 milyon metreküpü vatandaşa faturalandırılıyor. Bu demek oluyor ki yüzde 20’ler civarında bir kayıp söz konusu” dedi.

‘YÜZDE 60’LARA VARAN BİR KAYIP VAR’

Bodrum’daki barajlar için kayıp kaçak konusunda uyarılarda da bulunan Doç. Dr. Özçelik, “Bodrum’da durum, bundan çok daha vahim. Geyik Barajı’nda 40, Mumcular Barajı’nda 20 milyon metreküplük hacim ile 10 milyon metreküplük yer altı suyu ile 70 milyon metreküp bir hacim söz konusu. 12 milyon metreküpü termik santrale, 10 milyon metreküpünün Karaova sulamasında kullanıldığını düşünürsek, 50 milyon metreküplük bir suyumuz var ancak 17 milyon metreküplük bir suyu faturalandırabiliyoruz. Bu da yüzde 60’lara varan bir kaybı ortaya çıkarıyor. Bunun bir kısmı buharlaşma ve sızma kaybı olsa bile yine de ciddi anlamda bir kayıp söz konusu. Kayıp kaçakları minimize ettikten sonra önümüzdeki dönemde hem kaynak yönetimi hem de ilave kaynaklar ile sorunların önüne geçmeyi umuyoruz” diye konuştu.