Kahramanmaraş’ta depremin yıktığı onlarca binanın ortasında hiç hasar almadan ayakta kalması nedeniyle sembolleşen İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) binası, rezerv alan içinde kalması nedeniyle yaklaşık üç aydır yıkımla karşı karşıya. Planlarda üzerinden yol geçtiği görülen binanın yıkılmaması için yetkili makamlar nezdindeki girişimlerin henüz sonuç vermediğini söyleyen İMO yöneticileri, şantiyeler arasında kalan binanın bir sembol olarak yaşatılmasını istiyor.

Kahramanmaraş’ta 6 Şubat depremlerinde ayakta kalarak, depremin simgesi haline gelen İMO Kahramanmaraş Şubesi hizmet binası rezerv alanı içerisine alındı. Depremde hiç hasar almasa da binanın rezerv alan nedeniyle yıkılması bekleniyor. İMO binası bugün, rezerv alan ve yeni imar planı uyarınca başlatılan çok sayıda inşaatın arasında kalmış durumda.

ANKA Haber Ajansı’na bilgi veren İMO Yönetim Kurulu Üyesi Özer Akkuş, olası yıkım süreciyle ilgili “Henüz tapu üzerinde bir şerh görmedik. Ama haritada hizmet binamızın rezerv alanı içerisinde yıkılacağı gözüküyor… Korunması ve örnek gösterilmesi gerekirken bir hafıza yok ediliyor” diye konuştu.

İMO yönetimi projenin taslak haline belediyeden ulaştıklarını, valilikten ya da Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünden kendilerine herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını anlattı. Projenin taslak fotoğrafında İMO binasının bulunduğu yer, cadde olarak görünüyor. Rezerv alan ilan edilen bölgede inşaat çalışmaları da tüm hızıyla sürüyor. İMO binasına etrafındaki şantiyelerden geçerek gidilebiliyor.

İMO Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi Özer Akkuş, binanın, binlerce yapının hasar gördüğü bir yerde ayakta duran bu binanın 6 Şubat depremlerinin hatırlanması açısından “sembolleştiğini” belirtiyor. Akkuş, “Korunması ve örnek gösterilmesi gerekirken bir hafıza yok ediliyor” dedi.

“BİNAMIZIN HARİTADA REZERV ALANI İÇERİSİNDE YIKILACAĞI GÖZÜKÜYOR”

Bakanlık tarafından rezerv alanı ilan edilen haritalardan öğrendiklerini söyleyen Akkuş, ANKA Haber Ajansı’na şunları söyledi:

“İnşaat mühendislerimizin hizmet binası burada o harita içerisinde yıkılacak yapılar arasında gösteriliyor. Sanırım o rezerv alanı içerisinde yıkılmayacak tek yapı bir ibadethane. Onun dışındaki bütün yapıların harita üzerinde yıkılacağı gözüküyor. Rezerv alanı ilan edilirken dahi kamunun mülk sahiplerine bir bildirimde bulunması gerekiyor ya da tapular üzerinde şerhler görüyorsunuz. Henüz tapu üzerinde bir şerh görmedik. Ama haritada hizmet binamızın rezerv alanı içerisinde yıkılacağı gözüküyor. Yerine ne yapılacağına dahil somutlaşmış bir şey yok. Zaten 15 hektarlık alan şu an bir şantiye.

“HİÇ HASAR ALMADI”

Bizim hizmet binamız neredeyse hiç hasar almadı. Bunun birçok farklı etkeni var. Kat yüksekliğinden tutun imar planlarının uygunluğuna… Aslında en önemli özelliği de mühendislik hizmetlerinin son derece sağlıklı bir şekilde yapılmasına kadar birçok sebebi var. Binamızın olduğu bölgede son derece ciddi yıkımlar oldu.

“LİZBON’DAN AKADEMİK HEYET BİNAMIZI ZİYARET ETTİ”

Uluslararası kamuoyu da buna ilgi gösterdi. En son dün, Lizbon’dan bir akademik heyet Kahramanmaraş’taki binamızı ziyaret etti. Bizim için de özel bir anlamı var. Çünkü bizim hizmet binamız. Binamız, biz sağlıklı yapılaşmayı başarabiliriz umudu taşıyor. Tek başına bütün enkazın arasında kalarak bu umudu taşıyor… Bizim orada valilikle Çevre ve Şehircilik il Müdürlüğü ile görüşmüşlüğümüz var ama görüşmeler neticesinde henüz netleştirdiğimiz bir durum yok.”

REZERV ALAN İLANI

6 Şubat depremlerinin ardından rezerv yapı alanı ilan edilen bölgelerde, Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun’da kentsel dönüşüme yönelik yeni düzenlemeler yapıldı. 9 Kasım’da Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğinde, sadece boş alanların değil, meskun mahallerin de rezerv yapı alanı ilan edilebilmesinin önü açıldı. Yönetmeliğin ardından mülklerine rezerv alanı ilan edilen depremzedelerin rızası alınmadan telefonlarına mülklerinin rezerv alanı ilan edildiği bilgisi vatandaşlara iletilmeye başlandı.

Bunlardan biri de 6 Şubat depremlerinin merkezi Kahramanmaraş’ta, hasar almadan ayakta kalan, depremin simgesi haline gelen Kahramanmaraş İnşaat Mühendisleri Odası binası oldu.

İMO Ankara Şubesi, 6 Şubat depremlerinde yıkılan Kahramanmaraş’taki Saidbey Sitesi’ndeki binalarla ilgili bilirkişi raporunu tamamladı. Rapor, İMO’da düzenlenen basın toplantısında açıklandı. Saidbey Sitesi’nde 4 yakınını kaybeden Tuba Erdemoğlu da katıldığı basın toplantısında,  hazırlanan basın açıklamasını Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Cem Çetin okudu.

Tuba Erdemoğlu, “Ben kasım ayında Ankara İMO Şubesi’ne, ‘hiçbir konuda bilgim olmadığını, bana yardım eder misiniz’ diye kısa bir mail atmıştım. Birçok yerden talepte bulundum ama bir tek İMO bize kucak açıp, acımızı paylaşıp, destek olmuşlardı. Kendilerine hepinizin huzurunda bir kez daha teşekkür ediyorum, iyi ki varlar.” diye konuştu.

“KİM GÖZ YUMDU”

İMO tarafından yapılan açıklamada, şu konulara dikkat çekildi:

“Ruhsat üzerindeki temel vizesi tarihine dikkat çekmek istiyoruz. 14 Temmuz 2016 tarihinde temel vizesi yapılmış görülmektedir. Temel vizesi temel betonu dökülmeden önce kontrollerin yapıldığı anlamı taşımaktadır. Oysa dava dosyasındaki yapı denetim evrakı incelendiğinde tam 4 gün sonra yani 18 Temmuz 2016’da temel, 1. kat tabliyesi ve 2. kat tabliyesinin kontrollerinin yapıldığı görülmektedir. Böyle bir hız mümkün değildir. Dolayısıyla bu kontrollerin hiçbirinin yapılmadığını düşünmekteyiz.

Aslında Google Earth üzerindeki 15 Nisan 2016 ve 29 Nisan 2016 tarihlerindeki uydu görüntüleri incelendiğinde bırakın inşaat ruhsatını, henüz mimari ve statik proje onaylanmadan kat çıkıldığını görebiliyoruz. Bu durumda ‘Bu imalatlar nasıl ve hangi projeler ile yapıldı, ruhsat öncesi bu çalışmalara kim göz yumdu’ diye sormamız gerekiyor.”

“ASLINDA KAÇAK BİR YAPIDAN BAHSEDİYORUZ”

İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şubesi olarak bu dosyanın kabul edilerek incelenmesine ülkede yaşanan birçok olaya benzerliği ve birçok hataya örnek olabileceği düşünülerek karar verildiği vurgulanan açıklamada, şöyle denildi:

“Söylemesi garip ama kentsel dönüşümden faydalanmış, yapı denetim hizmetinden faydalanmış, süreç içerisinde taşıyıcı sistemine müdahale edilmiş, sözde ruhsatlı aslında kaçak bir yapıdan bahsediyoruz. Bu işin başından itibaren her şey görmezden gelinmiştir. Bırakın ruhsatı, projeye dahi ihtiyaç duyulmadan imalata başlanmış olması ve idarelerin imalatı aylarca görmezden gelmesi, 6 Şubat depreminde yapının 43 kişiye mezar olmasının sebebidir. Maalesef ülkemizde birçok yerde bazen ahbap-çavuş, bazen siyasi, bazen de çıkar ilişkileri ile bu ve benzer kuralsızlıklar yaşanıyor. Bu sadece bizim tespit edebildiğimiz çarpıcı bir örnek ancak bu gibi durumlar için idarelerin de hukukun minderine çekilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.”

“BETON KALİTESİZDİ”

İnşaat Mühendisleri Odası, Saidbey Sitesi’nin yıkımına etki eden ana unsurları şöyle açıkladı:

“-Yapımı esnasında uygulama yanlışlıkları

-Yapım ruhsatı alınmadan inşaata başlanmasına izin verilmesi/ engel olunmaması

-Denetim eksiklikleri. Dökülen betonun tasarım dayanımına göre kabul edilemeyecek düzeyde kalması (Yapı malzemelerinin kalitesiz olması)

-Yapıda sonradan statik projesine uygun olmayan ve yapı davranışını olumsuz etkileyen imalatların yapılması.

Yapının ilave yüklere maruz bırakılmasının yıkıma yol açan ana unsurlar olduğu düşülmektedir.”