Fındık başta olmak üzere tarım ürünlerine ciddi zarar veren, insan sağlığı açısından bir tehlike oluşturmayan kahverengi kokarca, yaz mevsimi sonunda kışlamak için özellikle ev, depo gibi korunaklı alanları tercih ediyor. Fındık hasat sezonunda üreticiler tarafından sık karşılaşılan, bir yıl ömrü olan ve zirai, tuzak ile mekanik mücadele edilen kahverengi kokarca, bıraktığı yumurtalar ile ortalama 200 kat çoğalabiliyor. Havaların ısınması ile kışlaklardan çıkarak fındık bahçelerine ulaşan kokarca, üreticileri de tedirgin ediyor.

Mücadele çalışmaları kapsamında Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Çamaş ilçesi Hisarbey Mahallesi’nde mahalle muhtarları ve üreticilere yönelik bilgilendirme çalışmaları yapıldı. Eğitimde, ilaçlamanın nasıl yapılacağı, mücadele çeşitleri gibi konular anlatılarak, uygulamalı eğitim verildi.

“Kimyasal mücadele çok önemli”

Ordu İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz, kahverengi kokarca ile mücadele çalışmalarının 2023 yılından itibaren yoğun olarak devam ettiğini söyledi. Hava sıcaklıklarının artması ile birlikte kahverengi kokarcaların bulunduğu yerlerden çıkarak, yakın çevredeki fındık bahçelerine geçtiğini kaydeden Yılmaz, “Burada beslenecekler ve sonrasında yumurta bırakacaklar. Yumurta bırakmadan önce yapacağımız kimyasal mücadele çok önemli. Çünkü bir tane kokarca 150-200 tane yumurta bırakıyor, bu da yaklaşık 200 yeni canlı demek. Bu dönemde yapacağımız mücadele ile kahverengi kokarcalar yumurta bırakmadan imha olacak, daha geniş alanlara dağılmadan mücadele edilecek” diye konuştu.

“İstilacı bir tür”

Şu ana kadar tüm sektör temsilcileri ve üreticilerin desteğiyle, mücadele çalışmaları kapsamında 40 bin kışlakta ilaçlama çalışması gerçekleştirildiğini kaydeden Yılmaz, bunların yanında il ve ilçe tarım müdürlükleri ile ziraat odaları tarafından 600’den fazla eğitim çalışması yapıldığını da aktardı. Yılmaz, “Oldukça önemli bir zararlı, istilacı bir tür, 300’den fazla konukçusu olan bir tür. Bu nedenle mücadele çalışmalarının aksatılmadan yapılması gerekiyor. Ordu’da Valimiz Muammer Erol’un Başkanlığı’nda tüm sektör paydaşlarımız ile işbirliği çerçevesinde çalışmaları yürütüyoruz” şeklinde konuştu.

“Ordu’da yoğunluk her bölgede aynı değil”

Yılmaz, kahverengi kokarcaların ilk olarak kışlakların etrafında görülmeye başladığını belirterek, “Kışlak mücadelesi yaptığımız alanlarda şu anda çıkışların daha az olduğunu görebiliyoruz ama mücadelenin çok yapılamadığı analarda yoğunluk var. Yoğunluk her bölgede aynı değil, özellikle geçen yıl görülen noktalarda ve kışlak mücadelesinin yapıldığı noktalarda daha az olduğunu gözlemliyoruz” ifadelerine yer verdi.

“Acil önlem alınması gerekiyor, hepimiz tedirginiz”

Çamaş ilçesi Kocaman Mahalle Muhtarı Mehmet Yılmaz, mahallede kokarcanın aşırı bir şekilde yoğunlaştığını söyledi. Bu durumda fındık mahsulünün ömrünün olmayacağını kaydeden Yılmaz, “Kesinlikle acil önlem alınması lazım. bir fındık dalında en az 200 tane kahverengi kokarca var. Şu anda ekiplerimiz önlemlerini alıyor. Bu kokarcaları görünce çok şaşırdık, geçen yıl burada fındık, sebze ve meyve olmadı, adeta burayı talan etti. Vatandaşlar çok tedirgin, beklentimiz burada koordineli bir şekilde çalışıp sıkı bir kimyasal mücadele yapılması gerekiyor” dedi.

“Havalar ısındıkça yoğunluk artıyor”

Hisarbey Mahalle Muhtarı İshak Özcan, mahallelerinde çok yoğun bir kahverengi kokarca istilasının olduğunu kaydetti. Hava sıcaklığına göre yoğunluğun arttığını belirten Özcan, “Evlerden, barınaklardan ve çatılardan fındık bahçelerine yayılıyor. Biz fındığın dalını salladığımızda dala düşüyordu, şimdi hava daha sıcak olduğu için uçuyor” açıklamasında bulundu.

Mustafa Öztürk isimli fındık üreticisi, kahverengi kokarcaların fındık dallarında arı kovanı gibi çok olduğunu, bu durumun kendilerini tedirgin ettiğini söyledi. İstilacı böcek türünün kahvaltı esnasında dahi eve girdiğine dikkat çeken Öztürk, bu durumun kendilerini tedirgin ettiğini aktardı.

Fatma Arım isimli ev hanımı, kahverengi kokarcalar ile başlarının dertte olduğunu, fındık başta olmak üzere hiçbir tarım ürününü yetiştiremediklerini, tedirgin olduklarını kaydetti. Çamaşırları balkona asamadıklarını söyleyen ev kadınları, bu durumun artık kendilerini çok rahatsız ettiğini, tarım ürünlerine zarar verdiğini, yemeklere dahi girdiğini belirttiler. – ORDU

Fındık başta olmak üzere tarım ürünlerine ciddi zarar veren, insan sağlığı açısından bir tehlike oluşturmayan kahverengi kokarca, yaz mevsimi sonunda kışlamak için özellikle ev, depo gibi korunaklı alanları tercih ediyor. Fındık hasat sezonunda üreticiler tarafından sık karşılaşılan, bir yıl ömrü olan ve zirai, tuzak ile mekanik mücadele edilen kahverengi kokarca, bıraktığı yumurtalar ile ortalama 200 kat çoğalabiliyor.

Ordu İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz, kahverengi kokarcanın ilde görülmeye başlamadan önce çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Mücadele ve zararlının tanınması konusunda il genelinde şimdiye kadar 600’ün üzerinde eğitim verildiğini kaydeden Yılmaz, “Havaların soğuması ile birlikte kahverengi kokarcalar kışlak diye tabir ettiğimiz odunluk, serendi, depo gibi alanlara çekildi. Biz bu alanlara tam kışlaklara giriş aşamasında ilaçlı mücadele çalışması başlatmıştık. Bu kapsamda 40 bin kışlakta ilaçlı mücadele çalışması gerçekleştirdik. Amacımız kışlaklardaki bu mücadele çalışmalarını yoğun bir şekilde devam ettirmek. Kokarcalar kışlaklardan sahaya yayılmadan büyük oranda imha etmek istiyoruz” diye konuştu.

“Kokarcalar bahçelere yayılmadan mücadele yapmamız gerekiyor”

İçerisinde bulunduğumuz dönemin kahverengi kokarca ile mücadele önemli olduğuna dikkat çeken Yılmaz, “Şu anda içerisinde bulunduğumuz dönemde kokarca ile gerek mekanik, gerek ruhsat almış kimyasal ilaçları kullanmak suretiyle kokarcalar fındık bahçelerine yayılmadan mücadelemizi yapmamız gerekiyor. Aksi takdirde bir dişi ergin kokarca zararlısının 150-200 arasında yumurta bıraktığını, yani bu kadar birey oluştuğunu düşündüğümüzde mücadelenin ne kadar zorlaşacağını tahmin edebiliyoruz. Buna fırsat vermeyelim, şu anda kışlaklardan çıkma durumunda olan kokarcaları mücadele ile imha edelim ki önümüzdeki süreçte mücadele çalışmamız daha da kolaylaşsın” ifadelerine yer verdi.

“Ruhsat alan ilaçlar, mücadelede avantaj sağlayacak”

Yılmaz, kahverengi kokarca ile mücadelede kullanılacak feromon tuzakların kışlaklara giriş ve çıkışlarda kullanımının etkili olacağını kaydetti. Bununla birlikte kapalı alanlarda kullanılabilen ilaçların ruhsatlandırıldığını ifade eden Yılmaz, “Açık alanda fındık ve kivi bahçelerinde kullanılabilecek, bakanlığımız tarafından izin verilen ruhsatlı ilaçlar var. Dolayısı ile bunların da mücadelede kullanılması bize önemli bir avantaj sağlayacak” şeklinde konuştu.

“Mücadelede samuray arılarının üretimi artırılacak”

İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz, şunları söyledi:

“Mücadele çalışmalarında bir de biyolojik çalışmalar devam ediyor. Bakanlığımız daha öncesinden Tarımsal Araştırma Enstitümüzü bu biyolojik mücadelede kullanılan samuray arısının üretimi noktasında görevlendirmişti. Şu an bakanlığımız bu enstitüye ilave olarak, fındık araştırma enstitüsünün de içerisinde bulunduğu bazı enstitülerimize de samuray arısının üretimi noktasında görev verdi, onlar da çalışmalarına başladılar. Biz burada ergin kahverengi kokarcaları toplamak suretiyle bu enstitülerimize gönderiyoruz, buralarda samuray arısını üretmek suretiyle kokarcaya karşı biyolojik mücadelede kullanılacak arıların üretimi gerçekleştiriliyor.” – ORDU

Fındık başta olmak üzere tarım ürünlerine ciddi zarar veren, insan sağlığı açısından bir tehlike oluşturmayan kahverengi kokarca, kış mevsiminin sıcak geçmesinden dolayı yeniden görülmeye başladı. Ordu’da özellikle Fatsa ve Perşembe ilçelerinin yanı sıra Altınordu, Ünye ve Gülyalı ilçesinde görülen kokarcalar ile mücadele devam ederken, görüldüğü yerde imha edilmesi gerektiği belirtiliyor. Bir yıl ömrü olan ve çok hızlı bir şekilde çoğalan kokarca ile etkili bir mücadele yapılması gerektiği belirtiliyor.

“Kokarcanın istediği bir kış mevsimini yaşıyoruz”

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, özellikle sahil kesimlerinde sonbahar mevsiminde kahverengi kokarcada büyük bir görülme olduğunu söyledi. O süreçten sonra kışlıklarını geçirmek için evlerin çatıları, ahırlar, samanlıklar ve bahçelerin belirli bölgelerinde kahverengi kokarca görüldüğünü ifade eden Soydan, “Bu süreçte kış mevsimi de olmadı, şuanda kahverengi kokarcanın istediği bir kış mevsiminde yaşıyoruz. Bu günlerde havalar ısındıkça az da olsa meydana çıkmaya başladı. Şuanda özellikle nisan aylarında hava sıcaklıkları 20 dereceleri bulduğu zaman kokarcalar bahçelere dönecektir. Bahçelere döndüğü zaman ise fındık başta olmak üzere meyve ve sebzelere zarar verecektir” diye konuştu.

“Doğru zamanda doğru mücadele yapılması gerekiyor”

Soydan, kahverengi kokarca ile ilgili doğru zamanda ve doğru mücadelenin önemli olduğunu ifade ederek, “Bununla ilgili vatandaşlar tarafından evlerde kısmi bir ilaçla yapıldı ancak bunlar yeterli olmadı. Bizim sezondaki ürünlerimizi kurtarmamız için muhakkak zamanlamayı, ilaç dozlarını ve ne zaman ne kadar atılacağı konusunda ciddi bir mücadele yapmamız lazım. Bununla ilgili ziraat odalarımız ve tarım müdürlüklerimiz ilaç atma süreleri ile ilgili çiftçilere bilgiler verecek. Tabi genel olarak bakanlığın bir çalışmasının olup-olmayacağı şu anda net değil. Bununla ilgili muhakkak herkesin bahçesinde toplu mücadele yapması gerekiyor. Bunları yaparken de çiftçilerimiz bilgiler alarak mücadele yürütürse daha isabetli olacak. Süreçte ziraat odalarımız, tarım müdürlüklerimiz ve çiftçilerimiz bu işe dört elle sarılmak zorundayız, fındığımızı kahverengi kokarcaya yedirmememiz gerekir” ifadelerine yer verdi.

“Çok hızlı bir çoğalma süreci var”

Kahverengi kokarcaların hava sıcaklıklarının artması ile daha çok görüleceğini belirten Soydan, kokarcaların 300 kata kadar çoğaldıklarını belirterek, “Çok hızlı bir çoğalma süreci var. Onun için çok mücadele gerekiyor. Bir de bu aylarda uzun süre beslenme ile ilgili problemleri de yok, onun için evlerin çatılarında hiç beslenmeden kışlıklarını geçiriyorlar. Bir yumurtadan 250-300 tane kokarca çıkabiliyor, görüldüğü yerde kesinlikle yok edilmesi gerekiyor” şeklinde konuştu. – ORDU