Bir otelde iş adamlarıyla bir araya gelen Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, burada yaptığı konuşmada, tek mücadeleleri olduğunu, o da milletin refahını yükseltmek ve küresel bir aktör olan Türkiye’nin gücüne güç katmak olduğunu söyledi.

Bu çerçevede cumhurbaşkanı liderliğinde ülkeye yatırım, istihdam, üretim ve ihracat yoluyla büyüme ilkelerine bağlı kalarak, yeni başarılara imza attıklarını belirten Bakan Uraloğlu, Türkiye Yüzyılının ilk yılında, yaklaşık 256 milyar dolarlık ihracatla cumhuriyet tarihinin rekoru kırıldığını hatırlattı.

“100 yıllık işler 22 yıla sığdı”

Birçok sektörde Diyarbakır’ın, Güneydoğu Anadolu’nun en büyük ihracat merkezlerinden biri olduğunu ifade eden Bakan Uraloğlu, şöyle konuştu:

“Bildiğiniz üzere cumhurbaşkanımız, 12’nci Kalkınma Planı dönemimizin hedeflerini ortaya koydu. Yıllık ortalama yüzde 5 oranında istikrarlı ve dengeli bir büyüme hedefliyoruz. 2028 yılında 1 trilyon 589 milyar dolar milli gelire, 17 bin 554 dolar kişi başına gelire ulaşmayı amaçlıyoruz. Cumhurbaşkanımız AK Parti ile ülkemizin siyaset hayatına, birlik dirlik getirdi. Türkiye’yi küresel bir güç, dünyada sözü dinlenen bir ülkeye dönüştürdü. 100 yıllık işler 22 yıla sığdı. Baktık ki, Türkiye’nin çok hizmete ihtiyacı var, yürümek yetmeyecek, koşmaya başladık.”

“22 yılda ülkemizin ulaşım ve iletişim altyapısına 275 milyar dolar yatırım gerçekleştirdik”

Yapılan her yeni yolun geçtiği yerin istihdamına, üretimine, ticaret ve kültür hayatına can katmakta olduğunu aktaran Bakan Uraloğlu, “Cumhurbaşkanımızın liderliğinde geçen son 22 yılda ülkemizin ulaşım ve iletişim altyapısına 275 milyar dolar yatırım gerçekleştirdik. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak hem ihracatı artırmak hem de alternatif pazarlar oluşturmak için uluslararası projeleri gündemimize alıyoruz. Örneğin; Basra Körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayacak Kalkınma Yolu Projesi hepimiz için çok önemli bir projedir. Bu proje ile Hindistan, Doğu Asya ve Basra Körfezi ülkelerinden Irak’ın güneyinde inşa edilmekte olan FAV Limanına gelecek yüklerin, 1200 kilometrelik çift yönlü otoyol ve demiryolu inşa ederek Türkiye’ye ulaşmasını planlıyoruz. Irak’tan başlayıp Ovaköy’den Türkiye’ye gelen bu yeni uluslararası koridor sayesinde Güney Asya ve Orta Doğu’yu; Avrupa, Kafkasya ve Kuzey Afrika’ya yeni bir güzergah üzerinden bağlayacağız. Kuzey-güney koridorunda bölgemiz için hayati bir bağlantı da tesis etmiş olacağız” dedi.

Yine, Orta Koridor’da bulunan Türkiye’nin konumunu daha da güçlendirmek için Bakü-Tiflis-Kars Hattı’na ek olarak Zengezur Koridoru’nun açılmasının da kritik bir öneme sahip olduğunu bildiklerine değinen Bakan Uraloğlu, “Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı ile birlikte, Zengezur Koridoru orta koridorun gelişimini daha da destekleyecektir. 224 kilometre uzunluğundaki Kars – Aralık – Dilucu kesiminin ihalesini geçtiğimiz günlerde gerçekleştirmiştik. Geçtiğimiz yıl hizmete aldığımız Ankara-Sivas Yüksek Hızlı Tren Hattı, daha sonrasında ise planlanan Sivas-Erzincan-Erzurum-Kars demiryolu projeleriyle birlikte Dilucu ile Ankara arasındaki demiryolu bağlantısı sağlanmış olacaktır” diye konuştu.

Türkiye’nin siyaset tarihinde Diyarbakır’ın her zaman etkin konumda olduğunu belirten Bakan Uraloğlu, “Diyarbakır, bugün de siyaset sahnesinde aynı etkinliğini ve ağırlığını muhafaza ediyor. Diyarbakır’ın artık ideoloji siyaseti yerine hizmete ihtiyacı var, yatırıma ihtiyacı var. İstanbul’da, Ankara’da, İzmir’de ne varsa, Diyarbakır’da da o var ve olmaya da devam edecek. Diyarbakır’ı bölgesinde lider, refahın her alanda hissedildiği bir dünya kenti, marka şehir olana kadar çalışacak, eser siyasetimizle Diyarbakırlı kardeşlerimize hizmet etmeye devam edeceğiz. İnşallah 31 Mart yerel seçimlerinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesiyle birlikte bütün ilçe belediye başkanlıklarına talibiz” şeklinde konuştu.

Bakan Uraloğlu, AK Parti Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mehmet Halis Bilden kardeşimizle birlikte planladığımız tüm projeleri birlikte hayata geçireceklerini vurguladı.

Programa, Vali Ali İhsan Su, AK Parti Diyarbakır Milletvekilleri Galip Ensarioğlu, Suna Kepoğlu Ataman, Mehmet Sait Yaz, AK Parti Diyarbakır İl Başkanı Mehmet Raşit Ocak, AK Parti Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkan adayı Mehmet Halis Bilden ve çok sayıda iş adamı katıldı. – DİYARBAKIR

***

Avrupa Birliği’nden (AB) son dönemde gelen açıklamalar, Orta Asya ülkeleri ile Avrupa arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi için önemli yatırımların yapılacağının işaretini veriyor. Orta Asya ülkeleri Rusya, Çin ve İran gibi genelde Batılı ülkelerin sorunlu olduğu bölgenin kavşağında. Bölge, doğu-batı ticaretinin, tarihten bu yana önemli bir geçidi olarak enerji ve stratejik ham madde kaynaklarıyla büyük bir ekonomik potansiyel taşıyor. Halihazırda AB ülkelerinin Orta Asya ülkelerindeki doğrudan yatırımları yüzde 42 civarında ve AB, bölgenin 2’nci büyük ticaret ortağı. AB’nin dışında Rusya, Çin ve Türkiye, Orta Asya’nın önemli ticaret ortağı ve yatırımcılarından. Ancak Ukrayna-Rusya savaşı Orta Asya ülkelerini Türkiye ve Avrupa’ya daha da yakınlaştırıyor. Komşuları Çin’in dev nüfusu, iş gücü ile ekonomik hegemonyası da bir denge politikasını zaruri kılıyor. Türkiye, tarihi ve kültürel bağları bulunan Türk Cumhuriyetleri ile Türk Devletleri Teşkilatı vasıtasıyla ilişkilerini geliştirirken, Avrupa da Çin’in bölge ülkelerini de kapsayan “Kuşak ve Yol” projesine Avrupa Birliği Küresel Geçit projesiyle karşılık veriyor. Bu arada bir not olarak Türk Devletleri Teşkilatı ile Türkiye’nin de Doğu-Batı Hazar Geçişli Orta Koridor projesinin Zengezur’la birlikte daha da kısalacağını hatırlatalım. Zaten Bakü-Tiflis- Kars demir yolunun 2017’de açılmasıyla Orta Asya ile Avrupa arasında kesintisiz bir hat (Demir İpek Yolu) kuruldu. Kovid-19 salgınının küresel tedarik zincirine vurduğu darbeye Ukrayna-Rusya savaşı ile Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve çatışmalar eklendiğinde hem karada hem de denizde koridor savaşları gündeme geldi.

Avrupa Birliği Küresel Geçit projesi

Tanıtımı 2021 yılının Aralık ayında Kovid-19 salgınının hemen ardından yapılan Avrupa Birliği Küresel Geçit projesi, AB ile işbirliği yapan üçüncü ülkelerin çıkarları ve küresel ekonominin ayağa kaldırılması doğrultusunda, tedarik zincirlerinin güçlendirilmesinden çevrenin korunmasına kadar pek çok alanda küresel sorunların çözümüne katkıda bulunmayı amaçlıyor. Bu bağlamda enerji, lojistik, teknoloji, dijital altyapı, AR-GE, eğitim ve sağlık gibi alanlarda hem kamu hem de özel altyapı yatırımlarını desteklemek amacıyla 300 milyar avro bütçe ayrılmış durumda ve projelerin 2027 yılının sonuna kadar bitirilmesi amaçlanıyor. Ocak ayı sonunda Brüksel’de düzenlenen Orta Asya’dan Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Tacikistan ile AB yetkililerinin katıldığı AB-Orta Asya Küresel Geçit Yatırım Forumu’nun açılışında AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Valdis Dombrovskis ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, bu koridora büyük bir önem atfettiklerini açıkladı. Her iki yetkili, artan jeopolitik gerilimler ve küresel parçalanmışlıkla mücadele açısından Orta Asya’nın kendileri için hayati önemi haiz olduğunu ve bu ilişkileri somut bir biçimde geliştirmek amacıyla Orta Asya ile Avrupa bağlantısını azami 15 gün içinde katedecek rekabetçi, sürdürülebilir, akıllı ve hızlı bir koridor oluşturmaya matuf 10 milyar avroluk bir yatırım paketi hazırladıklarını açıkladı. Satır arasında Rusya’ya uygulanan yaptırımların etkili olması için de Orta Asya ile işbirliği yapmak istediklerini ifade etmeleri ABD’nin de bu projenin arkasında olduğu izlenimini veriyor. Zira ABD’nin Orta Asya ile ilişkileri Rusya ve Çin karşısında hala çok zayıf.

Projenin Türkiye ve Türk dünyası için önemi

Avrupa Birliği Küresel Geçit projesi otoyol, demir yolu, liman, havalimanı, lojistik ve sınır geçiş noktaları için hem altyapı hem de dijital teknoloji açısından önemli yatırımlar içeriyor. Proje, doğu-batı yönünde tedarik zincirini kesintisiz ve hızlı bir biçimde temin ederek diğer projelerle birlikte AB’nin küresel ulaşım üssü rolünü güçlendirmeyi amaçlıyor. Çin’in “Kuşak ve Yol” projesiyle benzeşen “Küresel Geçit Projesi”, AB’yi daha etkili bir jeopolitik oyuncu haline getirebileceği gibi ABD’nin de endişe duyduğu “Kuşak ve Yol” projesine iyi bir alternatif olabilir. Böylece Orta Asya üzerindeki etkinliğini artırmak isteyen Avrupa, bir taşla birkaç kuş vurmayı planlıyor. Avrupa Birliği Küresel Geçit projesi, Türk Devletleri Teşkilatının “Doğu-Batı Hazar Geçişli Orta Koridor” projesiyle bire bir örtüşüyor. Türkiye’nin son yıllarda AB ile siyasi ilişkileri limoni olsa da ticari ilişkileri oldukça yüksek düzeyde. Bu nedenle kazan-kazan olarak değerlendirilebilecek bu proje ile Türkiye’ye iyi şartlarda dış finansman ve yatırım imkanları sağlayabilir. Zengezur Koridoru’nun açılmasıyla Orta Asya-Türk dünyası ile kesintisiz kara bağlantısını kuracak olan Türkiye ve Türk dünyası bu projeden istifade edebilir. Zaten halihazırda kesintisiz bir demir yolu hattı (Demir İpek Yolu) Avrupa’nın doğu-batı hattında azami 15 günlük taşıma süresini karşılıyor. Coğrafi konumu ve kültürü ile Asya-Avrupa arasında doğal bir köprü olan Türkiye, kuzey ve güney koridorlarına göre oldukça istikrarlı ve kısa olan Orta Koridor ile Türk dünyası ve Avrupa arasında bir ticaret köprüsü olabilir. Rusya’ya yaptırımlar uygulandığı bir dönemde Orta Asya devletleri istikrarlı bir hat olan Hazar Denizi, Azerbaycan ve Türkiye yoluyla rahatlıkla Avrupa’ya açılabilir. Dünya ekonomisinin Asya eksenine kaydığı ve lojistik maliyetlerinin çok arttığı bir dönemde bu proje hem Türkiye hem de Türk dünyasına avantajlı bir alternatif sunabilir. Zaten Türkiye doğu-batı yönünde petrol ve doğal gaz hatları için önemli bir üs konumuna geldi. Bu yeni hatların bir artısı da AB-Türkiye ilişkilerinin gelişmesine sunacağı katkı. Bakalım yeni İpek ve Baharat yolları hangi koridordan geçecek, bekleyip göreceğiz.

[Prof. Dr. Cengiz Tomar, Marmara Üniversitesinden emekli öğretim üyesidir.]

Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editöryal politikasını yansıtmayabilir.

Uraloğlu, AA muhabirine, ulaştırma sektöründe geçen yıl yaşanan gelişmeler ve 2024 yılı beklentilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023’te meydana gelen depremlerden sonra bölgede yoğun bir çalışma yapıldığına işaret eden Uraloğlu, Bakanlık olarak bölgede neye ihtiyaç varsa karşılanması için uğraştıklarını söyledi.

Uraloğlu, geçen yıl birçok projenin açılışını yaptıklarına dikkati çekerek, “Mayısta Avrupa’nın en uzun tüneli Zigana Tüneli’ni açtık. Yıl içerisinde yine metro, kara yolu ve havacılıkla ilgili de birçok açılışımız oldu. En son Sabiha Gökçen Havalimanı’nın ikincinin pistinin açılışıyla yılı kapattık.” diye konuştu.

Bu yıl da Bakanlık olarak yatırımlara devam ettiklerini anlatan Uraloğlu, yılın ilk günlerinde yerli ve milli sürücüsüz metroyu teslim aldıklarını dile getirdi.

“Kalkınma Yolu Koridoru’nu, Irak’la beraber hayata geçireceğiz”

Uraloğlu, Türkiye’nin doğusunda ve batısında ticaret hareketinin yoğun olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Burada üç ana koridor var. Kuzey Koridoru, Güney Koridoru ve Orta Koridor. Türkiye, Orta Koridor üzerinde yer alıyor. Orta Koridor’u, Hazar Denizi geçişi hariç, Pekin’e kadar demir yoluyla tamamlayabiliyoruz. Pekin’den Londra’ya kadar bir yükü çok rahatlıkla ulaştırabiliyoruz. Burada, ayrıca, İran üzerinden Rusya’dan geçen Kuzey-Güney Koridoru hayata geçirilmeye çalışılıyor.”

Türkiye’nin doğu-batı koridorlarını besleyecek Kalkınma Yolu’nu kuracağını bildiren Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

“Kalkınma Yolu Koridoru’nu, Irak’la beraber hayata geçireceğiz inşallah. Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’ın da bu sürece dahil olacağı gözüküyor. Buradan deniz yoluyla gelen yükleri demir yoluna aktardığımızda artık Avrupa’nın her köşesine demir yoluyla gidebileceğiz ya da Türkiye’nin herhangi bir limanından tekrar denize aktarabileceğiz. Bu koridorun böyle bir faydası olacak. Bu, aynı zamanda, Orta Koridoru da destekleyici bir koridor olacak. Yani bu bölgedeki enerjinin hem batıya hem de gerektiğinde doğuya, Çin’e kadar gitmesine imkan sağlamış olacak.”

Zengezur Koridoru

Uraloğlu, Zengezur Koridoru ile ilgili Türkiye, Azerbaycan ve İran’ın çalışmalar yürüttüğüne işaret etti.

Ermenistan’ın da söz konusu koridordaki 43 kilometrelik kesime müsaade edeceğini anlatan Uraloğlu, ifadeleri kullandı:

“Çünkü o da bu işten faydalanacak. En son aldığımız bilgiler bu yönde. Zengezur Koridoru’nda Azerbaycan kendi tarafını yapıyor. Ermenistan tarafının nasıl yapılacağıyla ilgili netleşme yok. Zengezur Koridoru’nda, bizim tarafa geldiğimizde Dilucu, Iğdır tarafıyla ilgili ihalemizi yaptık. Bu yıl mevsimle beraber çalışmalara başlayacağız.”

Kalkınma Yolu’nun çok büyük bir proje olduğunun altını çizen Bakan Uraloğlu, “Proje bitme aşamasında. Kalkınma Yolu’nda enerji ve ulaştırma sistemlerini düşündüğümüz zaman 15 milyar dolarlar civarında bir yatırım olacağını söyleyebilirim.” değerlendirmesinde bulundu.

Marmaray’dan, gece saatlerinde, Avrupa’ya giden yük trenlerinin geçtiğini dile getiren Uraloğlu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nde de demir yolu yapıldığını ve bu yolun bağlantıları için çalışmalar yürütüldüğünü sözlerine ekledi.