Meyvecilikte budamanın önemi ve budama sonrası dikkat edilecek hususlara değinen İbrahim Sağlam, “Budamada dikkat edilecek önemli hususlardan birisi, hangi budama metodu uygulanırsa uygulansın her ağaç ayrı bir birey gibi düşünülerek, ağaçlara farklı seviyelerde budama işlemleri yapılması gerekmektedir. Kış budaması ağaçların kış dinlenmesinden çıkmasını teşvik ettiği için özellikle ilkbahar geç donlarının oluştuğu bölgelerde budama işlemlerinin imkanlar ölçüsünde dinlenme döneminin sonuna yakın zamanlarda yapılması gerekmektedir. Özellikle fidanların dikiminden sonra ilk yıllarda uygulanacak olan şekil budaması ile oluşturulacak düzgün ve kuvvetli bir taç yapısı, meyve ağaçlarının fizyolojik ve ekonomik ömürlerinin devamlılığını sağlayacaktır. Meyve yan dallarının ağaç gövdesiyle açısının 45-60 derece olması gerekmektedir. Meyvelerde doğru bir şekilde oluşturulan taç yapısı, meyve ağaçlarının içerisine yeterli miktarda ışık girmesini sağlayarak meyve kalitesini doğrudan etkiler. Yanlış yapılan uygulamalar sonucunda sık dallı ağaçlarda, ışığın iç kısımlara nüfuz etmemesi, ağaçlarda hastalıkların ortaya çıkmasına ve meyvelerin sadece uç dallarda oluşmasına yol açabilir. Şekil verme işlemleri tamamlandıktan sonra ağaçlar gençlik kısırlığını atlatarak verim çağına geçerler. Bu dönemde yapılan budamalarda her yan dal ayrı ayrı ele alınmalıdır. Hastalık ve zararlı taşıyan, dik gelişen, birbiri üzerine gelen dallar ve ağaçlardaki dip sürgünler çıkarılmalıdır. Ayrıca, ağaçlarda çıplaklaşmaya yönelen bölgelerdeki dallar kısa kesilerek boş kalan yerlerde yeni dalların oluşturulması sağlanmalıdır” dedi.

Budama faaliyetlerini sadece ağaçların dinlenme dönemlerinde yapılan işlemlerden ibaret olmadığını belirten Sağlam, “Budama faaliyetlerinin yaz aylarında da devam etmesi gerekir. Yaz budamasında dik büyüyen sürgünlerin çıkarılması önemlidir. Yaz budaması ile ağaç içlerinin ışıklanması artacağından meyve kalitesini etkileyen renk, büyüklük, aroma gibi faktörler olumlu yönde etkilenmektedir. Budama faaliyetlerinde kullanılan alet ve ekipmanın mutlaka dezenfekte edilerek kullanılması gerekmektedir. Budama sonrası kesilen artık dal parçaları bahçelerden uzaklaştırılmalı, yakılarak yok edilmelidir. Meyve ağaçlarında oluşacak olan çiçek tomurcukları bir önceki yılın yaz aylarında oluşmaya başlamaktadır. Meyveciliğin ekonomik olarak devamlılığın sağlanabilmesi için mutlaka üretim sezonunun tamamında dengeli bir sulama ve bitki besleme yapılmalıdır. Verim çağına gelmiş ağaçlarda yapılacak olan gübre uygulamaları meyve oluşumunu ve gelecek sezon için oluşacak olan meyve tomurcuklarını teşvik etmektedir. Gübreleme faaliyetlerinde mutlaka tam bir toprak analizi yaptırılarak ağaçların ihtiyacı olan bitki besin maddelerin topraktan veya yapraktan uygulamalar ile ağaçlara verilmesi gerekmektedir. Sulama yaparken mümkünse vahşi sulama metotlarından kaçınılmalı ve damla sulama metotları kullanılmalıdır. Damla sulama metotları ile gübre uygulamaları kolayca yapılabilmekte ve verilen suyun bitki köklerine ulaşması kolaylaşmaktadır. Unutulmamalıdır ki günümüzde su kısıtlılığının arttığı bir dönemde, damla sulama yöntemiyle verilen suyun yüzde 90-95’i meyve ağaçlarına ulaşmakta ve büyük bir su tasarrufu sağlamaktadır. Ayrıca, kontrolsüz sulama nedeniyle oluşabilecek sorunları da önlemektedir” diye konuştu.

Tüm yıl boyunca örnek bahçe uygulamaları, halk eğitim merkezleriyle ortaklaşa yapılan budama eğitimleri, entegre mücadele tarla okulları, bahçe kontrolleri ve üretici ziyaretlerinin devam edeceğini belirten İl Tarım ve Orman Müdürü İbrahim Sağlam, üreticilerin teknik bilgi ve destek almak için ilçe tarım müdürlüklerine başvurmaları gerektiğini sözlerine ekledi. – SAMSUN

Yalova’ya bir dizi programa katılmak için gelen Bakan Kacır, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nde Yalova Meyve Suyu Üretim Tesisi’nin açılış törenine katıldı. Kacır, Yalova’nın ilk coğrafi işaretli tarım ürünü Yalova aronyasının üretim hacmini artıracak, aynı zamanda şehrin tarım potansiyelini açığa çıkaracak bu projenin hayırlı olmasını diledi.

Tam bağımsız ve müreffeh Türkiye’yi inşa ederken yatırım teşvikleriyle sanayiye katkı sağladıklarını anlatan Kacır, “KOBİ’lerimize sağladığımız imkanlarla ve bölgesel kalkınma projelerimizle son 22 yılda Yalova’mızı da ihya ettik. Yalova’ya yaptığımız yatırımlarla, eser ve hizmetlerimizle şehrimizin çehresini değiştirdik. Düzenliğimiz 628 yatırım teşvik belgesiyle şehrimizde 133,3 milyar lira yatırımın ve 48 bin 500’den fazla nitelikli istihdamın önünü açtık. Yalova’mızın kalkınmasının başat aktörü olarak gördüğümüz KOBİ’lerimize can suyu olmaya devam ediyoruz” dedi.

22 yıl öncesine kadar parmakla sayılabilecek kadar az KOBİ’nin KOSGEB desteklerinden faydalanırken bu sayıyı 452 milyon liranın üzerinde destekle 5 bin 100’ün üzerine çıkardıklarını anlatan Kacır, şöyle konuştu:

“22 yıl önce Yalova’mızda organize sanayi bölgesi yoktu. Biz şehrimize 4 OSB kazandırdık. Organize sanayi bölgelerimizde 5 bin yeni istihdam oluşturduk. Şehrimizi bilimde ve teknolojide daha ileriye taşımak için, TÜBİTAK akademik, bilim insanı ve özel sektör Ar-Ge destek programları kapsamında 73 projeye ve 133 bilim insanına 342 milyon lira destekte bulunduk. Türkiye’nin teknoloji üssü olma yolundaki yürüyüşünde Yalovalı gençlerimizin de yer alması adına Yalova’da Deneyap Teknoloji Atölyesi kurduk. Yalova’mızın yerel tatlarını, lezzetlerini koruyor, dünyaya tanıtıyoruz.”

Yalova aronyası, Çınarcık işi ve Yalova kivisinin coğrafi işaretle tescillendiğini hatırlatan Kacır, “Kalkınma Ajansı mali ve teknik destek programları ve merkezi programlar vasıtasıyla kadın ve genç istihdamını destekliyoruz. Şehrimizin tarımda, katma değerli üretim potansiyelini harekete geçiriyoruz. Yalova’yı her alanda kalkındırmaya devam ediyoruz. Bugüne kadar kamu kurumlarımızın, mahalli idarelerimizin, üniversitelerimizin, özel sektörümüzün ve sivil toplum kuruluşlarımızın 171 kalkınma projesine 291,3 milyon lira destek verdik. Bugün de yine başta kadınlarımız ve gençlerimizin iş hayatına aktif katılımlarını sağlayacak, şehrimizin tarımsal kalkınmasını destekleyecek ‘Üzümsü Meyvelerle Yalova’da Kır Kent Elele’ projesinin açılışını gerçekleştiriyoruz” dedi.

Bakan Kacır, Doğu Marmara Kalkınma Ajansı’nın 4,4 milyon lira destek verdiği proje ile Yalova aronyası, kivisi başta olmak üzere üretilen meyvelerin işlenmesi için bir meyve suyu üretim tesisi kurduklarını dile getirerek, şunları kaydetti:

“Yerel meyve üretiminin sürdürülebilirliğini destekleyecek, bölgesel kalkınmayı hızlandıracak bu tesisi, meyve üreticilerimizin, kooperatiflerimizin hizmetine sunduk. Aynı zamanda şehrimizin meyve üretiminde verimliliği, kaliteyi ve sürdürülebilirliği artırmak için 20 vatandaşımıza eğitim verdik. Biz Yalova’nın üretim, istihdam, büyüme yolculuğunda her daim yanında, yakınında olmaya devam edeceğiz. Şehrimizi son 22 yılda olduğu gibi kalkındırmaya, potansiyelini harekete geçirmeye devam edeceğiz. Yalova, 1999 depreminde en fazla yara alan illerimizden birisidir. Allah, aynı acıları bir daha yaşatmasın inşallah ancak, şehrimiz küllerinden yeniden doğdu, güçlendi, yenilendi. Yalova son 22 yılda, hızla toparlanarak ülkemizin en cazip, en gözde şehirlerinden biri haline geldi. Afetlere dayanıklı, güvenli, güçlendirilmiş şehirler ancak gerçek belediyecilik anlayışı ile kurulur, imar edilir. Biz şimdiye kadar gerçek belediyecilik yaptık, gönül belediyeciliği yaptık, bundan sonra da yapmaya devam edeceğiz.”

Kacır, Yalova’nın kalkınma hareketini yerelden genele yaymaya devam edeceklerini vurguladı.

Bakan Kacır, daha sonra Vali Hülya Kaya, AK Parti Yalova milletvekilleri Ahmet Büyükgümüş, Meliha Akyol, Yalova Belediye Başkanı Mustafa Tutuk ve il protokolü ile tesisin açılış kurdelesini kesip tesisi gezdi. – YALOVA

Kentte kadınlara istihdam sağlamak amacıyla İl Özel İdaresi ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2022’de çalışma başlatıldı.

Bu kapsamda Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) çerçevesinde Fırat Kalkınma Ajansına “Üreten Kadınlar Güçlü Yarınlar Projesi” sunuldu.

Projenin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca onaylanması ve 1 milyon 938 bin 420 lira destek almaya hak kazanmasıyla Atatürk Mahallesi’ndeki tek katlı atıl bir bina, meyve sebze kurutma ve istiridye mantarı üretim tesisine dönüştürüldü.

Gerekli başvuruların ardından eğitimden geçen 11 kadın, Tunceli Üreten Kadınlar Kooperatifini kurarak yaklaşık 4 ay önce tesiste çalışmaya başladı.

Birçok meyvenin kurusu yapılıyor

Haftanın belirli günlerinde iş yerine gelen kadınlar, ilk olarak elma, armut, mandalina, portakal, kivi, muz, cennet hurması, kavun, ananas, greyfurt ve pancar gibi meyveleri bol suyla yıkayıp atıklardan temizliyor.

Ürünleri makine yardımıyla dilimleyen kadınlar, daha sonra meyve parçalarını fırında yaklaşık 8 saat kurutmaya bırakıyor.

İyice neminden arındırılan ve katkı maddesi kullanılmayan meyve kuruları, paketlenerek satışa sunuluyor. Kadınlar belirli dönemlerde de tesisin bir alanında istiridye mantarı yetiştiriyor.

“İlerleyen dönemlerde bazı satış noktaları belirleyeceğiz”

Tesiste çalışan Özlem Dinlergüler Topaç, AA muhabirine, meyve kurutma ve istiridye mantarı üretimiyle ilgili eğitimler aldıklarını söyledi.

Çalışma hayatına başladığı için mutlu olduğunu belirten Topaç, şöyle konuştu:

“Meyve sebze kurutma işlemi uzun bir süreç ve yaklaşık 8 saat sürüyor. Bu süreçte meyvelerimiz hiçbir şekilde besin değerini kaybetmiyor ve sadece nemini alıyoruz. Ürünlerde tatlandırma yapmayıp doğal haliyle kurutuyoruz ve gayet organikler. Kadın olarak bu üretimin içesinde bulunmak güzel bir duygu çünkü üretmek kadınların işi diyorum, ‘her yerde varız’ demek istiyoruz. Arkadaşlarımızla güzel bir ortamda çalışıyoruz, eğlenceli geçiyor. Satışlarımızı üretim tesisinde satıyoruz ve zaman zaman stantlar açıyoruz. İlerleyen dönemlerde bazı satış noktaları belirleyeceğiz.”

“Tesisi büyüttükçe kadın çalışan sayısını artırmayı hedefliyoruz”

Yüksel Leyla Tan ise Tunceli’de kadınların çalışabileceği iş alanlarının kısıtlı olduğunu dile getirdi.

Bölgedeki kadınların genellikle mevsimlik işlerde çalıştığını anlatan Tan, “Bu tesisi büyüttükçe kadın çalışan sayısını artırmayı hedefliyoruz. Tunceli kadınları gerçekten güçlüler ve her şeyin üstesinden gelebilirler. Öncelikle Vali Bey’e, İl Özel İdaresine, İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne, SOGEB’e ve Fırat Kalkınma Ajansı’na çok teşekkür ederiz. Çünkü üzerimizde çok büyük emekleri var ve her şekilde yardımcı oluyorlar.” diye konuştu.

Meral Boy da kadının gücü, emeği ve dayanışmasıyla üretime yoğunlaştıklarını belirtti.

Boy, tesis sayesinde ev ortamından uzaklaştığını anlatarak, “Çalışmaya başladıktan sonra aileme ekonomik olarak katkı sundum ve daha güçlendik. Yapmaya zorlandığımız şeyleri artık beraber kolayca yapıp daha güçlü bir aile ortamı oluşturuyoruz.” ifadelerini kullandı.

Gülçin Atan da tesiste çalışarak ekonomik anlamda ailesine katkı sunduğunu vurguladı.

Atan, “Meyve kurularının lezzetinin çok hoş olduğuyla ilgili çok güzel dönüşler alıyoruz. Bizim ürünlerimizde kesinlikle şeker ya da herhangi bir katkı maddesi yok.” dedi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri’ni paylaştı. Buna göre, üretim miktarları, 2023 yılında bir önceki yıla göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) yüzde 10,3; sebzelerde yüzde 0,6; meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 2,3 oranında arttı. Buna göre 2023 yılında tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 77,7 milyon ton; sebzelerde 31,8 milyon ton; meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde 27,4 milyon ton üretim gerçekleşti.

Tahıl üretimi 2023 yılında bir önceki yıla göre arttı

Tahıl ürünleri üretim miktarları 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 9,1 oranında artarak yaklaşık 42,2 milyon ton olarak gerçekleşti.

Bir önceki yıla göre, buğday üretimi yüzde 11,4 oranında artarak 22 milyon ton, arpa üretimi yüzde 8,2 oranında artarak 9,2 milyon ton, çavdar üretimi yüzde 11,7 oranında artarak 305 bin ton, yulaf üretimi yüzde 12,3 oranında artarak 410 bin ton oldu.

Kuru baklagiller grubunda nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretimi sırasıyla 580 bin ton, 240 bin ton ve 424 bin ton oldu. Yumru bitkilerden patates ise bir önceki yıla göre yüzde 9,6 oranında artarak 5,7 milyon ton üretildi.

Yağlı tohumlardan soya üretimi yüzde 11,3 oranında azalarak 137,5 bin ton, ayçiçeği üretimi ise yüzde 13,8 azalarak yaklaşık 2,2 milyon ton oldu.

Şeker pancarı üretimi yüzde 22,1 oranında artarak 23,5 milyon ton olarak gerçekleşti.

Sebze üretimi 2023 yılında bir önceki yıla göre arttı

Sebze ürünleri üretim miktarı 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 0,6 artarak yaklaşık 31,8 milyon ton olarak gerçekleşti.

Sebzeler grubu ürünlerinden domateste yüzde 2,3, kuru soğanda yüzde 10,6, salçalık kapya biberde yüzde 8,2 oranında üretim artışı; karpuzda yüzde 7,3, kavunda yüzde 11,6, hıyarda yüzde 3,4 oranında üretim azalışı oldu.

Meyve üretimi 2023 yılında bir önceki yıla göre arttı

Meyveler, içecek ve baharat bitkileri üretim miktarı 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 2,3 oranında artarak yaklaşık 27,4 milyon ton olarak gerçekleşti.

Meyveler grubunda, bir önceki yıla göre elmada yüzde 4,5, zeytinde yüzde 48,9 üretim miktarı azaldı. Şeftali ve nektarin toplamında yüzde 6,8, kirazda yüzde 12,3, vişnede yüzde 19,5 oranında üretim arttı.

Turunçgil meyvelerinden mandalinada yüzde 58,3, portakalda yüzde 74,8, limonda yüzde 75,8 oranında üretim artarken, sert kabuklu meyvelerden fındıkta yüzde 15,0, Antep fıstığında yüzde 26,4 oranında üretim azaldı. Cevizde ise yüzde 7,5 oranında üretim arttı.

Muz üretiminde yüzde 6,7 oranında azalış gerçekleşti.

Süs bitkileri üretimi 2023 yılında bir önceki yıla göre arttı

Süs bitkileri üretim miktarı 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4,0 oranında arttı.

Süs bitkileri üretimi içinde kesme çiçeklerin yüzde 65,3, diğer süs bitkilerinin ise yüzde 34,7’lik bir paya sahip olduğu görüldü.

Bir önceki yıla göre kesme çiçek üretiminde yüzde 0,8 azalış, diğer süs bitkileri üretiminde ise yüzde 14,5 oranında artış gerçekleşti. – ERZİNCAN

Bilecik’in Bayırköy Beldesinde kaktüsgiller familyasına ait bir meyve olan ve ‘pitaya’ ismiyle de bilinir ejder meyvesi üretimi yapan Mehmet Kılıç bu işe bir fide ile hobi olarak aşladığını söyledi. Tayvan, Singapur, Güney Amerika bölgesinin meyvesi tropikal bir meyve olan ‘Ejder’i beldede yetiştirmeyi başaran Mehmet Kılıç, “Mesleğim berberlik, burada kendimize ait iş yerimiz var. 4 veya 5 sene öncesi internetten gördüm bu meyveyi ve hobi amaçlı bu iklime uyar mı uymaz mı bilmediğim için küçük çaplı fide alıp denedim. Evin bahçesine küçük bir sera yaptım. Daha sonra burada meyve aldım ve bu meyveyi de Belediye Başkanımız Mustafa Yaman’a götürdüm. Mustafa başkan da burada yetiştiğini görünce çok sevindi sağ olsun. Bize her konuda destek vereceğini, yeter ki daha geniş çaplı girişimci olmamı istedi benden. İçimde merak olduğu için açıkçası hemen kabul ettim. Sağ olsun başkanımda bana her konuda destek verdi. 2020 yılında 210 metrekare sera yaptık, bu sene üçüncü senem. İki senedir güzel ürün alıyoruz. Bu meyve normalde Tayvan, Singapur, Güney Amerika bölgesinin meyvesi tropikal bir meyve ama bizim buradaki iklime de çok güzel ayak uydurdu. Artı buradaki toprağından mı suyundan mı bilmiyorum ama kalite olarak lezzet olarak kendi ana vatanından daha güzel olduğunu söylüyorlar. Tabi mesela bizim Türkiye’mizin bazı bölgelerinde de Antalya, Mersin taraflarında da ilk önce orada yetiştirilmeye başlandı. Tabi orada iklimin sıcak olduğundan dolayı çiçek açtığından 30-35 gün sonra meyve kızarıyor. Ama bizim burada bir 15 gün daha atıyor. Bizde çiçek açtıktan 45 gün sonra kızarıyor. Bu da olgunlaşmasında zannedersem daha iyi oluyor” dedi.

“Hedefimiz daha büyük sera yapıp bunu çoğaltmak”

Mehmet Kılıç, konuşmasının devamında, “Meyvedeki aroma daha iyi lezzetli hale geliyor. Daha dayanaklı, daha lezzetli, daha iri yapıyor. Daha kaliteli meyve çıkıyor. O yüzden açıkçası bizde ilk başlarda çok ümitli değildik ama artık bu günlere geldikten sonra ümidimiz arttı. Hedefimiz biraz daha büyütmek, inşallah daha büyük sera yapıp bunu çoğaltmak. Yine aynı şekilde burada birkaç arkadaşım görünce onlarda seraya başvurdular. Yaklaşık Temmuz ayında çiçek açmaya başlıyor. Ağustos’un 15’inden itibaren meyveyi toplamaya başlıyoruz. Hava şartlarına göre tabi ocak ayına kadar devam ediyor. Yani bu da 4-5 kez ürün alıyoruz. Şu anda satma sorunumuz hiç yok. Özellikle pastanelerden çok talep var. Vatandaş bilmediği için tatma hevesinde olduğu için meraktan talep ediyor. İnternet üzerinden çok arayan oluyor. Yerimiz yol kenarında olduğu için serayı gören de gelip alıyor. Yani şu anda çok talep var aslında ama bizim tabi yeterli meyvemiz çıkmıyor. Bu sene yaklaşık 700 kilo civarında inşallah meyve çıkacak. Şu anda 500 kiloyu bulduk. 200 kilo daha alırsak inşallah 700 kilo civarında meyvemiz çıkmış olacak” dedi. – BİLECİK