Acıbadem Hastanesi Gastroenteroloji ve Hepatoloji ve İç hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Hakan Ümit Ünal, ramazandan sonra bayramda nasıl sağlıklı beslenilmesi gerektiğini AA muhabirine anlattı.

Ünal, ramazan nedeniyle midenin uzun saatler boyunca boş ve susuz kaldığını vurgulayarak, bu uzun açlık süresinin insülin düzeyinin dengelenmesi, mide bağırsak hareketliliğinin düzenlenmesi gibi faydalı hormonal etkilere neden olduğunu söyledi.

“Hayır demeyi bilmeliyiz”

İftarda birden bire çok miktarda yemenin gastroentral sistemi zorladığını aktaran Ünal, ramazan boyunca her gün yaklaşık 13 saatin üzerinde aç kaldıktan sonra bayramda yeme-içmeye çok dikkat edilmesi gerektiğine dikkati çekti.

Ünal, şu uyarıda bulundu:

“Bayram sofralarında adete bir şölen yaşanınca karbonhidratı çok tüketiyoruz. Bu da vücudun hem metabolizmasında hem de gastroentral sistemde değişikliğe neden oluyor. İkinci beyin olarak bildiğimiz bağırsakta, aşırı tüketilen karbonhidratlar gaz ve şişkinlik oluşturuyor. Fazla yemeye bağlı olarak reflü şikayetleri artıyor. Mide krampları oluşuyor. Ramazanda uzun süre aç kalan mide, bayram boyunca fazla dolu olunca sorunlara yol açıyor. Her gittiğimiz yerde bir şey yemek zorunda değiliz. ‘Hayır’ demeyi bilmeliyiz. Bunu yapmazsak gastroentral sistemle ilgili sorunlar yaşayabiliriz. Bayram sofralarında yağlı yiyecekler çok tüketildiğinde safra kesesi daha çok kasılacağı için sırtta ve karında ağrılara neden olabilir. Bunun yanında bayramın tadını da çıkarmak ve bilinçli beslenmek gerekir.”

“Ramazan sonrası bayrama geçişi kontrollü yapmak gerekiyor”

Uzman Diyetisyen Sıla Bilgili Tokgöz de ramazan ayı boyunca öğün sayının azalmasına bağlı olarak metabolizmanın yavaşladığını söyledi.

Bayramda öğün sayısının birden artmasının mide bağırsak hareketlerini artırdığına işaret eden Tokgöz, “Özellikle kalp hastası olanlarda kolesterol artışına sebep oluyor ve tansiyonu olumsuz etkiliyor. Ramazan sonrası bayrama geçişi kontrollü yapmak gerekiyor. Ramazanda iki olan öğün sayısını birden üçe, dörde çıkarmak bazı rahatsızlıklara neden oluyor. Bu nedenle biraz daha dikkatli ve temkinli yaklaşmak lazım.” ifadelerini kullandı.

Tokgöz, bayram sabahı güne öncelikli olarak kahvaltıyla başlanması gerektiğini belirterek, şu görüşleri paylaştı:

“Kahvaltı yapmadan gidilen ziyaretlerde yeme eğilimi çok artabiliyor. Hafif kahvaltıdan kastımız ne? Kızartma, kavurma, salam, sucuk, pastırma ve hamur işinin olmadığı bir kahvaltıdan bahsediyoruz. Hafif kahvaltı nedir peki? Yumurta, çok tuzlu olmayan peynir, zeytin, roka, tere, marul, nane gibi yeşillik olabilir. Bunu tahıllı ekmekle destekleyebiliriz. Böylece hem posa alımı ve metabolik hız artar, mide ile bağırsakta hazımsızlık yaşanmaz, gaz sıkıntısı çekilmez.”

Tokgöz, bayram tatillerinde biraz daha geç kalkıldığını hatırlatarak, “Kahvaltıdan sonra öğle yemeği yemek yerine ara öğün eklenebilir. Ara öğünden kastım, şekersiz bir komposto, kefir, ayran, meyve saati veya kahve saati gibi alternatifler olabilir.” dedi.

Bayramda şeker ve tatlı tüketimin özellikle çok arttığına dikkati çeken Tokgöz, “Hamurlu tatlılar tüketmek yerine, incir tatlısı, hurmalı muhallebi, ayva ve kabak tatlısı gibi meyveli ve sütlü tatlılar tercih edilmeli. Bir başka önemli konu da çok iyi çiğnemek ve çok hızlı yemek yememek. Yavaş yemek hazmı kolaylaştırıyor, tokluk hissini artırıyor. Bu da daha az yemek yenmesini sağlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“Tencere yemekleri tercih edilmeli”

Sıla Bilgili Tokgöz, bayramda akşam yemeğine de dikkat edilmesi gerektiğini anlatarak et, balık, köfte, zeytinyağlıların tüketilebileceğini kaydetti.

“Tencere yemekleri tercih edilmeli. Izgara, sote, haşlama ve buğulama yöntemlerini kullanmalı. Kızartma kesinlikle tercih edilmemeli zira bir balığı kızarttığınızda ağırlığının yarısı kadar yağ çeker. Kızartılan yağlar, kanserojen maddeler içerdiği için kızartma istemiyoruz.” diyen Tokgöz, ramazan ayı boyunca normal zamanlara göre azalan su tüketimiyle ilgili de günde 2,5 litre su içilmesi ve bunun gün içine yayılması gerektiğine vurgu yaptı.

Çok fazla çay ve kahve tüketimi tansiyona yol açabilir

Bazılarının sıvıyı çay-kahveyle almayı tercih ettiğini ancak sıvıyı su olarak almanın daha faydalı olduğunu aktaran Tokgöz, çok fazla çay ve kahve tüketiminin tansiyon sorunu yaratabildiğine dikkati çekti.

Ramazan boyunca hareketin de kısıtlandığının ve iftar saatinin geç olması nedeniyle yemekten sonra insanların çok hareket etme imkanı bulamadığının altını çizen Tokgöz, “Ramazanın bitmesiyle beraber bayram ve sonrasında haftanın beş günü 45 dakika yürüyüş yapılmalı. Bu sindirim sistemini harekete geçirecek, metabolizmayı hızlandıracak ve bağışıklık sistemini güçlendirecektir. Bu yürüyüşleri mesafe uzun değilse bayram ziyaretine giderken de yapabilirler.” dedi.

OSMANİYE – Osmaniye’de mide bulantısı, kusma ve karın ağrı şikayeti ile özel bir hastaneye başvuran 40 yaşındaki kadın hastanın midesinden ve ince bağırsağından toplam 2 kilo ağırlığında kıl kütlesi çıkarıldı.

Osmaniye’de uzun süre devam eden karın ağrısı ve mide bulantısı şikayeti ile defalarca başka sağlık merkezlerine başvuran ve şikayetleri devam eden bayan hasta daha sonra özel bir sağlık kuruluşuna başvurdu. Burada İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Turgay Güler tarafından muayene edilen hastanın yapılan tetkikler sonucunda midesinde yabancı bir cisim olduğu tespit edildi. Ameliyata alınmasına karar verilen hastanın cerrahi müdahalesi Genel Cerrahi Uzmanı Yardımcı Doç. Dr. Seçkin Akküçük tarafından yapıldı. Yapılan ameliyatta 40 yaşındaki bayan hastanın midesinden 2 adet 12-13 santimetrelik ve ince bağırsağında 10 santimetre uzunluğunda 3 adet toplam 2 kilogram kıl kütlesi çıkarıldı. Yapılan ameliyatın ardından hastanın sağlık durumunun iyi olduğu ve önümüzdeki günlerde taburcu edileceği bildirildi.

Nadir görülen bir vakanın ameliyatını gerçekleştirdiğini söyleyen Yardımcı Doç. Dr. Seçkin Akküçük,” Hastamız 40 yaşında kadın hasta yaklaşık bir bir buçuk aydır sürekli sıklıkla olan kusma şikayetiyle daha önce başka merkezlere de başvuruyor. Sonrasında hastanemiz dahiliye kliniğine başvuruyor. Burada genel durum bozukluğu olması sebebiyle ki uzun zaman kusması olduğu için tabii ki vücudun yeterli gıda, mineral vitaminleri alamaması ya da aldıklarını kaybetmesi sebebiyle genel durum bozukluğu ortaya çıkıyor dahiliyedeki hocamız sayın Turgay Güler hocamızla hastamızı genel durum bozukluğu ile yatırıp tetkiklerine başladık. Bu sırada tetkiklerinde bizim de dahil olduğumuz tetkiklerinde mide ve ince bağırsaklarında tıkanıklığa yol açan midesini tamamına yakını dolduran ince bağırsakta tıkanmaya yol açan büyür kıl yumakları bizim Trikobezoar dediğimiz sindirilmemiş gıdalardan ya da kıl yumaklarından ya da bazı ilaçlardan oluşan bezoarın olduğunu tespit ettik. Hastamızın genel durumunun toparlanmasını biraz daha bekledik gerekli destek ve tedaviyle hastamız genel durumu artık ameliyata uygun hale geldikten sonra dün ameliyatımızı gerçekleştirdik. Midesinden 2 adet yaklaşık 12-13 santimetrelik ve ince barsağını tam tıkayan yaklaşık 10-11 santimetrelik 2 adet bezoar çıkardık. Şu an hastamızın genel durumu gayet iyi kusmaları ortadan tabii ki kalktı. Bundan sonra iyileşme safhasındayız. Hastamız inşallah birkaç gün içerisinde sağlıklı şekilde taburcu etmeyi planlıyoruz ‘dedi.

-Hastamızda nadir gördüğümüz Trikobezoar(Rapunzel) sendromu vardı

Hastada nadir görülen rapunzel sendromu tespit ettiklerini belirten Yardımcı Doç. Dr. Seçkin Akküçük, “Bezoarlar çok nadir görülür, çok sık görülmez sindirilmemiş bazı sebze gıda artıkları birikebilir midede buna Phytobezoar diyoruz. Saç yeme alışkanlıkları olabilir, bazı psikolojik rahatsızlıklardan dolayı Trikobezoar diyoruz. Hatta literatürde bu rapunzel sendromu olarak da geçer. Rapunzelin özel masalı vardır, kuleden saçlarını uzatarak kurtulmaya çalışan bir prensesin hikayesi buradan esinlenilmiş bir rapunzel sendromu adı verilmiş. Çoğunlukla mide ne görülür, nadiren ince bağırsaklarda görülür. Bu hastamızı ilginç kılan özelliklerden bir tanesi hem midede hem de ince bağırsakta ayrı ayrı izole bezoarlarının olmasıydı. Bazen de çok çok daha nadiren de verilen ilaçların erimemesi sonrasında oluşabilir hatta ve hatta yeni doğan ya da sonrasındaki bebeklik aşamasındaki çocuklarda sütün sindirilememesine bağlı olabilir ama onları çok çok nadir görüyoruz. En çok gördüğümüz Phytobezoar’dır sonrasında Trikobezoar yani saç yeme alışkanlığıyla ortaya çıkan bizim hastamızdaki de Trikobezoar vardı. Umuyoruz ki bundan sonra o alışkanlığından da kurtulması üzerinde gerekli desteği alacaktır. Bezoarlar çoğunlukla geç fark edilirler çünkü belirli bir boyuta gelene kadar klinik vermezler. Eğer hastaya yakınları da bu alışkanlığından dolayı bir şeyden şüphelenmemiş hekime gitmemişlerse de bu hastamızda da olduğu gibi artık ilerlemiş tıkanıklıklara yol açmış durumda olurlar. Bazen kanamaya yol açabilirler hastamızda kanama yoktu ama midesi kanamaya yakın derecede iltihaplanmıştı. İlaçla tedavisi pek mümkün değildir maalesef dediğimiz o Phytobezoar sebze artıkları ya da çocuklarda görülen laktobezoarlar belki eritici enzim ya da asitli gıdalarla içeceklerle eritilmeye çalışılsa da çoğu zaman cerrahi gerekir. Trikobezoar zaten ilaç tedavisinin yeri yoktur. Dolayısıyla ameliyat gerekiyor ve bizde ameliyatımızı başarıyla gerçekleştirdik” şeklinde konuştu.