Dünyada turunçgillerin en önemli hastalıklarından biri olarak kabul edilen turunçgil yeşillenme hastalığı, bir tür böcek olan Asya turunçgil psillidi, (diaphorina citri) aracılığıyla geniş alanlara yayılabiliyor. Halihazırda dünyada 33 ülkede görülen ve en yakın Kuzey Kıbrıs’ta tespit edilen hastalık için karantina tedbirleri alınıyor.

Ülkemizde de karantina tedbirlerinin uygulandığı hastalık ile ilgili 3 milyon 200 bin ton narenciyenin üretildiği Adana’da çiftçiler çağrıda bulundu.

Turunçgil yeşillenme hastalığının bulaşması durumunda, Türkiye’nin ekolojik şartları göz önüne alındığında zararlının yüksek popülasyon düzeyine çıkarak yıkıcı etkileri olabileceği, ağaç ölümleri ile beraber büyük miktarda ürün ve ihracat pazarı kaybına neden olacağı belirtildi.

“Akdeniz meyve sineğinden daha tehlikeli”

Konuyla ilgili Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, İhlas Haber Ajansı’na açıklamalarda bulundu. Doğan, hastalığı yayan zararlının, fidan ve aşı gözü gibi bitki üretim materyallerinin yanı sıra turunçgil bitkilerinin yeşil bölümleri ile odun ve budama artıkları ve en önemlisi de işlenmemiş meyve ticaretiyle yayıldığını söyleyerek, “Ülkemizde bu hastalık görülmedi ancak dünyada 33 ülkede görüldü. Turunçgil yeşillenmesi hastalığı vektör böcekler aracılığıyla taşınıyor bu böcekler aslında bakteri taşıyorlar. Taşınan bu bakteriler böylelikle taşınan yerde yeşillenme hastalığına sebep oluyor. Hastalık çok çabuk yayılıyor. Turunçgil yeşillenmesi hastalığı Akdeniz meyve sineğinden daha kötü, en azından Akdeniz meyve sineğini kimyasallar ile önleyebiliyoruz. Yeşillenme hastalığının bir ilacı yok önleme şansımız yok, 33 ülkede karantinaya alındı, ülkemizde de karantina tedbirleri var” ifadelerini kullandı.

“Kuzey Kıbrıs’tan ürün gelmemeli”

Kuzey Kıbrıs’tan Türkiye’ye narenciye ürünlerinin gelmemesi ve transit geçitlerin yapılmaması gerektiğini aktaran Doğan, şunları söyledi:

“İki firma şu an Kıbrıs’tan Türkiye’ye narenciye getirmekte. Tarım Bakanlığı tarafından Kıbrıs’ta da kontroller yapılıyor, oradaki ürünler kapalı ortamda fümigasyon yapılıyor ve aletler dezenfekte ediliyor. Önlem alınıyor fakat ne kadar önlem alırsak alalım tır ve kamyonlar bahçe içerisine girdiklerinde tırın etrafına böcekler yerleşebiliyor. Onlar aracıyla böcekler ülkemize girerse bizim burada narenciyeyi kurtarma şansımız olmaz.”

“Böcekler ülkeye girerse bahçeleri kaybederiz”

Adana’nın önemli bir narenciye üretim merkezi olduğunu, hastalığın Adana’da görülmesinin ekonomiye ciddi zarar vereceğini vurgulayan Doğan, “Sadece Adana ilimizde 850 bin dönüm alanda narenciye ekimi var. Bu seneki rekolte 3 milyon 200 bin tondu, beklediğimizden fazla rekolte oldu. Biz Türkiye narenciye üretiminin yaklaşık yüzde 50’sini üretiyoruz. Bu böcekler ülkeye girerse bakteriler meyvelere bulaşırsa 5-8 yıl içerisinde bahçemizin hepsini kaybederiz. Milyonlarca insan buradan ekmek yiyor, para kazanıyor ve biz bu ürünleri yurt dışına gönderdiğimizde de ülkemize milyarlarca dolarlık döviz girmekte. Bu yüzden Tarım Bakanlığının çok sıkı tedbirler alması gerekiyor” diye konuştu. – ADANA

CHP Adana Milletvekili, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, narenciye üreticilerinin sorunlarını dile getirdi.

İktidarın, narenciye üreticilerinin sorunlarına kayıtsız kaldığını belirten Barut, şunları kaydetti:

“NARENCİYE ÜRETİCİLERİ GÖZ GÖRE GÖRE KAN AĞLARKEN, İKTİDAR SEYREDİYOR”

“Bu sene toplam üretimin 7 milyon tona çıkmasıyla ihracat ve iç piyasada narenciye tüketiminin arttırılması temel zorunluluk olmuştu. Ancak iktidar oralı olmadı, hala da olmuyorlar. Narenciye üreticileri göz göre göre kan ağlarken, iktidar seyrediyor.

“ÇİFTÇİNİN YAŞADIKLARI SORUNLARA ÇÖZÜM BULUNMASI ZORUNLUDUR”

Turunçgilde toplam üretimin yüzde 75’i Çukurova Bölgesi’nden karşılanıyor. Bölgemiz Çukurova’da Adana, Mersin ve Hatay’da çiftçilerimizin en önemli gelir kaynağından birisi narenciyedir. Bölge ekonomisi ve ülkemiz için hayati öneme sahip narenciyede, çiftçinin yaşadıkları sorunlara çözüm bulunması zorunludur. Tüm tarımsal üretim alanlarında olduğu gibi narenciye üretiminde de gübreden zirai ilaca, akaryakıttan tarımsal sulamada kullanılan elektrik fiyatlarına dek fahiş bir artış yaşanıyor.”

Barut, konuya ilişkin talep ve önerileri de şöyle sıraladı:

“NARENCİYE İHRACATININ ÖNÜNDEKİ ENGELLER KALDIRILMALI, İHRACAT İÇİN DESTEK VERİLMELİ “

“Narenciye üreticisi desteklensin ki ülke çiftçisi rahat bir nefes alsın, insanlarımız sağlıklı yaşam için turunçgil tüketebilsin. Otel ve konaklama yerlerinde narenciye suyu ekstra olmaktan çıkarılsın. Okullarda çocuklarımızın bir öğün de olsa narenciye tüketimi veya portakal suyu içmesi sağlansın.

Çiftçinin yüzünü güldürmek, tüketicilerimizi rahat ettirmek zorundayız. Aksi halde yarınlarımız çok daha karanlık olacaktır.

Narenciye ihracatının önündeki engeller kaldırılmalı, ihracat için destek verilmeli ve yeni ihracat pazarları bulunmalıdır. Çin, Avrupa, Asya, Ortadoğu gibi yeni ihracat pazarlarına odaklanılmalıdır. İçeride enflasyonu dengeleme, fiyatları düşürme adına yapılan ihracat yasağı gibi yanlışlara son verilmelidir. Ülke içinde narenciye tüketimi teşvik edilmelidir.

Tüketimi arttırmak için narenciye özelinde okullarda, devlet dairelerinde, askeri kışlalarda ve çoğu yerde narenciye tüketimi konusunda seferber olunmalıdır. Üreticinin ürünü kamu organizasyonuyla alınmalı ve toplumsal seferberlik kapsamında mesela her öğrencimizin günde 1 kez olsa bile portakal suyu içmesi sağlanmalıdır.

Otellerde, konaklama yerlerinde portakal suyu, narenciye ürünlerinin suyu ekstra olmaktan çıkarılmalı, her şey dahil sisteme eklenmelidir. Narenciye üreticisi ve ihracatçısına destek verilmeli, ton başına destek en az 3 bin lira olarak revize edilmelidir. Narenciye üreticisi desteklensin ki ülke çiftçisi rahat bir nefes alsın, insanlarımız sağlıklı yaşam için turunçgil tüketebilsin. Ülke ekonomisi de bundan kazançlı çıksın.”

“HALKIMIZ PAHALI DİYE TÜKETEMEZKEN, ÇİFTÇİMİZ MALİYETİN ALTINDA KALAN ÜRÜN FİYATLARI NEDENİYLE FERYAT EDERKEN, ARADAKİ FARK KİME GİDİYOR”

Barut, “Narenciye üreticisi dalında 30 kuruşa limon, 50 kuruşa mandalina ve portakal satamıyor. Marketlerde ise mandalina ve limon 20 liranın üstünde, portakal 30 liradan fazlaya satılıyor. Halkımız pahalı diye tüketemezken, çiftçimiz maliyetin altında kalan ürün fiyatları nedeniyle feryat ederken, aradaki fark kime gidiyor? Böyle düzen olmaz. Bu kara yazı değildir. Çiftçinin yüzünü güldürmek, tüketicilerimizi rahat ettirmek zorundayız. Aksi halde yarınlarımız çok daha karanlık olacaktır” dedi.

“OLAN ÜLKE ÇİFTÇİSİNE VE EKONOMİSİNE OLDU, MİLLİ SERVETİMİZ OLAN AĞAÇLAR KESİLDİ”

Geçen yıl yaklaşık 2 milyon ton turunçgil ihracatı yapıldığını, 3 milyon tonluk üretimin iç piyasada tüketildiğini belirten Barut, “Bu sene ise toplam üretimin 7 milyon tona çıkmasıyla ihracat ve iç piyasada narenciye tüketiminin arttırılması temel zorunluluk olmuştu. Ancak iktidar oralı olmadı, hala da olmuyorlar. Narenciye üreticileri göz göre göre kan ağlarken, iktidar seyrediyor. Bu yıl limondan mandalinaya tüm narenciye ürünleri dalında kaldı. Zarar nedeniyle çiftçi ağaçlarını kesti. Çünkü narenciyede fiyatlar maliyetin çok çok altında kaldı. Defalarca çağrı yaptık. Narenciye ihracatı için yeni pazarlar bulunmasını, üreticiye ve ihracatçıya ton başına en az 3 bin lira destek verilmesini istedik. İktidar destek miktarını sadece ton başına bin lira olarak açıkladı. Olan ülke çiftçisine ve ekonomisine oldu, milli servetimiz olan ağaçlar kesildi. Hala da kesiliyor. Yanlıştan dönmek, sorunu çözmek önemlidir” diye konuştu.