Rusya’da devlet başkanlığı seçimlerine halk yoğun ilgi gösterirken muhaliflerin toplu eylemleri seçimlere damga vurdu. Ülkede oy kullanma işlemlerinin ilk gününde bazı sandıklara boya dökme eylemi düzenlenirken, bazı seçim merkezlerine de molotof kokteyli atıldı. Muhaliflerin bu eylemleri seçimin son gününde de sürerken, cezaevinde ölen Rus muhalif lider Alexei Navalny’nin destekçileri eylem başlattı. Alexei Navalny’nin eşi Yulia Navalnaya destekçilerine eylemin yöntemiyle ilgili bilgi vererek, “Seçimleri, sayımızın çok olduğunu, görmezden gelinen çok insan olduğunu ve Putin’e karşı olduğumuzu göstermek için değerlendirmeliyiz. Aynı gün ve saatte (bugün) seçim merkezlerine gitmeliyiz. Bundan sonra ne yapmanız gerektiği size kalmış. Putin dışında herhangi bir adaya oy verebilirsiniz, oy pusulasını parçalayabilirsiniz veya üzerine büyük harflerle ‘Navalny’ yazabilirsiniz. Oy vermek istemeseniz bile seçim merkezleri önünde bekleyip daha sonra arkanıza dönüp evlerinize gidebilirsiniz” dedi. Yulia Navalnaya gerçekleştirecekleri eylemin güvenli olduğunu ve kimsenin gözaltına alınamayacağını da sözlerine ekledi.

Rus savcılık makamı eyleme karşı uyarıda bulundu

Yulia Navalnaya’nın çağrısı üzerine çok sayıda Navalny destekçisi başta Moskova ve St. Petersburg olmak üzere birçok kentte 12.00’de seçim merkezlerine gidip uzun kuyruklar oluşturdu. Moskova savcılığı ise duyurusu yapılan eyleme karşı yazılı bir açıklama yaptı. Savcılık eylemin yasa dışı olduğunu öne sürerek, “Reşit olmayanlar da dahil olmak üzere çok sayıda kişinin aynı saat ve tarihte şehirdeki seçim merkezlerine gitmesine dair çağrıların kamuoyuna yayıldığı tespit edilmiştir” denildi. Bu eylemlere seçimlerin işleyişini engellemeye yönelik bir eylem olduğu vurgulanarak, “Seçim ve seçim komisyonunun çalışmalarını engellemek, toplantı, gösteri, yürüyüş ile toplu eylem organize etmek ya da düzenlemek ve reşit yaşta olmayanların suça katılımının teşviki 5 ile 7 yıl arasında hapis cezası ile cezalandırılır” ifadeleri kullanılarak eyleme katılanlar uyarıldı.

Bazı kentlerde çok sayıda kişi gözaltına alındı

Rus muhalif medya kuruluşları ve Rus sivil düşünce kuruluşu OVD-Info tarafından yapılan açıklamada, Rusya’ya bağlı Tataristan’ın başkenti Kazan, Rusya’nın başkenti Moskova ve diğer kentlerde eyleme katılanların gözaltına alınmaya başladığı ancak Navalny destekçilerinin eylemden vazgeçmeyerek seçim merkezlerinde uzun kuyruklar oluşturmaya devam ettiği aktarıldı.

Öte yandan başkent Moskova’da, üzerinde Navalny yazan tişört giyen bir kişi seçim merkezinde gözaltına alındı. Navalny destekçisi şahsın polis merkezinde sorguya alındığı öğrenilirken, bugünkü eylemlerde gözaltına alınan kişi sayısına yönelik henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Seçimlere katılım yüzde 65’i aştı

Rusya Merkez Seçim Komisyonu, 12.50 itibariyle ülke genelinde seçimlere katılım oranının yüzde 65’in üzerine çıktığını duyurdu. Moskova’da yine aynı saat itibariyle seçimlere katılım oranının yüzde 55 olduğu ve bu verilere elektronik oylama üzerinden katılım verilerinin dahil edilmediği bildirildi. Yapılan açıklamada, ülkedeki devlet başkanlığı seçimlerinin 129 ülkeden toplam bin 115 kişi tarafından takip edildiği, uluslararası gözlemcilerin ise Rusya’daki 53 farklı bölgede seçimleri izlediği aktarıldı.

Sandıklar 20.00’de kapanacak

Rusya’daki seçimlerde sandıklar 20.00’de kapanacak ve ardından oy sayımına geçilecek. Birleşik Rusya Partisi’nin desteklediği mevcut Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yanı sıra Rusya Liberal Demokrat Partisi (LDPR) Başkanı Leonid Slutskiy, Rusya Komünist Partisi (KPRF) tarafından aday gösterilen milletvekili Nikolay Haritonov ve Yeni İnsanlar Partisi (Novıye Lyudi) Başkan Yardımcısı Vladislav Davankov yarışıyor – MOSKOVA

Rusya’da tutuklu bulunduğu Yamalo-Nenets Özerk Bölgesi’ndeki 3 numaralı cezaevinde 16 Şubat’ta yaşamını yitiren Rus muhalif lider Alexei Navalny için başkent Moskova’nın Maryino semtindeki Meryem Ana Kilisesi’nde cenaze töreni gerçekleştirildi. Rus polisinin yoğun güvenlik önlemi aldığı törene Navalny’nin annesi, babası, yakınları ve destekçilerinin yanı sıra ABD’nin Moskova Büyükelçisi Lynn Tracy, Almanya’nın Moskova Büyükelçisi Alexander Graf Lambsdorff, Fransa’nın Moskova Büyükelçisi Pierre Levy ve diğer birçok AB ülkesinin büyükelçileri ve diplomatları katıldı. 15-17 Mart’ta yapılacak devlet başkanlığı seçimi için adaylığını açıklayan ancak Rusya Merkez Seçim Komisyonu tarafından adaylıkları kabul edilmeyen Boris Nadezhdin, Daria Duntsova ve Yekaterinburg’un eski belediye başkanı muhalif Yevgeny Roizman da törene katılan isimler arasında yer aldı. Navalny’nin destekçileri, “Navalny, Rusya seninle, teşekkürler”, “Rusya özgür olacak”, “Putin’siz Rusya”, “Savaşa hayır”, 2Sevgi korkudan daha güçlüdür” şeklinde sloganlar atıldı. Navalny’nin cenazesinin kiliseye getirilmesiyle TSİ 14.00’te başlayan tören 15.00’te sona erdi. Navalny’nin tabutu, törenin ardından Borisovsky mezarlığına götürüldü. Cenaze aracı geçtiği sırada binlerce kişi yola kırmızı karanfil attı. Putin’in en sert muhalifi olarak bilinen Navalny, törenin ardından mezarlıkta toprağa verildi.

Rus polisinden gözaltı

Kilisedeki törene katılmak isteyen birçok kişinin metro ve toplu taşıma araçlarından geri çevrildiği, mezarlığa da gidemediği öğrenildi. Rus polisinin birkaç kişiyi de gözaltına aldığı aktarıldı.

Navalny kimdir?

Rus muhalefet lideri, yolsuzluk karşıtı aktivist ve avukat olan Alexei Navalny, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve yakın çevresinin yolsuzluk vakalarını araştırıyordu. Rusya’da 2020 yılında uçaktayken zehirlenen ve 2021’de tedavi gördüğü Almanya’dan Rusya’ya dönüşünde tutuklanan Navalny, 4 Ağustos 2023’te Rusya’daki muhaliflerin protestolarını organize etme, Rusya’da yasaklanan Yolsuzlukla Mücadele Vakfı üzerinden yasa dışı eylemler düzenleme, Putin ve Kremlin aleyhinde ifadeler ve “aşırılık” yanlısı eylemleri finanse etme suçlamalarından 19 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Mart 2022’de dolandırıcılık ve mahkemeye itaatsizlik suçlamalarıyla 9 yıl hapis ve 1 milyon 200 bin ruble para cezasına çarptırılan Navalny için tutuklu bulunduğu süre içinde toplamda 5 farklı suçlamadan dava açılmıştı.

Ölümü

Rusya Federal Cezaevi Servisi (FSIN) tarafından Navalny’nin ölümüne yönelik 16 Şubat’ta yapılan açıklamada, “3 No’lu cezaevindeki hükümlü Alexei Navalny, 16 Şubat’ta yürüyüş yaptıktan sonra kendini kötü hissetti ve bilincini kaybetti. Kurumun sağlık çalışanları hızlıca geldi ve ambulans çağrıldı. Hayata döndürme çabaları sonuç vermedi” ifadeleri kullanılmıştı.

Navalny’nin ölüm nedeni ilk olarak “ani ölüm sendromu” şeklinde açıklanırken, Rusya Soruşturma Komitesi kimyasal analiz için naaşının en az 14 gün daha ailesine teslim edilmeyeceğini belirtmişti. Navalny’nin eşi Yulia Navalnaya, “zehirlenme izleri kayboluncaya kadar eşinin naaşının bekletildiğini” iddia etmişti.

Yakınları ve Batılı ülkeler, Navalny’nin Putin’in emriyle öldürüldüğünü iddia ediyor. – MOSKOVA

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in en sert muhalifi olarak nitelendirilen Alexei Navalny’nin 16 Şubat’ta tutuklu bulunduğu cezaevinde hayatını kaybetmesinin yankıları sürüyor. İngiltere Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, Navalny’nin öldüğü Yamalo-Nenets Özerk Bölgesi’ndeki 3 numara cezaevinin 6 yetkilisine yaptırım kararı alındığı duyuruldu. Bu çerçevede cezaevinden sorumlu Vadim Konstantinovich Kalinin ve diğer cezaevi yetkilileri Sergey Nikolaevich Korzhov, Vasily Alexandrovich Vydrin, Vladimir Ivanovich Pilipchik, Aleksandr Vladimirovich Golyakov ve Aleksandr Valerievich Obraztsov’un İngiltere’deki mal varlıklarının dondurulacağı ve ülkeye girişlerinin yasaklanacağı ifade edildi.

İngiltere Navalny’nin ölümü nedeniyle yaptırım uygulayan ilk ülke oldu

Açıklamada, “İngiltere, Navalny’nin naaşının derhal ailesine teslim edilmesi, tam ve şeffaf bir soruşturma yapılması çağrısında bulunuyor. Navalny’nin durumu, 3 yıllık hapis hayatı boyunca kötüleşmişti. Navalny, hapishanede tutulduğu süre tıbbi tedaviden de mahrum bırakıldı. İngiltere, hayatını Rus sisteminin yolsuzluğunu ortaya çıkarmaya adayan, özgür ve açık siyaset çağrısı yapan, Kremlin’den hesap sormaya adayan siyasi mahkum Navalny’nin ölümüne karşılık yaptırım uygulayan ilk ülke oldu” denildi.

“Rus yetkililerin Navalny’yi defalarca susturmaya çalıştıkları açık”

İngiltere Dışişleri Bakanı David Cameron ise açıklamasında, “Rus yetkililerin Navalny’yi bir tehdit olarak gördükleri ve onu defalarca susturmaya çalıştıkları açık. Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) görevlileri, Navalny’i 2020’de Novichok ile zehirledi, barışçıl siyasi faaliyetleri nedeniyle hapse attı ve Arktik’teki (Kuzey Kutup Dairesi) bir ceza kolonisine gönderdi. Hiç kimse Rus sisteminin baskıcı doğasından şüphe duymamalı. Bu nedenle bugün Navalny’nin son aylarını geçirdiği ceza kolonisinden sorumlu en üst düzey hapishane yetkililerine yaptırım uyguluyoruz. Navalny’ye yapılan acımasız muamelenin sorumluları hiçbir yanılgıya kapılmamalı, onları bundan sorumlu tutacağız” ifadelerini kullandı.

Batılı liderler, Navalny’nin ölümünden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i sorumlu tutuyor. ABD’nin de Navalny’nin ölümü ve Ukrayna’da devam eden savaş nedeniyle Rusya’ya karşı cuma günü yaptırım paketi açıklaması bekleniyor.

Daha önce uçakta zehirlenmişti

Rus muhalefet lideri, yolsuzlukla mücadele aktivisti ve avukat olan Alexei Navalny, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve yakın çevresinin yolsuzluk vakalarını araştırıyordu. Rusya’da 2020 yılında uçaktayken zehirlenen ve 2021’de tedavi gördüğü Almanya’dan Rusya’ya dönüşünde tutuklanan Navalny, 4 Ağustos 2023’te Rusya’daki muhaliflerin protestolarını organize etme, Rusya’da yasaklanan Yolsuzlukla Mücadele Vakfı üzerinden yasa dışı eylemler düzenleme, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Kremlin aleyhine sözler kullanma ve “aşırılık” yanlısı eylemleri finanse etme suçlamalarıyla 19 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Mart 2022’de dolandırıcılık ve mahkemeye itaatsizlik suçlamalarıyla 9 yıl hapis ve 1 milyon 200 bin ruble para cezasına çarptırılan Navalny için tutuklu bulunduğu süre içinde toplamda 5 farklı suçlamadan dava açılmıştı.

Ölüm nedeni belirsiz

Rusya Federal Cezaevi Servisi (FSIN) tarafından Navalny’nin ölümüne yönelik 16 Şubat’ta yapılan ilk açıklamada, “3 No’lu cezaevindeki hükümlü Aleksey Navalny, 16 Şubat’ta yürüyüş yaptıktan sonra kendini kötü hissetti ve bilincini kaybetti. Kurumun sağlık çalışanları hızlıca geldi ve ambulans çağrıldı. Hayata döndürme çabaları sonuç vermedi” ifadeleri kullanılmıştı.

Navalny’nin ölüm nedeni ilk olarak “ani ölüm sendromu” şeklinde açıklanırken, Rusya Soruşturma Komitesi kimyasal analiz için naaşının en az 14 gün daha ailesine teslim edilmeyeceğini belirtmişti. Navalny’nin eşi Yulia Navalnaya, “zehirlenme izleri kayboluncaya kadar eşinin naaşının bekletildiğini” iddia etmişti. – LONDRA