Türkiye-Birleşik Krallık arasındaki mevcut Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) daha kapsamlı bir anlaşma haline gelmesi için tarafların yürüttüğü gözden geçirme çalışmaları sonrasında güncelleme müzakerelerine başlamaya yönelik karar 18 Temmuz 2023’te alındı.

Yaklaşık 30 yıl önce kurulan Gümrük Birliği’ne dayanan, ağırlıklı olarak sanayi mallarını kapsayan iki ülke arasındaki STA’nın güncelleme müzakerelerinin ilk turunun, bu yıl 10 Haziran haftasında Londra’da gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Serbest Ticaret Anlaşması’nın güncellenmesi ve farklı alanlara genişletilmesinin Türkiye-Birleşik Krallık arasındaki ikili ticaretin artırılmasına ve çeşitlendirilmesine yardımcı olacağı ve iki ülke arasındaki güçlü işbirliği ve bağlara daha fazla katkıda bulunacağı ifade ediliyor.

STA güncelleme müzakereleri neticesinde, anlaşmanın hizmet ticareti, yatırımlar ve ilave tarım tavizleri gibi alanları içerecek şekilde genişletilmesi, ayrıca yatay kurallar bakımdan kapsamlı hükümler içermesi hedefleniyor.

Güncellenmiş STA ile her iki ülkedeki iş dünyası için daha güçlü ve kapsamlı bir hukuki zemin tesis edilmesi amaçlanırken, güncellemeyle iki ülke arasında devam eden diyalog ve işbirliği imkanlarının genişletilmesi de bekleniyor.

“İkili ticaret hacmimiz yaklaşık 28 milyar dolara ulaştı”

Britanya İmparatorluk Nişanı (OBE) sahibi de olan BCCT Başkanı Chris Gaunt, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık ve Türkiye arasındaki ticari ilişkilerin her zaman güçlü olduğunu ve olmaya devam edeceğini dile getirdi.

Yeniden müzakere edilecek STA’nın Birleşik Krallık ve Türkiye’nin ticaretlerini gelecek yıllarda nasıl büyütmek istediğinin bir göstergesi olduğunu ifade eden Gaunt, “Yeniden müzakerenin amacı anlaşmaya daha fazla sektörün dahil edilmesidir, bu da ticaret hacmini ve değeri artıracaktır.” diye konuştu.

Gaunt, ikili ticaret hacminde salgın sırasında düşüş olduğunu anımsatarak, şu anda ikili ticaret hacminin yaklaşık 28 milyar dolara ulaştığını söyledi.

Olumlu yönde ilerleme olduğuna vurgu yapan Gaunt, “Türkiye’den İngiltere’ye ihracatta bir artış görüyoruz. Bu artış da Türkiye ekonomisine fayda sağlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Gaunt, güncellenecek STA ile hizmetler sektörünün daha fazla önem kazanacağına işaret ederek, şunları kaydetti:

“Türkiye ile daha kapsamlı bir tarımsal ilişki kurmak istiyoruz. Birleşik Krallık’ın tarım, teknoloji konularında çok fazla destek sağlayabileceğine inanıyorum. Türkiye büyük bir üretici ve tarım ürünleri ihracatçısı olmak için gerekli tüm unsurlara, çevreye ve konuma sahip. Dolayısıyla İngiltere’nin Türkiye’nin bunu başarmasına yardımcı olabileceğini düşünüyorum.”

“KOBİ’ler her ekonominin bel kemiğidir”

Genel olarak gidişatın Türkiye ve Birleşik Krallık arasında daha güçlü bir yatırım ortamı oluşturmak yönünde olduğunu belirten Chris Gaunt, “Türkiye, Birleşik Krallık için ticaret ve yatırımda öncelikli pazar olmaya devam edecek.” şeklinde konuştu.

Gaunt, Türkiye’nin Birleşik Krallık’tan gelen turistler için çok popüler olduğunun altını çizdi.

Turizm sektörünün Türkiye için kritik bir öneme sahip olduğunu dile getiren Gaunt, “Birleşik Krallık’tan gelen turistlerde geçen yaz bir artış gördük. Şimdi tekrar büyüyor ve bu yaz büyümeye devam etmemesi için herhangi bir neden görmüyorum.” dedi.

BCCT olarak iki ülke arasındaki ticarette önemli bir rol oynadıklarını ifade eden Gaunt, sözlerini şöyle tamamladı:

“Odak noktamız Türk KOBİ’lerini desteklemek ve onları Birleşik Krallık KOBİ’leriyle bir araya getirmek. KOBİ’ler her ekonominin bel kemiğidir ve her iki ülkede de ticari ilişkilerimizin güçlendirilmesinde önemli bir rol oynadıklarından emin olmak istiyoruz.”

Bolat, başkent Londra’da İngiltere İş ve Ticaret Bakanı Kemi Badenoch ile bir araya gelerek iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım ilişkilerinin ele alındığı ikili görüşme gerçekleştirdi.

Bolat, görüşme sonrası yaptığı konuşmada, iki ülke arasındaki mevcut Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) güncellenmesine yönelik müzakerelerin başlatılması dolayısıyla Londra’da bulunmaktan memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Müzakerelerin her iki tarafın da ilişkileri güçlendirme konusundaki güçlü kararlılığını gösteren bir kilometre taşı olduğunu belirten Bolat, “2021’den bu yana yürürlükteki mevcut STA’mız, Brexit öncesinde var olan Gümrük Birliği kapsamındaki imtiyazları koruyarak, geçtiğimiz yıl yaklaşık 19 milyar dolara ulaşan ikili mal ticaretimize katkı sağladı.” dedi.

Bolat, iki ülke arasındaki STA’nın yaklaşık 30 yıl önce kurulan Gümrük Birliğine dayandığını anımsatarak, anlaşmanın kapsamının sınırlı kaldığını ve ağırlıklı olarak sanayi mallarını kapsadığını dile getirdi.

Turizm hariç toplam ikili hizmet ticaretinin 2022’de 5 milyar doların üzerinde gerçekleştiğini kaydeden Bolat, “2023’te Türkiye’nin İngiltere’deki yatırımlarının toplam değeri 4,9 milyar dolar, İngiltere’nin Türkiye’deki yatırımlarının toplam değeri ise 8,6 milyar dolar oldu. Ancak mal, hizmet ve yatırım rakamlarının potansiyelinin çok altında olduğuna inanıyorum.” diye konuştu.

Bolat, bu kapsamda modern bir STA için güncellenmesi gereken alanların değerlendirildiğine dikkati çekerek, şöyle konuştu:

“18 Temmuz 2023’te Ankara’da gerçekleştirilen STA Ortak Komitesi 3. toplantısında teknik ekiplerimiz inceleme sonuçlarını paylaşmış ve bu süreci nihai hale getirmişlerdi. Bu toplantının ardından yayımladığımız ortak bildiriyle STA güncelleme görüşmelerine başlama konusunda karşılıklı istekliliğimizi beyan ettik. Birleşik Krallık’ın müzakerelerin başlatılması için tamamlanması gereken iç sürecini kısa bir süre önce tamamladığını öğrenmekten büyük memnuniyet duyuyoruz. STA müzakereleri, 21. yüzyıl standartlarını karşılayan ve Türkiye ile Birleşik Krallık’ın modern ekonomilerine daha uygun çağdaş bir anlaşma için bir fırsat olacaktır.

Güncelleme müzakerelerinin ilk turunu bu yıl 10 Haziran haftasında Londra’da gerçekleştirmeye hazırız. STA’mızın güncellenmesi ve farklı alanlara genişletilmesinin ikili ticaretimizin artırılmasına ve çeşitlendirilmesine yardımcı olacağına ve ülkelerimiz arasındaki güçlü işbirliği ve bağlara daha fazla katkıda bulunacağına inanıyorum.”

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre, 2023’te Türkiye ve Birleşik Krallık arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 19 milyar dolara ulaştı. Birleşik Krallık, 12,4 milyar dolarlık ihracat hacmiyle Türkiye’nin en büyük dördüncü ihracat pazarı konumunda bulunurken, 2023 itibarıyla Türkiye’ye 8,6 milyar dolar doğrudan yatırım yaparak Türkiye’deki en büyük on yatırımcı ülke arasında yer aldı.

Türkiye’den Birleşik Krallık’a yapılan yatırımlar ise 4,9 milyar dolar seviyesine ulaştı.

İki ülke arasındaki mevcut anlaşma, Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliğinden ayrılışı sonrasında Gümrük Birliği kapsamındaki mevcut tavizlerin korunmasını sağlamış, bu sayede iki ülke arasındaki ticaret hacmine de katkıda bulunmuştu.

STA’nın güncellenmesi ve daha kapsamlı bir anlaşma haline gelmesi için tarafların yürüttüğü gözden geçirme çalışmaları sonrasında güncelleme müzakerelerine başlamaya yönelik alınan karar 18 Temmuz 2023’te alınmıştı.

STA güncelleme müzakereleri neticesinde, anlaşmanın hizmet ticareti, yatırımlar ve ilave tarım tavizleri gibi alanları içerecek şekilde genişletilmesi, ayrıca yatay kurallar bakımdan kapsamlı hükümler içermesi hedefleniyor. Böylece Türkiye ve Birleşik Krallık’ın modern ekonomilerine hitap eden ve 21. yüzyıla uygun, güncel bir anlaşma modeline yönelik çalışma fırsatı oluşturulması planlanıyor.

Güncellenmiş STA ile her iki ülkedeki iş dünyası için daha güçlü ve kapsamlı bir hukuki zemin tesis edilmesi hedeflenirken, STA’nın güncellenmesiyle iki ülke arasında devam eden diyalog ve iş birliği imkanları genişletilmesi de bekleniyor.