CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, TBMM Genel Kurulu’nda AKP iktidarın ekonomi politikasını eleştirdi. Kısa çalışma ödeneği, işşizlik fonu, emekli maaşları ve zam konuları hakkında konuşan Akay’ın açıklamaları şöyle:

“ÜÇ YILLIK SÜRENİN KONULMASI SİGORTA MANTIĞI AÇISINDAN TARAFIMIZDAN DA DOĞRU BULUNMAMIŞTIR”

“Kısa çalışma ödeneğine hak kazanmadaki gereken prim ödeme süreleriyle ilgili bir indirim; 600 günden 450 güne indiriliyor. Yine, burada bir üç yıllık süre şartı koşuluyor, bu üç yıllık sürenin konulması sigorta mantığı açısından tarafımızdan da doğru bulunmamıştır, bu sürenin kaldırılması gerektiğini buradan özellikle ifade ediyoruz. Yine, özel sektör işverenlerine yeni işçi istihdamıyla ilgili verilen desteklerle ilgili sürenin, işveren desteğiyle ilgili sürenin, İşsizlik Sigortası Fonu’ndan verilen destekle ilgili sürenin 31/12/2025 tarihine kadar uzatılması bu kanunla sağlanıyor. Yine, 2026 yılı sonuna kadar da Cumhurbaşkanına yetki veriliyor. Daha önceki torba yasalarda da -bu, mini torba yasası ama yine bir torba yasa- Cumhurbaşkanına verilmiş yetkilerden bahsetmiştik. Bu, kanun oluşturma metnine de aykırı, Anayasa’ya da aykırı bir durum.

“İŞSİZLİK FONU, İŞVERENE DESTEK FONU HALİNE GELMİŞ “

Yani İşsizlik Sigortası Fonu’nun karşılanması durumu var. Burada biliyorsunuz sigortayla ilgili pozisyonlarda, durumlarda -işsizlik sigortasıyla ilgili- bunun genelde istihdamın artırılmasına yönelik kullanılması gerekir; işsiz kalınması durumunda sigortalının gelirden mahrum olmamasıyla ilgili bir fondur bu ama baktığımız zaman uygulamada bunun böyle olmadığını görüyoruz işverene destek fonu haline gelmiş gerçekten. İşverene verilen desteğin 39 milyarları bulduğunu, işçilere verilen desteklerin de 21 milyar civarında olduğunu gördük. İşsizlik Sigortası Fonu’nda biriken para aralık sonu itibarıyla 196 milyar lira; gerçekten çok ciddi bir tutar bu ama baktığımız zaman uygulamada doğru alanlara ne kadar kullanıldığıyla ilgili bir soru işareti hepimizin kafasında oluşuyor. Tabii ki işverenlere de destek verilmesi gerekir kesinlikle ama bunun ayrı bir merkezi bütçeden yani genel bütçeden karşılanması, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ilgili ödeneklerin ayrılması ve bunun üzerinden yürünmesi gerektiğini de özellikle buradan ifade etmek istiyoruz.

“EMEKLİNİN, İŞÇİNİN, SABİT GELİRLİNİN BU TUTARLA GEÇİNMESİ MÜMKÜN DEĞİL”

Tabii ki bu kanun maddesinin, daha doğrusu teklifin en önemli konularından biri de emeklilerle ilgili konu, en düşük emekli aylığının 7.500 TL’den 10 bin TL’ye çıkarılması konusu. Bu gerçekten çok yetersiz bir tutar. Asgari ücretin 17 bin TL olduğu bir ortamda, açlık sınırının 14 bini geçtiği, yoksulluk sınırının 47 binin üzerine çıktığı bir ortamda emeklinin, işçinin, sabit gelirlinin bu tutarla geçinmesi mümkün değil. Biz teklifte, Plan ve Bütçe Komisyonunda özellikle önergemizi verdik, en düşük emekli aylığının en az asgari ücret tutarına çekilmesini ifade ettik. Bu, bizim olmazsa olmazımız, burada tekrar bu konu üzerinde ısrar ediyoruz.

“KEŞKE DAHA ÖNCE BU KADAR UĞRAŞILMADAN ARTIRILSAYDI”

Şimdi, yine kanun teklifinde görüşürken, biliyorsunuz, işçi ve BAĞ-KUR emeklilerinin emekli aylıklarının düzenlenmesiyle ilgili yüzde 37,57 olarak gelmişti, daha sonra yüzde 42,57’ye çekildi; dün akşam itibarıyla da yüzde 49,25’e artırıldığı söylendi. Bu güzel bir uygulamadır, artırılması iyidir, keşke daha önce bu kadar uğraşılmadan artırılsaydı daha iyi olacaktı. 2024 Temmuz ayında eşitlenecek diye bu beklentiye girilmesi de doğru değil. Memur emeklisi olsun, işçi olsun, asgari ücretli olsun bunların hepsinin emekli aylıklarının makul bir seviyeye çekilmesi gerekiyor ve kaynakları da size ifade ettik, bu devletin bu imkanı, bu gücü var. Emeklimizin, işçimizin, esnafımızın, dar gelirlimizin yanında olmak zorundayız.”

CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, “PTT’nin 2022 Yılı Sayıştay Raporu’na göre, vatandaşın PTT’ye posta çeki ve havale için yatırdığı emanet paraların yüzde 39,58’inin kayıp olduğunu tespit ettik. 2022 yılında vatandaşlarımızın PTT’ye yatırdığı toplam tutar 8 milyar 133 milyon lira. Sayıştay raporuna göre, bu tutarın 3 milyar 219 milyon lirası kayıp. PTT’nin kasasında yok. Bankalarda yok. Hesaplarında yok. ve buradan anlıyoruz ki vatandaşın PTT’ye emanet ettiği paraya PTT sahip çıkamıyor. AK Partili yetkililer de ellerini vatandaşın cebinden bir türlü çekmiyor” dedi.

CHP Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, Gölge Bakan ve Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, vatandaşın PTT’ye yatırdığı tutardan 3 milyar 219 milyon liranın kayıp olduğunu ortaya koydu. Yavuzyılmaz, Sayıştay 2022 Yılı Denetim Raporları’na yansıyan kayıp parayla ilgili ANKA Haber Ajansı’na konuştu. Yavuzyılmaz, şunları söyledi:

“VATANDAŞLARIN PTT’YE EMANET ETTİĞİ PARANIN 3 MİLYAR 2019 MİLYON LİRASI KAYIP”

“PTT’nin 2022 Yılı Sayıştay Raporu’na göre, vatandaşın PTT’ye posta çeki ve havale için yatırdığı emanet paraların yüzde 39,58’inin kayıp olduğunu tespit ettik. 2022 yılında vatandaşlarımızın PTT’ye yatırdığı toplam tutar 8 milyar 133 milyon lira. Sayıştay raporuna göre, bu tutarın 3 milyar 219 milyon lirası kayıp. PTT’nin kasasında yok. Bankalarda yok. Hesaplarında yok. ve buradan anlıyoruz ki vatandaşın PTT’ye emanet ettiği paraya PTT sahip çıkamıyor. AK Partili yetkililer de ellerini vatandaşın cebinden bir türlü çekmiyor.

“PARALARININ KAYBOLMA SÜRECİ, PTT’NİN TÜRKİYE VARLIK FONU’NA DEVREDİLDİĞİ TARİHTE BAŞLIYOR”

PTT 2017 yılında Türkiye Varlık Fonu’na (TVF) devredildi. TVF’ye devredildiğinde 641 milyon lira kar eden bir kuruluş. Ancak TVF’ye devredildikten sonra, bugüne kadar her yıl sürekli zarar ediyor. 2018-2022 yılları arasındaki 5 yılda toplam zararı 2 buçuk milyar lira. ve PTT’nin 2022 yılı raporunda beyan edilen zararı 259 milyon lira olsa da bu kayıp tutarla birlikte bu zararın 3 buçuk milyar liraya ulaşmış olduğu da görülüyor. Özellikle PTT’ye emanet edilen vatandaşların paralarının kaybolma süreci, PTT’nin TVF’ye devredildiği tarihle birlikte başlıyor.

“VATANDAŞLARIMIZ AYNI ANDA ‘BİZ PARAMIZI ÇEKMEK İSTİYORUZ’ DESELER 3 MİLYAR 219 MİLYON LİRALIK TUTARIN OLMADIĞINI GÖRECEKLER”

Vatandaşlarımız paralarını havale için ve posta çeki için PTT’ye paralarını yatırdıklarında, paralara bir faiz işlemiyor zaten. Yani aslında, sizin cebinizdeki parayı veya bir ziynet eşyanızı bir bankaya götürüp bankanın kasasına emanet etmeniz gibi, orada güvenli bir şekilde bulunsun diyerek koymanız gibi bir durum. O kasada duran, orada nakitte durması gereken bu para maalesef kaybolmuş durumda. Vatandaşlarımız PTT’ye gitseler, aynı anda ‘biz paramızı çekmek istiyoruz’ deseler burada 3 milyar 219 milyon liralık tutarın olmadığını görecekler.

“PTT YETKİLİLERİNİN AÇIKLAMA YAPMASI, AÇIKLAMAYI BELGELERE DAYANDIRMALARI ŞART”

Para nerede, nereye harcandı, neden vatandaşın emanet ettiği paraya birileri gözünü dikti, başka yere harcadı, vatandaşın parasını alıp da bir başka bankada faize mi yatırdılar, repoya mı yatırdılar, kimin zenginleşmesine aracılık etti şu an da bunlar bilinmiyor. Ama biz de konuyu takip ediyoruz. Konuyu kamuoyuna sunduk dolayısıyla PTT yetkililerinin bu konuyla ilgili bir açıklama yapması gerekiyor. Aynı zamanda, yapacakları açıklamayı belgelere dayandırmaları şart. ve bu noktada biz de soru önergeleriyle Meclis’te konunun takipçisi olacağız.

“PTT’DE KAYIP ALTIN DOSYASI VAR, DİJİTAL ARŞİV YOLSUZLUĞU VAR, KARGOMAT İŞİNDEKİ USULSÜZLÜKLER VAR”

PTT’de kayıp olan 3 milyar 219 milyon liraya ilave olarak yıllardır PTT’deki yolsuzluklar, usulsüzlükler, kamu zararlarını gündeme taşıyoruz. PTT’de kayıp altın dosyası var, dijital arşiv yolsuzluğu var, Kargomat işindeki usulsüzlükler var. Aslında kaybolan bu paraların nerelere, nasıl aktarıldığı ve kimlerin zenginleşme aracına çevrildiği de biliniyor. ve biz de konunun takipçisiyiz.”

Vali Aygöl, İl Özel İdaresi, İl Jandarma Komutanlığı, İl Sağlık Müdürlüğü ve İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü kurumlarının 2023 yılı içerisinde gerçekleştirdiği faaliyet ve yatırım tutarları aktardı. Aygöl, “”İl Jandarma Komutanlığı 2023 yılında gerçekleşen faaliyetlerde yıl içerisinde meydana gelen asayiş olaylarının Kahraman Jandarmamız tarafından aydınlatılma oranı yüzde 96 olmuştur. 2023 içerisinde 18 bin 148 adet önleyici, bin 470 adli olmak üzere toplam 79 b,n 616 devriye faaliyeti gerçekleştirildi. Faaliyetler esnasında 885 bin 280 şahıs ve 896 bin 874 araç sorgulanmış çeşitli suçlardan 926 şahıs 52 araç yakalandı.Yıl içerisinde toplam 3 bin 244 adet olay meydana gelmiş olup olayların 3 bin 218 adedi aydınlatılmıştır. Aydınlatma oranı yüzde 96. Kaçakçılık ve Narkotik faaliyetleri 2 bin 343 gram kubar esrar, 236 gram skunk, 58 gram Metamfetamin, 697 adet hap 65 adet uyuşturucu kullanma aparatı, 76 bin 373 adet makaron, 29 bin 700 gram açık tütün (sarmalık) bin 15 paket markasız sigara ele geçirilmiş olup 293 şahıs yakalandı. Trafik kontrollerinde toplamda 201 bin 840 araç ve sürücü kontrol edilmiş olup 8 bin 102 sürücüye toplam 12 milyon 496 bin 117 TL para cezası uygulandı. Aynı dönemde bin 316 araç trafikten men edilmiş 150 adet şahsın sürücü belgesi geri alındı” dedi.

“2 milyon 999 bin 782 olmuş sağlık tesislerine başvuru yaptı”

Vali Aygöl açıklamasının devamında Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü 2023 yılı faaliyetleri hakkında bilgi vererek, “Vatandaşlarımızın yıl boyunca sağlık tesislerimize yaptıkları başvuru sayısı 2 milyon 999 bin 782 olmuştur. Toplam başvuru sayısı: 2 milyon 999 bin 782, ameliyat sayısı 28 bin 764, yeni tesis yapım ve bakım onarım yatırım tutarı: 64 milyon 940 bin 167 TL, 2023 yılı tıbbi cihaz yatırım tutarı: 35 milyon, yatan hasta sayısı 22 bin 272, yoğun bakımlarında 2023 yılında yatan hasta sayısı: 2 bin 733 kişi” ifadelerine yer verdi.

“48 bin 502 belge/kimlik kartı başvurusuna cevap verildi”

Aygöl, açıklamasının devamında, Bilecik İl Özel İdarenin 2023 yılında 782 milyon 934 bin 390 TL olduğunu anlatılarak, “154 proje ile köylerin altyapı, içme suyu, kırsalda kalkınmayı destekleme yatırımları gerçekleştirilmiş ve bu kapsamda; 12 adet toplam 635 metreküp içme suyu deposu,37 bin 920 metre içme suyu isale hattı, 11 bin 681 metre kanalizasyon hattı çalışmaları, 45 milyon 937 bin 233 TL tutar ile yapılmıştır. 125 milyon 400 bin TL tutarında 74,75 kilometre asfalt çalışması yapılmıştır. 22 kamu yatırımı yapılarak bunlar 3 milli eğitim, 1 kültür, 4 güvenlik, 5 sağlık, 3 İl Özel İdaresi olmak üzere ilimize kazandırılan yatırımların tutarı 782 milyon 934 bin 390 TL’dir. Bilecik İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü faaliyetlerinde yıl boyunca vatandaşlarımızın 48 bin 502 belge/ kimlik kartı başvurusuna cevap verilmiştir. 24 bin 52 kimlik kartı,10 bin 672 sürücü belgesi 13 bin 778 pasaport başvurusu alındı” dedi. – BİLECİK